Ppolska.starec← Urzadnik
Catalogue / 2023

2023

4306 legal acts

Dz.U. 2023 poz. 425Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Interior and Administration of March 3, 2023, on the forms of entry cards and query cards for data in the Schengen Information System and the method of their completion
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 marca 2023 r. w sprawie wzorów kart wpisu i wzorów kart zapytania o dane w Systemie Informacyjnym Schengen oraz sposobu ich wypełniania
Dz.U. 2023 poz. 424Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Interior and Administration of March 3, 2023, on access and the form of authorization for access to the National Information System (KSI) and data processing through the National Information System (KSI)
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 marca 2023 r. w sprawie dostępu i wzoru upoważnienia do dostępu do Krajowego Systemu Informatycznego (KSI) oraz przetwarzania danych poprzez Krajowy System Informatyczny (KSI)
Dz.U. 2023 poz. 423Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Interior and Administration of March 3, 2023, on the processing of biometric data of the Schengen Information System
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 marca 2023 r. w sprawie przetwarzania danych biometrycznych Systemu Informacyjnego Schengen
M.P. 2023 poz. 404Uchwałain force
Resolution No. 144/2023 of the National Council of the Judiciary of March 3, 2023, on the Regulations of the National Council of the Judiciary
Uchwała nr 144/2023 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 3 marca 2023 r. w sprawie Regulaminu Krajowej Rady Sądownictwa
Dz.U. 2023 poz. 391Rozporządzenienot in force
Regulation of the Minister of Agriculture and Rural Development of February 3, 2023, on the introduction of the 'National program for combating certain Salmonella serotypes in laying hen flocks of the Gallus gallus species' for the years 2023-2025
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 lutego 2023 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus" na lata 2023-2025
M.P. 2023 poz. 253Komunikatin force
Announcement of the President of the Social Insurance Institution of March 3, 2023, on the amount of interest due for failure to transfer contributions to the open pension fund on time
Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 marca 2023 r. w sprawie wysokości odsetek należnych z tytułu nieprzekazania w terminie składek do otwartego funduszu emerytalnego
Dz.U. 2023 poz. 512Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of National Defence of March 2, 2023, on leave for professional soldiers
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 marca 2023 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych
Dz.U. 2023 poz. 505Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Agriculture and Rural Development of March 2, 2023, on the introduction of the "National programme for the control of certain Salmonella serotypes in broiler flocks of the domestic fowl (Gallus gallus)" for 2023
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 marca 2023 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)" na 2023 r.
Dz.U. 2023 poz. 504Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Infrastructure of March 2, 2023, amending the regulation on conducting the certification process of professional competences in road transport and securing the professional competence certificate
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 marca 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przeprowadzenia procesu certyfikacji kompetencji zawodowych w transporcie drogowym oraz zabezpieczenia certyfikatu kompetencji zawodowych
Dz.U. 2023 poz. 491Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Development and Technology of March 2, 2023, amending the regulation on technical requirements for cash registers
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 2 marca 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wymagań technicznych dla kas rejestrujących
Dz.U. 2023 poz. 402Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Infrastructure of January 26, 2023, amending the regulation on technical and operational requirements for public-use airports for which a limited certification decision has been issued
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 stycznia 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wymagań technicznych i eksploatacyjnych dla lotnisk użytku publicznego, dla których została wydana decyzja o ograniczonej certyfikacji
Dz.U. 2023 poz. 607Obwieszczeniein force
Announcement of the Minister of Health of March 1, 2023, on the promulgation of the consolidated text of the Regulation of the Minister of Health and Social Welfare on conducting medical examinations of employees, the scope of preventive health care for employees, and medical certificates issued for purposes provided for in the Labour Code
Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 1 marca 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy
Dz.U. 2023 poz. 545Obwieszczeniein force
Announcement of the Minister of Health of March 1, 2023, on the announcement of the consolidated text of the Regulation of the Minister of Health on the method and procedures for preparing a verification analysis by the Agency for Health Technology Assessment and Tariffs and the amount of the fee for this analysis
Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 1 marca 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu i procedur przygotowania analizy weryfikacyjnej Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji oraz wysokości opłaty za tę analizę
Dz.U. 2023 poz. 531Obwieszczeniein force
Announcement of the Minister of Culture and National Heritage of March 1, 2023, on the announcement of the consolidated text of the Regulation of the Minister of Culture and National Heritage on the rules of the competition for the position of director of a public art school or a public institution providing care and upbringing for students during their stay away from their permanent residence, and the procedure of the competition committee
Obwieszczenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 1 marca 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły artystycznej lub publicznej placówki zapewniającej opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania oraz trybu pracy komisji konkursowej
Dz.U. 2023 poz. 526Rozporządzenienot in force
Regulation of the Minister of Education and Science of March 1, 2023, amending the Regulation on the remuneration of examiners for participation in conducting examinations and of academic teachers for participation in conducting the oral part of the matriculation examination
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 1 marca 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków wynagradzania egzaminatorów za udział w przeprowadzaniu egzaminów oraz nauczycieli akademickich za udział w przeprowadzaniu części ustnej egzaminu maturalnego
Dz.U. 2023 poz. 517Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Agriculture and Rural Development of March 1, 2023, on the introduction in 2023 in the territory of the Republic of Poland of the "Programme aimed at early detection of infections with the virus causing African swine fever and expanding knowledge about this disease and its control"
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 marca 2023 r. w sprawie wprowadzenia w 2023 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej "Programu mającego na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym afrykański pomór świń i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie"
Dz.U. 2023 poz. 507Obwieszczeniein force
Announcement of the Minister of Health of March 1, 2023, on the promulgation of the consolidated text of the Regulation of the Minister of Health on the list of border crossings competent for conducting border sanitary control
Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 1 marca 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu przejść granicznych właściwych dla przeprowadzania granicznej kontroli sanitarnej
Dz.U. 2023 poz. 407Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Digital Affairs of March 1, 2023, amending the regulation on the inventory of telecommunications infrastructure and services
Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 1 marca 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie inwentaryzacji infrastruktury i usług telekomunikacyjnych
M.P. 2023 poz. 282Ogłoszeniein force
Announcement of the Chairman of the National Broadcasting Council of March 1, 2023, on the possibility of obtaining a license for the dissemination of radio programs
Ogłoszenie Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 1 marca 2023 r. o możliwości uzyskania koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego
M.P. 2023 poz. 281Ogłoszeniein force
Announcement of the Chairman of the National Broadcasting Council of March 1, 2023, on the possibility of obtaining a license for the dissemination of radio programs
Ogłoszenie Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 1 marca 2023 r. o możliwości uzyskania koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego
M.P. 2023 poz. 278Ogłoszeniein force
Announcement of the Chairman of the National Broadcasting Council of March 1, 2023, on the possibility of obtaining a license for the dissemination of radio programs
Ogłoszenie Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 1 marca 2023 r. o możliwości uzyskania koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego
M.P. 2023 poz. 271Obwieszczenienot in force
Announcement of the Prime Minister of March 1, 2023, on the promulgation of the consolidated text of the Regulation of the Prime Minister on granting the statute to the Office of Competition and Consumer Protection
Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 marca 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu zarządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie nadania statutu Urzędowi Ochrony Konkurencji i Konsumentów
M.P. 2023 poz. 270Ogłoszeniein force
Announcement of the Chairman of the National Broadcasting Council of March 1, 2023, on the possibility of obtaining a license for the dissemination of radio programs
Ogłoszenie Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 1 marca 2023 r. o możliwości uzyskania koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego
M.P. 2023 poz. 249Komunikatin force
Communication of the Minister of Funds and Regional Policy of March 1, 2023, on the amended guidelines of the Minister of Funds and Regional Policy for the National Controller in European Territorial Cooperation programs for the years 2014-2020
Komunikat Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 marca 2023 r. w sprawie zmienionych wytycznych Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej dla Krajowego Kontrolera w programach Europejskiej Współpracy Terytorialnej na lata 2014-2020
M.P. 2023 poz. 248Komunikatin force
Communication of the Minister of Funds and Regional Policy of March 1, 2023, on changes introduced to the Operational Programme Eastern Poland 2014-2020
Komunikat Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 marca 2023 r. o zmianach wprowadzonych do Programu Operacyjnego Polska Wschodnia na lata 2014-2020
Dz.U. 2023 poz. 562Rozporządzeniein force
Regulation of the Council of Ministers of February 28, 2023, on the remuneration of professional curators and curator trainees
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2023 r. w sprawie wynagrodzeń kuratorów zawodowych i aplikantów kuratorskich
M.P. 2023 poz. 485Postanowieniein force
Decree of the President of the Republic of Poland of February 28, 2023, No. rej. 81/2023 on awarding orders and decorations
Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 lutego 2023 r. nr rej. 81/2023 o nadaniu orderów i odznaczeń
M.P. 2023 poz. 484Postanowieniein force
Decree of the President of the Republic of Poland of February 28, 2023, No. rej. 79/2023 on awarding decorations
Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 lutego 2023 r. nr rej. 79/2023 o nadaniu odznaczeń
M.P. 2023 poz. 482Postanowieniein force
Decree of the President of the Republic of Poland of February 28, 2023, No. rej. 77/2023 on awarding decorations
Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 lutego 2023 r. nr rej. 77/2023 o nadaniu odznaczeń
Dz.U. 2023 poz. 441Rozporządzeniein force
Regulation of the Council of Ministers of February 28, 2023, amending the regulation on the detailed conditions, forms, and procedure for implementing Priority 3 of the National Reading Development Program 2.0 for the years 2021-2025
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków, form i trybu realizacji Priorytetu 3 "Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2.0. na lata 2021-2025"
Dz.U. 2023 poz. 420Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Family and Social Policy of February 28, 2023, amending the regulation on determining the amount of remuneration for work and granting other benefits related to work for employees of the Polish Committee for Standardization
Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustalenia wysokości wynagrodzenia za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników Polskiego Komitetu Normalizacyjnego
Dz.U. 2023 poz. 393Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Justice of February 28, 2023, on the scope of application of the provisions of the Labour Code on occupational safety and health when work is performed by persons staying in correctional facilities, juvenile detention centers, reformatory schools, or shelters for minors
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 lutego 2023 r. w sprawie zakresu stosowania przepisów Kodeksu pracy o bezpieczeństwie i higienie pracy przy wykonywaniu pracy przez osoby przebywające w zakładach karnych, okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych lub w schroniskach dla nieletnich
Dz.U. 2023 poz. 385Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Interior and Administration of February 28, 2023, amending the regulation on detailed rules for receiving and the amount of basic pay of police officers, pay allowances, and the determination of length of service on which the increase in basic pay depends
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego
Dz.U. 2023 poz. 384Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Interior and Administration of February 28, 2023, amending the regulation on the rates of basic pay of officers of the State Protection Service
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa
Dz.U. 2023 poz. 383Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Interior and Administration of February 28, 2023, amending the regulation on the pay of State Fire Service firefighters
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej
Dz.U. 2023 poz. 378Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Finance of February 28, 2023, on the storage of notarial deeds, registered deeds of inheritance certification, and registered European inheritance certificates in the Central Repository of Electronic Excerpts of Notarial Deeds
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 lutego 2023 r. w sprawie przechowywania w Centralnym Repozytorium Elektronicznych Wypisów Aktów Notarialnych aktów notarialnych, zarejestrowanych aktów poświadczenia dziedziczenia i zarejestrowanych europejskich poświadczeń spadkowych
M.P. 2023 poz. 254Obwieszczeniein force
Announcement of the President of the Patent Office of the Republic of Poland of February 28, 2023, on the indication of exhibitions giving priority for obtaining a protection right or registration right, in the case of exhibiting a utility model or industrial design at them
Obwieszczenie Prezesa Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 lutego 2023 r. o wskazaniu wystawy dającej pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego albo prawa z rejestracji, w przypadku wystawienia na niej wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego
Dz.U. 2023 poz. 518Obwieszczenienot in force
Announcement of the Prime Minister of February 27, 2023, on the promulgation of the consolidated text of the Council of Ministers' Regulation on the establishment of maritime and permanent air border crossings and the type of traffic permitted through these crossings
Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 lutego 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalenia morskich i stałych lotniczych przejść granicznych oraz rodzaju ruchu dozwolonego przez te przejścia
Dz.U. 2023 poz. 440Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of National Defence of February 27, 2023, on military qualifications
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 lutego 2023 r. w sprawie kwalifikacji wojskowej
Dz.U. 2023 poz. 404Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Interior and Administration of February 27, 2023, on training for persons with access to the National Information System (KSI) and the qualifications of persons authorized to conduct such training
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2023 r. w sprawie szkoleń osób mających dostęp do Krajowego Systemu Informatycznego (KSI) oraz kwalifikacji osób uprawnionych do przeprowadzania tych szkoleń
Dz.U. 2023 poz. 382Obwieszczeniein force
Announcement of the Prime Minister of February 27, 2023, on the promulgation of the consolidated text of the Regulation of the Prime Minister on the remuneration and lump sum for members of the Council for Refugees
Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 lutego 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie wynagrodzenia i ryczałtu członków Rady do Spraw Uchodźców
Dz.U. 2023 poz. 376Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Interior and Administration of February 27, 2023, amending the regulation on detailed rules for receiving and the amount of basic pay of police officers, pay allowances, and the determination of length of service on which the increase in basic pay depends
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego
Dz.U. 2023 poz. 375Rozporządzenienot in force
Regulation of the Minister of the Interior and Administration of February 27, 2023, amending the regulation on basic pay and pay allowances for Border Guard officers
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej
Dz.U. 2023 poz. 374Rozporządzenienot in force
Regulation of the Minister of the Interior and Administration of February 27, 2023, amending the regulation on the allowance granted to a State Protection Service officer justified by special qualifications, conditions, or place of service
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dodatku przyznawanego funkcjonariuszowi Służby Ochrony Państwa uzasadnionego szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby
Dz.U. 2023 poz. 373Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Finance of February 27, 2023, amending the regulation on customs and tax offices and their subordinate customs divisions where actions provided for by customs law are performed, depending on the type of goods or customs procedures that may cover goods
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie urzędów celno-skarbowych oraz podległych im oddziałów celnych, w których są dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego w zależności od rodzaju towarów lub procedur celnych, którymi mogą być obejmowane towary
M.P. 2023 poz. 338Obwieszczeniein force
Announcement of the Minister of Justice of March 27, 2023, on vacant judicial positions
Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 marca 2023 r. o wolnych stanowiskach sędziowskich
M.P. 2023 poz. 263Obwieszczenienot in force
Announcement of the Prime Minister of February 27, 2023, on the promulgation of the consolidated text of the Regulation of the Prime Minister on granting the statute to the Office of the Financial Supervision Authority
Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 lutego 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu zarządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie nadania statutu Urzędowi Komisji Nadzoru Finansowego
M.P. 2023 poz. 250Obwieszczeniein force
Announcement of the Minister of Finance of February 27, 2023, on the average weighted retail selling price of cigarettes and the average weighted retail selling price of smoking tobacco, applicable from April 1, 2023, to December 31, 2023
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 27 lutego 2023 r. w sprawie średniej ważonej detalicznej ceny sprzedaży papierosów oraz średniej ważonej detalicznej ceny sprzedaży tytoniu do palenia, stosowanych od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r.
M.P. 2023 poz. 236Obwieszczeniein force
Announcement of the Minister of Finance of February 27, 2023, on the publication of the list of countries and territories indicated in the EU list of non-cooperative jurisdictions for tax purposes adopted by the Council of the European Union, which are not included in the list of countries and territories applying harmful tax competition issued on the basis of regulations on personal income tax and corporate income tax, and on the date of adoption of this list by the Council of the European Union
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 27 lutego 2023 r. w sprawie ogłoszenia listy krajów i terytoriów wskazanych w unijnym wykazie jurysdykcji niechętnych współpracy do celów podatkowych przyjmowanym przez Radę Unii Europejskiej, które nie zostały ujęte w wykazie krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową wydawanym na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych, oraz dnia przyjęcia tego wykazu przez Radę Unii Europejskiej
Dz.U. 2023 poz. 532Rozporządzeniein force
Regulation of the Minister of Family and Social Policy of February 26, 2023, on co-financing the costs of training in the Polish language, Polish Sign Language, the Sign-Language system, methods of communication for deafblind persons, and a guide-interpreter
Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 26 lutego 2023 r. w sprawie dofinansowania kosztów szkolenia języka polskiego, polskiego języka migowego, systemu językowo-migowego, sposobu komunikowania się osób głuchoniewidomych oraz tłumacza-przewodnika