I Ns 334/20
Common courts2021-12-16
Case number
I Ns 334/20
Judgment date
2021-12-16
Type
DECISION
Judges
Maciej Ociesa (PRESIDING_JUDGE)
Judgment text
<p>Sygn. akt I Ns 334/20</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 16 grudnia 2021 roku</p>
<p>Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie I Wydział Cywilny w składzie:</p>
<p>Przewodniczący Sędzia Maciej Ociesa</p>
<p>Protokolant Starszy protokolant sądowy Katarzyna Gutowska</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2021 roku w Lublinie</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">Z. I.</span>
</p>
<p>z udziałem <span class="anon-block">H. T.</span>, <span class="anon-block">M. I. (1)</span>, <span class="anon-block">M. G.</span> i <span class="anon-block">K. I.</span>
</p>
<p>o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">M. I. (2)</span> i <span class="anon-block">B. I. (1)</span>
</p>
<p>postanawia:</p>
<p>I.
<strong>
<!-- -->stwierdzić, że spadek po <span class="anon-block">M. I. (2)</span>, s. <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">S.</span>, zmarłym w dniu 23 kwietnia 2016 roku w <span class="anon-block">L.</span>, ostatnio stale zamieszkałym w <span class="anon-block">L.</span>, na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli żona <span class="anon-block">L. I.</span>, c. <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w ¼ (jednej czwartej) części oraz dzieci: <span class="anon-block">B. I. (1)</span>, s. <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">Z. I.</span>, s. <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">L.</span> oraz <span class="anon-block">H. T.</span>, c. <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">L.</span> po ¼ (jednej czwartej) części każde z nich; </strong>
</p>
<p>II.
<strong>
<!-- -->stwierdzić, że spadek po <span class="anon-block">B. I. (1)</span>, s. <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">S.</span>, zmarłym w dniu 24 sierpnia 2019 roku w <span class="anon-block">K.</span>, ostatnio stale zamieszkałym w <span class="anon-block">L.</span>, na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia 4 listopada 2004 roku, otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie w dniu 30 lipca 2020 roku w sprawie sygn. I Ns 755/20, z dobrodziejstwem inwentarza nabyły dzieci: <span class="anon-block">K. I.</span>, s. <span class="anon-block">B. K.</span> i <span class="anon-block">B. Z.</span> i <span class="anon-block">M. G.</span>, c. <span class="anon-block">B. K.</span> i <span class="anon-block">B. Z.</span> po ½ (jednej drugiej) części każde z nich; </strong>
</p>
<p>III.
<strong>
<!-- -->stwierdzić, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. </strong>
</p>
<p>Sygn. akt I Ns 334/20</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Wnioskiem z dnia 12 marca 2020 roku (data stempla pocztowego) <span class="anon-block">Z. I.</span> reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata domagał się stwierdzenia, że spadek po:</p>
<p>I.
<span class="anon-block">M. I. (2)</span> zmarłym 23 kwietnia 2016 roku w <span class="anon-block">L.</span> nabyły na podstawie ustawy dzieci w częściach równych po 1/3 części każde z nich: <span class="anon-block">B. I. (1)</span>, <span class="anon-block">Z. I.</span> i <span class="anon-block">H. T.</span>;</p>
<p>II.
<span class="anon-block">B. I. (1)</span> zmarłym 24 sierpnia 2019 roku w <span class="anon-block">K.</span> nabyły na podstawie ustawy dzieci w częściach równych po 1/3 części każde z nich: <span class="anon-block">M. I. (1)</span>, <span class="anon-block">K. I.</span> i <span class="anon-block">M. G.</span> (wniosek, k. 3-4).</p>
<p>Dnia 15 lipca 2020 roku uczestnik <span class="anon-block">K. I.</span> reprezentowany przez pełnomocnika w sobie adwokata złożył do Sądu odpowiedź na wniosek o stwierdzenie nabycia spadku wraz z wnioskiem o otwarcie i ogłoszenie testamentu, którego treść zatytułowaną <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 4 listopada 2004 roku dołączył do akt spraw wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">B. I. (1)</span> na podstawie sporządzonego przez niego własnoręcznego testamentu (odpowiedź na wniosek k.33-34, oświadczenie k. 35).</p>
<p>Pismem procesowym z dnia 3 sierpnia 2020 roku wnioskodawca zmodyfikował wniosek w ten sposób, że domagał się stwierdzenia, że spadek po <span class="anon-block">M. I. (2)</span> zmarłym 23 kwietnia 2016 roku w <span class="anon-block">L.</span> nabyły na podstawie ustawy w częściach równych po 1/4 części dzieci zmarłego: <span class="anon-block">B. I. (1)</span>, <span class="anon-block">Z. I.</span> i <span class="anon-block">H. T.</span> oraz żona zmarłego <span class="anon-block">L. I.</span> (modyfikacja stanowiska k. 53-53v).</p>
<p>W toku postępowania, zarówno w pismach, jak i na kolejnych terminach rozprawy, wnioskodawczyni i uczestnicy konsekwentnie podtrzymywali swoje stanowiska.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny.</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">M. I. (2)</span> zmarł w dniu 23 kwietnia 2016 roku w <span class="anon-block">L.</span> i tam też ostatnio stale zamieszkiwał. <span class="anon-block">M. I. (2)</span> nie pozostawił testamentu. W dacie śmierci spadkodawca był żonaty z <span class="anon-block">L. I.</span>, która zmarła 12 lipca 2019 roku a spadek po niej dziedziczą zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia dwójka pochodzących z ich małżeństwa dzieci <span class="anon-block">H. T.</span> z domu <span class="anon-block">I.</span> i <span class="anon-block">Z. I.</span>. <span class="anon-block">M. I. (2)</span> posiadał dziecko z pierwszego małżeństwa - syna <span class="anon-block">B. I. (1)</span>, który zmarł dnia 24 sierpnia 2019 roku w <span class="anon-block">L.</span>. <span class="anon-block">B. I. (1)</span> był dwukrotnie żonaty oraz rozwiedziony. Jego spadkobiercami ustawowymi są córka z pierwszego małżeństwa <span class="anon-block">M. I. (1)</span>, odraz doje dzieci z drugiego małżeństwa syn <span class="anon-block">K. I.</span> i córka <span class="anon-block">M. G.</span>. Nikt ze spadkobierców po <span class="anon-block">M. I. (2)</span> i <span class="anon-block">B. I. (1)</span> nie odrzucił spadku, nie zrzekł się dziedziczenia, ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. Nie było wcześniej prowadzone postępowanie spadkowe, nie został również sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia co do spadkodawców (odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">M. I. (2)</span>, k. 7, <span class="anon-block">B. I. (1)</span> k. 12, odpis skrócony aktów małżeństwa: <span class="anon-block">M. I. (2)</span> k. 9, <span class="anon-block">M. G.</span> k. 15, <span class="anon-block">H. T.</span> k. 16, poświadczenie dziedziczenia k. 19, odpisy skrócone aktów urodzenia: <span class="anon-block">Z. I.</span> k. 11, <span class="anon-block">M. I. (1)</span> k. 17, <span class="anon-block">K. I.</span> k. 18, zapewnienie spadowe k. 60).</p>
<p>
<span class="anon-block">B. I. (1)</span> w dniu 4 listopada 2004 roku spisał własnoręcznie testament zatytułowany <span class="anon-block"> (...)</span>, w którym zapisał, że przepisuje <span class="anon-block">lokal mieszkalny nr (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> swojej córce <span class="anon-block">M. I. (3)</span> (obecnie <span class="anon-block">G.</span>) i synowi <span class="anon-block">K. I.</span>. Oświadczenie to przechowywał w kopercie z napisem Testament. Poinformował on członków rodziny gdzie znajduje się jego testament oraz że znajdą go po jego śmierci w jego mieszkaniu (oświadczenie k. 35, protokół otwarcia testamentu akta sprawy I Ns 755/20, zeznania <span class="anon-block">K. I.</span> k. 60-61v, <span class="anon-block">H. T.</span> k. 61, <span class="anon-block">M. G.</span> k. 120-120v, 161v, <span class="anon-block">B. I. (2)</span> k. 145).</p>
<p>
<span class="anon-block">B. I. (1)</span> w dacie sporządzania testamentu miał zachowaną zdolność świadomego i swobodnego podejmowania decyzji i wyrażenia woli, rozumował logicznie. Nie wykazywał żadnych zachowań, które mogłyby sugerować niezdolność do racjonalnego rozumowania, czy brak zdolności do samodzielnego i swobodnego decydowania. Świadomie podejmował decyzje i wyrażał swoją wolę. Jego zachowania były logiczne, sam podejmował decyzję co do tego co chce zrobić. Wraz z żoną <span class="anon-block">B. I. (2)</span> przed rozwodem uzgodnili jego warunki i jednym z nich było to, że <span class="anon-block">B. I. (1)</span> sporządzi testament, w którym zapisze mieszkanie ich wspólnym dzieciom <span class="anon-block">K.</span> i <span class="anon-block">M.</span>. Na sugestie <span class="anon-block">M. G.</span> o sporządzaniu testamentu notarialnego zmarły twierdził, że to co napisał odręcznie będzie ważne (zeznania <span class="anon-block">K. I.</span> k. 60-61v, 63, <span class="anon-block">H. T.</span> k. 61, <span class="anon-block">M. G.</span> k. 120-120v, 161v <span class="anon-block">B. I. (2)</span> k. 145).</p>
<p>Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o powołane akta stanu cywilnego, które stanowiły dokumenty urzędowe w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244;art. 244 § 1)">art. 244 § 1 k.p.c.</a> Ich moc dowodowa nie budziła przy tym wątpliwości Sądu, w związku z czym na mocy art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego stanowiły one wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych. Sąd uznał za wiarygodne w całości zapewnienie spadkowe wnioskodawcy na okoliczność kręgu spadkobierców ustawowych, gdyż w tym zakresie nie budziły one żadnych wątpliwości oraz były zgodne ze zgromadzonymi w sprawie dowodami z dokumentów urzędowych.</p>
<p>Sąd oparł się także na zeznaniach wnioskodawcy <span class="anon-block">K. I.</span> (k. 60-61, 63) i uczestników <span class="anon-block">H. T.</span> (k.61-61v, 62-63), <span class="anon-block">M. G.</span> (120-120v, 161v) oraz zeznaniach świadka <span class="anon-block">B. I. (2)</span> (k.15). Zeznania te wzajemnie ze sobą korespondują, są jasne, rzeczowe, wzajemnie się uzupełnią a ponadto zostały złożone w sposób spontaniczny i znajdując potwierdzenie w złożonych do akt dokumentach, mieli oni wiedzę dotyczącą woli testatora <span class="anon-block">B. I. (1)</span>. Sąd nie znalazł podstaw, aby odmówić w/w zeznaniom waloru wiarygodności. W zakresie w jakim są z nimi zgodne Sąd dał wiarę zeznaniom <span class="anon-block">M. I. (1)</span> (k.61v-62) przy czym odnośnie jej relacji z ojcem, ich kontaktów osobistych i telefonicznych, a także wskazywanych przez nią okolicznościom sporządzenia przez niego testamentu, nie dał im wiary jako odosobnionym. Są one sprzeczne z zeznaniami pozostałych stron postępowania, które zeznawały, że <span class="anon-block">B. I. (1)</span> ani pozostała część rodziny, w tym przyrodnie rodzeństwo nie mieli kontaktu z <span class="anon-block">M. I. (1)</span>, córką testatora z pierwszego małżeństwa. Zważywszy na spontaniczną i logiczną relację <span class="anon-block">M. G.</span> i <span class="anon-block">B. I. (2)</span>, osadzoną chronologicznie, w faktach, szczegółową i wiarygodną w świetle zasad doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania, wersja <span class="anon-block">M. I. (1)</span> stanowiła raczej przypuszczenie, racjonalizację decyzji spadkodawcy, którego motywów zachowania nie znała.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje.</strong>
</p>
<p>Wniosek jest zasadny.</p>
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 926;art. 926 § 1)">art. 926 § 1 k.p.c.</a> powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Natomiast w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926 § 2)">§ 2</a> tego przepisu dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą. Tytuł powołania do spadku jest podstawowym i koniecznym wymogiem dziedziczenia, jednakże nie przesądza on jeszcze o tym, czy dana osoba rzeczywiście będzie spadkobiercą. Drugim, koniecznym wymogiem jest bowiem posiadanie zdolności do dziedziczenia po danym spadkodawcy. Brak tej zdolności lub jej pozbawienie po otwarciu spadku pozbawia także tytułu powołania do dziedziczenia. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 2)">Art. 926 § 2 k.c.</a> wyraża generalną zasadę, że powołanie do dziedziczenia z testamentu ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Tym samym, jeżeli spadkodawca sporządził testament, w którym rozporządził całym swoim majątkiem na wypadek śmierci i rozporządzenie tym majątkiem okaże się skuteczne, zostaje wyłączone dziedziczenie ustawowe, a spadkobiercy ustawowi, jeżeli nie zostali powołani do spadku w testamencie, zachowują jedynie prawo do zachowku, o ile spadkodawca ich nie wydziedziczył.</p>
<p>Testament musi być ważnie sporządzony, a więc musi spełniać wszelkie wymogi ważności czynności prawnej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 k.c.</a>) oraz wymogi ustalone w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">prawa spadkowego</a>. Stąd też przy ocenie ważności testamentu należy wziąć pod uwagę przepisy dotyczące zdolności testowania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 944)">art. 944 k.c.</a>), wad oświadczenia woli przy testamencie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 945)">art. 945 k.c.</a>), formy testamentu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 949;art. 950;art. 951;art. 952;art. 953;art. 954;art. 955;art. 956;art. 957;art. 958)">art. 949-958 k.c.</a>), treści testamentu (przykładowo <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 962;art. 962 zd. 1;art. 964;art. 923;art. 923 § 1;art. 923 § 1 zd. 2)">art. 962 zdanie 1, art. 964, art. 923 § 1 zdanie 2 k.c.</a>).</p>
<p>Nie budzi wątpliwości, że testament jest ważny tylko wtedy, gdy został sporządzony w formie przewidzianej przez prawo. Jedną z dopuszczalnych form testamentu jest, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 949)">art. 949 k.c.</a>, forma testamentu własnoręcznego. Jako wymogi formalne dla ważnego sporządzenia testamentu własnoręcznego ustawodawca zastrzega konieczność, by spadkodawca napisał go w całości pismem ręcznym, podpisał i opatrzył datą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 949;art. 949 § 1)">art. 949 § 1 k.c.</a>).</p>
<p>Na gruncie niemniejszej sprawy mamy do czynienia ze sporządzonym przez <span class="anon-block">B. I. (1)</span> testamentem własnoręcznym nazywanym też holograficznym. Jest to zwykła forma testamentu i może być on sporządzony przez każdą osobę fizyczną mającą zdolność do testowania w każdym momencie. Będzie on również ważny bezterminowo i wywoła skutki mortis causa, chyba że testator za swojego życia ten testament odwoła. Dla ustalenia, czy spadkodawca miał wolę testowania (animus testandi), istotna jest treść jego oświadczenia woli i użyte do jej wyrażenia sformułowanie, okoliczności, w jakich oświadczenie zostało złożone, jak również zachowanie spadkodawcy po sporządzeniu oświadczenia (Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 29 czerwca 2010 r. III CSK 293/09 Legalis nr 392575).</p>
<p>Przeprowadzone, także z urzędu, postępowanie dowodowe nie doprowadziło do ustaleń mogących zanegować sporządzenie testamentu przez <span class="anon-block">B. I. (1)</span>. Jego wyniki prowadzą do wniosku, że spadkodawca miał przed śmiercią zachowaną zdolność świadomego i swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli. Przepisy dotyczące sposobów sporządzania poszczególnych rodzajów testamentów, nie tylko testamentu własnoręcznego, traktowane są jako przepisy bezwzględnie obowiązujące. W związku z tym każde uchybienie tym przepisom i niedochowanie któregoś z zastrzeżonych w nich rygorów skutkuje co do zasady bezwzględną nieważnością testamentu. Nie budzi wątpliwości sytuacja, kiedy w sądzie (w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku) przedkładany jest oryginał prawidłowo sporządzonego testamentu własnoręcznego, może on bowiem stanowić podstawę dziedziczenia po testatorze. Niemniej w orzecznictwie sądowym wyrażono zapatrywanie, w myśl którego to, że testament własnoręczny zaginął lub został zniszczony (oczywiście przez kogoś innego niż testator), nie stanowi przeszkody dla ustalania faktu jego sporządzenia oraz jego treści w ramach postępowania dowodowego, jako przesłanki rozstrzygnięcia o dziedziczeniu, w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku albo w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku (post. SN z 16.4.1999 r., II CKN 255/98, OSNC 1999, Nr 11, poz. 194; post. SN z 31.11.1992 r., III CZP 120/92, OSNC 1993, Nr 3, poz. 26; uchw. SN z 29.5.1987 r., III CZP 25/87, OSNCP 1988, Nr 9, poz. 117; wyr. SA w Warszawie z 5.2.2015 r., I ACa 1169/14, <span class="anon-block">L.</span> – w tym ostatnim orzeczeniu wskazano też, że w razie ustalenia w ten sposób istnienia i treści testamentu sąd musi dokonać czynności otwarcia i ogłoszenia testamentu), a co za tym idzie – fakt sporządzenia testamentu własnoręcznego i jego treść może być ustalona np. na podstawie samych zeznań świadków, nawet gdy brak jakichkolwiek innych dowodów, w tym na piśmie, które okoliczność sporządzenia przez spadkodawcę takiego testamentu by potwierdzały, choć w takim przypadku zeznania świadków trzeba oceniać ze szczególną ostrożnością i wnikliwością (post. SN z 20.7.2005 r., II CK 2/05, MoP 2005, Nr 16, s. 779).</p>
<p>Mając na względzie powyższe rozważania, iż istnieje możliwość odtworzenia zaginionego testamentu na podstawie zeznań świadków, tym bardziej na gruncie niniejszej sprawie stwierdzić należy iż sporządzone przez <span class="anon-block">B. I. (1)</span> pismo zatytułowane <span class="anon-block"> (...)</span> jest jego testamentem własnoręcznym. Zeznania uczestników postępowania opierają się na ich rozmowach z testatorem odnośnie sporządzenia przez niego zapisów ostatniej woli, a także rozmów dotyczących chęci zabezpieczenia dzieci i mowa w nich była o dwójce z nich powołanej w testamencie <span class="anon-block">K. I.</span> i <span class="anon-block">M. G.</span>, co koreluje również z treścią sporządzonego testamentu. Niezależnie nawet od faktu istnienia zatytułowanej koperty („testament”) przez spadkodawcę, czemu Sąd dał wiarę, należy podkreślić, że kontekst sporządzenia samego oświadczenia nie budzi wątpliwości i brak tytułu oraz wzmianki o rozrządzeniu na wypadek śmierci, nie budzą wątpliwości co do zamierzonego przez spadkodawcę skutku pisma.</p>
<p>Sąd nie podziela stanowiska <span class="anon-block">M. I.</span> jakoby sporządzone przez <span class="anon-block">B. I. (1)</span> oświadczenie nie stanowiło testamentu, a służyło załatwieniu określonych spraw urzędowych w spółdzielni mieszkaniowej. W nadesłanych przez <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnię Mieszkaniową (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span> aktach lokalu znajdującego się przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> nie ma żadnej kserokopii przedmiotowego oświadczenia, jak również w 2004 roku nie były składane żadne wnioski. Zaś w księdze wieczystej założonej w wyniku wyodrębnienia lokalu w dniu 13 marca 2007 roku dla w/w <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> jako współwłaściciele wskazani są <span class="anon-block">B. I. (1)</span> i <span class="anon-block">B. I. (2)</span>. Wskazanie przez autora adresu w nagłówku, a niewskazanie adresata nie świadczy o tym, że miało ono służyć załatwieniu sprawy w spółdzielni, nie ma w nim żadnej wzmianki o spółdzielni, zaś wskazanie imion i nazwisk dzieci z podaniem numerów PESEL służy ich łatwemu zidentyfikowaniu (oświadczenie k. 35, akta lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> k. 70-90 w tym zawiadomienie o dokonaniu wpisu w księdze wieczystej k. 73-75).</p>
<p>Przesłuchanie stron oraz pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalają na ustalenie treści testamentu i fakt jego sporządzenia przez <span class="anon-block">B. I. (1)</span>. Spadkodawca sporządzając <span class="anon-block"> (...)</span> poczynił rozrządzenie na wypadek śmierci, świadczą też o tym prowadzone przez niego z członkami rodziny rozmowy o zabezpieczeniu dzieci <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">K.</span>. Zdaniem Sądu wolą testatora było przekazanie majątku dzieciom <span class="anon-block">K. I.</span> i <span class="anon-block">M. G.</span>, jako że w skład spadku wchodzi jedynie mieszkanie co do którego <span class="anon-block">B. I. (1)</span> poczynił zapis. Sąd miał na uwadze, iż uczestnicy nie wskazali żadnego wartościowego majątku, w każdym razie nie stanowią go środki pieniężne uzyskane przez spadkobierców bez wydanego wówczas postanowienia spadkowego a stanowiące realizację dyspozycji wkładem na wypadek śmierci w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">Prawa bankowego</a>.</p>
<p>Ustawa ustanawia pierwszeństwo dziedziczenia osób powołanych do spadku przez spadkodawcę w drodze sporządzenia testamentu. Osoby takie bowiem dziedziczą spadek z wyłączeniem spadkobierców ustawowych, nawet jeżeli w odczuciu tych ostatnich – z reguły osób najbliżej spokrewnionych ze spadkodawcą, z różnych powodów, nie byłoby to słuszne. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 941)">Art. 941 k.c.</a> stanowi, iż rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament, który jest jedynym sposobem i jedyną czynnością prawną, za pomocą której oznaczona osoba fizyczna może wskazać osoby uprawnione do jej majątku po niej na wypadek jej śmierci.</p>
<p>W niniejszej sprawie w skład majątku testatora wchodziło mieszkanie przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> przyjąć należało zatem, <span class="anon-block">B. I. (1)</span> sporządzając testament powołał do dziedzicznie swojego całego majątku dzieci <span class="anon-block">K. I.</span> i <span class="anon-block">M. G.</span>. Zgodnie z regulacją zawartą w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 924;art. 925)">art. 924 i 925 k.c.</a>, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy – z tym właśnie momentem spadkobiercy z mocy samego prawa nabywają spadek – wstępują w ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego.</p>
<p>Natomiast z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015)">art. 1015 k.c.</a> wynika, że oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, w przypadku zaś braku oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie uważa się, że doszło do przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. W niniejszej sprawie w ustawowym terminie sześciu miesięcy nie zostały złożone oświadczenia o odrzuceniu spadku. W konsekwencji, należało stwierdzić nabycie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a więc z ograniczeniem odpowiedzialności za długi zmarłego tylko do wysokości majątku, który spadkobierca odziedziczył.</p>
<p>W niniejszej sprawie odnośnie dziedziczenia po <span class="anon-block">M. I. (2)</span> dochodzi do dziedziczenia ustawowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 2)">art. 926 § 2 k.c.</a>).</p>
<p>W chili śmierci spadkodawcy jego żona <span class="anon-block">L. I.</span> oraz dzieci <span class="anon-block">B. I. (1)</span>, <span class="anon-block">Z. I.</span> i <span class="anon-block">H. T.</span> posiadali zdolność do dziedziczenia i w terminie określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 1)">art. 1015 § 1 k.c.</a> nie złożyli oświadczeń o odrzuceniu spadku, co jest jednoznaczne z przyjęciem przez nich spadki z dobrodziejstwem inwentarza.</p>
<p>Dlatego też, kierując się ustawowym obowiązkiem badania z urzędu, kto jest spadkobiercą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 669;art. 670)">art. 669 i 670 k.p.c.</a>) należało stwierdzić, że spadek po <span class="anon-block">M. I. (2)</span> synu <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">S.</span>, zmarłym w dniu 23 kwietnia 2016 roku w <span class="anon-block">L.</span>, ostatnio stale zamieszkałego w <span class="anon-block">L.</span>, na podstawie dziedziczenia ustawowego z dobrodziejstwem inwentarza nabyli żona <span class="anon-block">L. I.</span> córka <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w ¼ części, oraz dzieci <span class="anon-block">B. I. (1)</span> syn <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">Z. I.</span> syn <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">L.</span> oraz <span class="anon-block">H. T.</span> z domu <span class="anon-block">I.</span> córka <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">L.</span> (pkt I postanowienia).</p>
<p>W niniejszej sprawie spadkodawca <span class="anon-block">B. I. (1)</span> pozostawił testament z dnia 4 listopada 2004 roku, sporządzony własnoręcznie, powołał w nim do spadku dwoje swoich dzieci <span class="anon-block">K. I.</span> i <span class="anon-block">M. G.</span> z d. <span class="anon-block">I.</span>. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie brak jest przesłanek oraz dowodów, które mogłyby podważać ważność testamentu sporządzonego przez <span class="anon-block">B. I. (3)</span>, co w konsekwencji prowadziłoby do dziedziczenia ustawowego.</p>
<p>W związku z powyższym Sąd stwierdził, że spadek po <span class="anon-block">B. I. (1)</span>, synu <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">S.</span> zmarłym 24 sierpnia 2019 roku, ostatnio stale zamieszkałym w <span class="anon-block">L.</span>, na podstawie testamentu własnoręcznego otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym Lublin – Zachód w Lublinie w dniu 30 lipca 2020 roku w sprawie o sygn. akt I Ns 755/20, z dobrodziejstwem inwentarza nabyli po ½ części dzieci: <span class="anon-block">K. I.</span> syn <span class="anon-block">B. K.</span> i <span class="anon-block">B. Z.</span> oraz <span class="anon-block">M. G.</span> z domu <span class="anon-block">I.</span> córka <span class="anon-block">B. K.</span> i <span class="anon-block">B. Z.</span> (pkt II postanowienia).</p>
<p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Jeżeli jednak uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13 § 2)">§ 2</a>) a w razie sprzeczności interesów i oddalenia lub odrzucenia wniosku, sąd może nałożyć na uczestnika, którego wniosek został oddalony lub odrzucony obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika (§ 3 zd. pierwsze).</p>
<p>Przyjmując, że w sprawie, niezależnie od stanowiska zainteresowanych i zgłaszanych przez nich twierdzeń i wniosków nie wystąpiła sprzeczność interesów, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 2;art. 520 § 3)">art. 520 § 2 i 3 k.p.c.</a>, należało uznać, że byli oni w równym stopniu zainteresowani rozstrzygnięciem i ich interesy były wspólne o tyle, że celem postępowania było dokonanie stwierdzenie nabycia spadku. Dlatego też pokierowano się ogólną zasadą, stwierdzając, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.</p>
</div>