VIII GC 407/21
Common courts2021-12-17
Case number
VIII GC 407/21
Judgment date
2021-12-17
Type
REASONS
Judgment text
<p>
<em>
<!-- -->Sygn. akt VIII GC 407/21 </em>
</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Powód syndyk masy upadłości <span class="anon-block"> (...) spółki akcyjnej</span> w upadłości w <span class="anon-block">S.</span> pozwem wniesionym 15 marca 2021 r. przeciwko <span class="anon-block"> Towarzystwu (...) spółce akcyjnej</span> <span class="anon-block">W.</span> domagał się orzeczenia nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym, aby pozwana zapłaciła powodowi 304.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie: od kwoty 281.033,22 zł od 11 stycznia 2020 r. oraz od kwoty 22.966,78 zł od 24 grudnia 2020 r., wniósł również zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu powód wskazał, że niniejszym pozwem dochodzi części niewypłaconego odszkodowania za zdarzenia objęte umową ubezpieczenia zawartą z pozwaną.</p>
<p>22 kwietnia 2021 r. wydany został nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, którym orzeczono zgodnie z żądaniem pozwu oraz zasądzono na rzecz powoda kwotę 11.017 zł tytułem kosztów postępowania.</p>
<p>Pozwana <span class="anon-block"> Towarzystwa (...) spółka akcyjna</span> w <span class="anon-block">W.</span> w zarzutach od nakazu zapłaty zaskarżyła nakaz w całości oraz wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów procesu z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwana wskazała, że strony zawarły umowę potrącenia, w wyniku której wierzytelności objęte żądaniem pozwu uległy zaspokojeniu.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...) spółka akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> prowadziła działalność gospodarczą m.in. w zakresie robót budowlanych związanych z budową dróg i autostrad.</p>
<p>9 marca 2020 r. postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie ogłoszona została upadłość <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, wyznaczono syndyka masy upadłości w osobie <span class="anon-block">M. K.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- --> Fakty niesporne</em>
</p>
<p>6 lutego 2015 r. <span class="anon-block"> (...) spółka akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> zawarła z Skarbem Państwa - Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad umowę o roboty budowlane, której przedmiotem było wykonanie <span class="anon-block">drogi ekspresowej (...)</span> na odcinku <span class="anon-block">O.</span> -<span class="anon-block">O.</span>.</p>
<p>W ramach umowy <span class="anon-block"> spółka (...)</span> była zobowiązana zawrzeć umowę ubezpieczenia dotyczącą ryzyk budowlanych związanych z przedmiotem umowy.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Fakty niesporne</em>
</p>
<p>17 lutego 2015 r. <span class="anon-block"> (...) spółka akcyjna</span> w <span class="anon-block">S.</span> (jako ubezpieczający i ubezpieczony) zawarła z <span class="anon-block"> Towarzystwem (...) spółką akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> umowę ubezpieczenia odzwierciedloną w <span class="anon-block">polisie nr (...)</span>.</p>
<p>Przedmiotem ubezpieczenia była: „Budowa <span class="anon-block">drogi ekspresowej (...)</span> na odcinku <span class="anon-block">O.</span>-<span class="anon-block">O.</span>”. Miejsce ubezpieczenia oznaczono jako teren realizacji inwestycji, tj. <span class="anon-block">droga ekspresowa (...)</span> na odcinku <span class="anon-block">O.</span>-<span class="anon-block">O.</span> oraz zaplecza budowy i magazyny. Umowa obejmowała ubezpieczenie mienia w okresie od 6 lutego 2015 r. do 12 czerwca 2017 r. oraz ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej od 6 lutego 2015 r. do 12 czerwca 2017 r. + 60 miesięcy okresu gwarancji do wydania świadczenia wykonania.</p>
<p>Sumę ubezpieczenia ustalono na łączną kwotę 411.867.895,34 zł. Dla ubezpieczenia mienia w zakresie sprzętu, wyposażenia i zaplecza budowy ustalono franszyzę redukcyjną w kwocie 5.000 zł (za każde zdarzenie), pozostałe zdarzenia 10.000 zł (za każde zdarzenie) oraz w zakresie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej - tylko dla szkód rzeczowych 5.000 zł za każde zdarzenie.</p>
<p>Składkę ubezpieczeniową ustalono na kwotę 387.000 zł - płatną jednorazowo w terminie do 6 marca 2015 r.</p>
<p>
<span class="anon-block">Aneksem nr (...)</span> z 6 lipca 2016 r. przedłużono okres obowiązywania umowy do 12 grudnia 2017 r. oraz rozszerzono zakres ubezpieczenia o klauzulę 001 ubezpieczenie od szkód z powodu strajku, rozruchów i zamieszek wewnętrznych, klauzulę 003 ubezpieczenie w okresie gwarancji, klauzulę nr 004 rozszerzone ubezpieczenie w okresie gwarancji, nadto wyłączenie odpowiedzialności za szkody wynikające z emisji, wycieku, uwolnienia się lub innej formy przedostania się do powietrza, wody lub gruntu jakichkolwiek substancji niebezpiecznych.</p>
<p>Ustalono dodatkową składkę ubezpieczeniową w kwocie 156.900 zł płatną jednorazowo do 19 lipca 2016 r.</p>
<p>
<span class="anon-block">Aneksem nr (...)</span> z 12 grudnia 2017 r. okres ubezpieczenia został przedłużony do 30 maja 2018 r. Zmianie uległy też franszyzy redukcyjne w ten sposób, że za każde zdarzenie zastosowanie ma franszyza redukcyjna w kwocie 100.000 zł, zarówno w odniesieniu do szkód mienia jak i odpowiedzialności cywilnej - ale tylko w odniesieniu do szkód rzeczowych. W odniesieniu do szkód w zakresie OC w 60 miesięcznym okresie gwarancji oraz klauzul 003, 004, 201 franszyza pozostała niezmieniona.</p>
<p>Z tytułu postanowień tego aneksu ubezpieczający zobowiązał się do zapłaty składki w kwocie 550.000 zł, płatnej w 4 ratach:</p>
<p>I rata w kwocie 137.500 zł do 27 grudnia 2017 r.,</p>
<p>II rata w kwocie 137.500 zł do 12 stycznia 2018 r.,</p>
<p>III rata w kwocie 137.500 zł do 12 lutego 2018 r.,</p>
<p>IV rata w kwocie 137.500 zł do 12 marca 2018 r.</p>
<p>
<span class="anon-block">Aneksem nr (...)</span> z 23 maja 2018 r. okres ubezpieczenia został przedłużony do 8 czerwca 2018 r. Limit odpowiedzialności z tytułu ochrony OC w 60 - miesięcznym okresie gwarancji ustalono na 10.000.000 zł na jedno i na wszystkie zdarzenia w okresie ubezpieczenia.</p>
<p>Z tytułu postanowień aneksu ubezpieczający zobowiązał się opłacić składkę w wysokości 28.125 zł w terminie do 30 maja 2018 r.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód: polisa ubezpieczeniowa z aneksami k. 13 - 22,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- --> ogólne warunki ryzyk budowlanych k. 22 - 27v.</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...) spółka akcyjna</span> w <span class="anon-block">S.</span> zgłosiła ubezpieczycielowi cztery szkody objęte umową ubezpieczenia odzwierciedloną w <span class="anon-block">polisie nr (...)</span>, której przedmiotem była budowa <span class="anon-block">drogi ekspresowej (...)</span> na odcinku <span class="anon-block">O.</span>-<span class="anon-block">O.</span> (szkoda z 9 grudnia 2016 r., szkoda z 1-2 listopada 2016 r., szkoda z 1-2 czerwca 2017 r. oraz szkody z lipca i sierpnia 2016 r. objęte jednym zgłoszeniem).</p>
<p>Ubezpieczyciel wszczął cztery postępowania wyjaśniające w związku ze zgłoszonymi szkodami.</p>
<p>
<em>
<!-- --> Fakty niesporne (por. pismo ubezpieczyciela z 4 lutego 2021 r.- k. 32)</em>
</p>
<p>W piśmie z 19 czerwca 2019 r. zatytułowanym <span class="anon-block"> (...)</span> i kierowanym do <span class="anon-block"> Towarzystwa (...) spółki akcyjnej</span> w <span class="anon-block"> (...) spółka (...)</span> wyraziła zgodę na potrącenie przez ubezpieczyciela, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 489)">art. 489 k.c.</a>, wierzytelności wynikających z przyznanych <span class="anon-block"> spółce (...)</span> odszkodowań należnych w związku z ubezpieczeniem: zaprojektowania i budowy <span class="anon-block">drogi ekspresowej (...)</span> <span class="anon-block">G.</span>-<span class="anon-block">K.</span> (<span class="anon-block">polisa nr (...)</span>), budowy <span class="anon-block">drogi ekspresowej (...)</span> na odcinku <span class="anon-block">O.</span>-<span class="anon-block">O.</span> (<span class="anon-block">polisa nr (...)</span>), budowy obwodnicy miasta <span class="anon-block">W.</span> (<span class="anon-block">polisa nr (...)</span>), z wierzytelnością ubezpieczyciela wobec <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z tytułu należnej składki za <span class="anon-block">polisę ubezpieczeniową nr (...)</span>, obejmującej ubezpieczenie budowy obwodnicy miasta <span class="anon-block">W.</span>.</p>
<p>Pismo z 19 czerwca 2019 r. doręczono 25 czerwca 2019 r.</p>
<p>W odpowiedzi - w piśmie z 26 czerwca 2019 r. - <span class="anon-block"> Towarzystwo (...) spółka akcyjna</span> w <span class="anon-block">W.</span> podziękowała za skierowaną do niej „zgodę na potrącenie” wierzytelności z tytułu składki ubezpieczeniowej z <span class="underline">
<!-- -->potencjalnymi</span> wierzytelnościami z tytułu odszkodowań. Poinformowała zarazem, że zaproponowane rozwiązanie nie może znaleźć zastosowania, gdyż potrąceniu mogą podlegać wierzytelności, które spełniają m.in. przesłankę wymagalności, co nie ma miejsca w sprawie wskazywanych w piśmie potencjalnych wierzytelności z tytułu odszkodowań. Z tego względu <span class="anon-block"> Towarzystwo (...) spółka akcyjna</span> w <span class="anon-block">W.</span> oczekuje niezwłocznego uregulowania składek potwierdzonych <span class="anon-block">polisą nr (...)</span>, nie później niż w terminie do 4 lipca 2019 r.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód: oświadczenie k. 33, 42, </em>
</p>
<p>
<em>
<!-- --> pismo <span class="anon-block"> (...)</span> Polska z 26.06.2019 r. k. 43.</em>
</p>
<p>W związku ze zgłoszonymi przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> szkodami objętymi <span class="anon-block">polisą nr (...)</span> <span class="anon-block"> Towarzystwo (...) spółka akcyjna</span> w <span class="anon-block">W.</span> wydała cztery decyzje:</p>
<dl>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>10 stycznia 2020 r. decyzję dotyczącą szkody powstałej w dniach 29 lipca - 1 sierpnia 2016 r. i 5 - 6 sierpnia 2016 r., którą przyznano <span class="anon-block"> spółce (...)</span> kwotę 140.983,12 zł (szkoda po pomniejszeniu o trzy franszyzy redukcyjne),</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>10 stycznia 2020 r. decyzję dotyczącą szkody powstałej w dniach 1 - 2 listopada 2016 r., którą przyznano <span class="anon-block"> spółce (...)</span> kwotę 95.761,48 zł (szkoda po pomniejszeniu o franszyzę redukcyjną),</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>10 stycznia 2020 r. decyzję dotyczącą szkody powstałej w dniu 2 czerwca 2017 r., którą przyznano <span class="anon-block"> spółce (...)</span> kwotę 44.288,62 zł (szkoda po potrąceniu franszyzy redukcyjnej zgodnie z postanowieniami <span class="anon-block">aneksu nr (...)</span> do umowy ubezpieczenia),</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>10 sierpnia 2020 r. decyzję dotyczącą szkody powstałej w dniu 9 grudnia 2016 r., którą przyznano <span class="anon-block"> spółce (...)</span> kwotę 91.571,96 zł netto (szkoda po potrąceniu franszyzy redukcyjnej w wysokości 10.000 zł oraz wcześniej przyznanego świadczenia w wysokości 20.175,56 zł).</p>
</dd>
</dl>
<p>W treści wszystkich powyższych decyzji zawarto informację o treści: „<em>
<!-- -->uprzejmie informujemy, że w związku z zaległościami w spłacie przez Państwa należnych nam składek ubezpieczeniowych dokonujemy kompensacji przyznanego odszkodowania na poczet zaległych składek</em>”.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód: decyzja z 10.01.2020 r. k. 28 - 28v,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- --> decyzja z 10.02.2020 r. k. 29, </em>
</p>
<p>
<em>
<!-- --> decyzja z 10.02.2020 r. k. 29v. - 30, </em>
</p>
<p>
<em>
<!-- --> decyzja z 10.08.2020 r. k. 30v.- 31.</em>
</p>
<p>Postanowieniem z 9 marca 2020 r. w sprawie XII GU 278/19 Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie ogłosił upadłość <span class="anon-block"> (...) spółki akcyjnej</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Fakt niesporny.</em>
</p>
<p>W postępowaniu upadłościowym <span class="anon-block"> spółki (...)</span> <span class="anon-block"> Towarzystwo (...) spółka akcyjna</span> w <span class="anon-block">W.</span> zgłosiła wierzytelności m.in. z tytułu gwarancji ubezpieczeniowych oraz nieopłaconej składki ubezpieczeniowej z <span class="anon-block">polisy nr (...)</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód<strong>
<!-- -->:</strong> zgłoszenie wierzytelności k. 35 – 38 </em>
</p>
<p>W piśmie z 2 stycznia 2021 r. (nadanym w urzędzie pocztowym 5 stycznia 2021 r.) syndyk masy upadłości <span class="anon-block"> spółki (...)</span> wezwał <span class="anon-block"> Towarzystwo (...) spółkę akcyjną</span> w <span class="anon-block">W.</span> do zapłaty kwoty 304.000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie: od 281.033,22 zł od 11 stycznia 2020 r. i od kwoty 22.966,78 zł od 24 grudnia 2020 r. W piśmie wskazał, że żądana kwota znajduje oparcie w uznanych przez <span class="anon-block"> Towarzystwo (...) spółkę akcyjną</span> w <span class="anon-block">W.</span> roszczeniach odszkodowawczych w czterech postępowaniach likwidacyjnych (szkody objęte <span class="anon-block">polisą nr (...)</span>) za zdarzenia z 28 lipca 2016 r., 2 listopada 2016 r., 2 czerwca 2017 r. oraz niewypłaconej części roszczenia odszkodowawczego dotyczącego zdarzenia z 9 grudnia 2016 r.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód: wezwanie z 2.01.2021 r., pełnomocnictwo i kopia książki nadawczej k. 39 - 41</em>
</p>
<p>W piśmie z 4 lutego 2021 r. w odpowiedzi na pismo z 2 stycznia 2021 r. <span class="anon-block"> Towarzystwo (...) spółka akcyjna</span> w <span class="anon-block">W.</span> poinformowało syndyka masy upadłości <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, że roszczenie o zapłatę odszkodowań objętych wezwaniem do zapłaty jest nienależne z uwagi na brak jego istnienia - roszczenia o wypłatę odszkodowań z czterech szkód zostały bowiem potrącone z przysługującym ubezpieczycielowi roszczeniem o zapłatę należnych składek z umowy ubezpieczenia potwierdzonej <span class="anon-block">polisą (...)</span>. Dalej ubezpieczyciel wyjaśnił, że wszystkie wierzytelności <span class="anon-block"> spółki (...)</span> zostały potrącone na podstawie oświadczenia <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z 19 czerwca 2019 r., w którym upadły reprezentowany przez dwóch członków zarządu wyraził zgodę na potrącenie przez ubezpieczyciela wszelkich należności wynikających z przyznanych odszkodowań z wierzytelnością z tytułu należnej składki ubezpieczeniowej za <span class="anon-block">polisę (...)</span>. Wszelkie świadczenia ubezpieczyciela złożone w decyzjach datowanych na 10 stycznia 2020 r. (3 decyzje) oraz 10 sierpnia 2020 r. stanowią wyłącznie wykonanie umowy o potrącenie należności zawartej pomiędzy ubezpieczycielem a upadłym w dniu 19 czerwca 2019 r. i potwierdzonej pisemnym oświadczeniem upadłego z tego dnia.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód: pismo z 4.02.2021 r. z załącznikiem i kopertą k. 32 – 34v.</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył co następuje:</strong>
</p>
<p>Powód wywodzi objęte żądaniem pozwu roszczenia z umowy ubezpieczenia dotyczącej budowy <span class="anon-block">drogi ekspresowej (...)</span> na odcinku <span class="anon-block">O.</span>-<span class="anon-block">O.</span>, której treść określa <span class="anon-block">polisa nr (...)</span> z 6 lutego 2016 r. oraz Ogólne Warunki Ubezpieczenia Ryzyk Budowlanych.</p>
<p>Podstawą prawną żądania jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 1)">art. 805 § 1 k.c.</a>, <em>
<!-- -->zgodnie z którym przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.</em> Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 2;art. 805 § 2 pkt. 1)">art. 805 § 2 pkt 1 k.c.</a> świadczenie ubezpieczyciela polega - przy ubezpieczeniu majątkowym - na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku.</p>
<p>Powód domaga się od pozwanej – jako ubezpieczyciela – spełnienia świadczenia w związku z wystąpieniem przewidzianego w umowie ubezpieczenia wypadku.</p>
<p>Z tytułu szkód związanych z budową <span class="anon-block">drogi ekspresowej (...)</span> na odcinku <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">O.</span> zgłoszone zostały cztery szkody, prowadzono cztery postępowania likwidacyjne, ubezpieczyciel wydał cztery decyzje, przyznając odszkodowanie w łącznej kwocie 372.605,18 zł, które zostało wypłacone do kwoty 68.605,18 zł (różnica wynosi 304.000 zł).</p>
<p>Powód domaga się w niniejszym procesie niewypłaconego dotąd odszkodowania w wysokości 304.000 zł. Roszczenie to co do zasady jest niesporne, powód dochodzi odszkodowania w takiej wysokości, jaka została przyznana przez ubezpieczyciela czterema decyzjami.</p>
<p>Spór między stronami dotyczy tego, czy kwota ta została zaspokojona, taki zarzut podniosła bowiem pozwana w zarzutach od nakazu zapłaty wskazując, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy doszło do zawarcia między stronami umowy potrącenia.</p>
<p>Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w ramach swobody umów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup>
<!-- -->1 </sup>k.c.</a>) dopuszczalne jest zawarcie umowy potrącenia wzajemnych wierzytelności, a więc w istocie umowy nienazwanej, prowadzącej do umownego potrącenia wzajemnych wierzytelności. Rację ma strona pozwana wskazując, że potrącenie umowne – w przeciwieństwie do potrącenia ustawowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 499)">art. 499 k.c.</a>) – nie jest uwarunkowane żadnymi szczególnymi wymaganiami.</p>
<p>Nie można jednak podzielić zapatrywania pozwanej, że w rozpoznawanej sprawie doszło do zawarcia takiej umowy. Jak wynika z zarzutów od nakazu zapłaty stosunek umowny (umowa potrącenia) miałby zostać nawiązany przez strony poprzez oświadczenie <span class="anon-block"> spółki (...)</span> dokonane pismem z 19 czerwca 2019 r. (spółka nie była jeszcze wówczas w stanie upadłości) oraz przez oświadczenie pozwanego ubezpieczyciela, dokonane pismami z 10 stycznia 2020 r. (trzy pisma) oraz z 10 sierpnia 2020 r. Pisma te stanowią w istocie decyzje przyznające odszkodowania, przy czym w każdym z czterech wymienionych pism pozwany ubezpieczyciel dodatkowo zamieścił zapis o treści: „<em>
<!-- -->uprzejmie informujemy, że w związku z zaległościami w spłacie przez Państwa należnych nam składek ubezpieczeniowych dokonujemy kompensacji przyznanego odszkodowania na poczet zaległych składek</em>”. Właśnie ten zapis jest zdaniem pozwanej oświadczeniem woli ubezpieczyciela, w wyniku którego miałoby dojść do zawarcia umowy potrącenia (już w tym miejscu zasygnalizować trzeba, że z zapisu tego nie wynika jednak, jaka wierzytelność pozwanej miałaby podlegać „kompensacji”).</p>
<p>Pozwana podkreślała przy tym, że zarówno wierzytelności <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z tytułu odszkodowania za szkodę powstałą wskutek wypadku przewidzianego w umowie ubezpieczenia potwierdzonej <span class="anon-block">polisą nr (...)</span> (którego podstawą jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 1)">art. 805 § 1 k.c.</a>) jak i wierzytelność pozwanego ubezpieczyciela z tytułu składki z umowy ubezpieczenia potwierdzonej <span class="anon-block">polisą nr (...)</span> (którego podstawą jest również <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 1)">art. 805 § 1 k.c.</a>) są niesporne. W tym zakresie pozwana nie myli się, powód bowiem nie kwestionuje tych wierzytelności, neguje jednak fakt zawarcia umowy potrącenia.</p>
<p>Stanowisko prawne powoda wobec zarzutów podniesionych przez pozwaną w zarzutach od nakazu zapłaty zostało przedstawione w piśmie procesowym powoda z 10 sierpnia 2021 r. Z argumentami przedstawionymi w tym piśmie należy się w pełni zgodzić.</p>
<p>Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że w piśmie z 19 czerwca 2019 r. zatytułowanym <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> spółka (...)</span> <span class="underline">
<!-- -->wyraziła zgodę na potrącenie przez ubezpieczyciela</span>, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 489)">art. 489 k.c.</a>, wierzytelności wynikających z przyznanych <span class="anon-block"> spółce (...)</span> odszkodowań należnych w związku z ubezpieczeniem: zaprojektowania i budowy <span class="anon-block">drogi ekspresowej (...)</span> <span class="anon-block">G.</span>-<span class="anon-block">K.</span> (<span class="anon-block">polisa nr (...)</span>), budowy <span class="anon-block">drogi ekspresowej (...)</span> na odcinku <span class="anon-block">O.</span>-<span class="anon-block">O.</span> (<span class="anon-block">polisa nr (...)</span>), budowy obwodnicy miasta <span class="anon-block">W.</span> (<span class="anon-block">polisa nr (...)</span>), z wierzytelnością ubezpieczyciela wobec <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z tytułu należnej składki za <span class="anon-block">polisę ubezpieczeniową nr (...)</span>, obejmującej ubezpieczenie budowy obwodnicy miasta <span class="anon-block">W.</span>.</p>
<p>W piśmie tym <span class="anon-block"> spółka (...)</span> świadomie użyła zwrotu „wyrażam zgodę na potrącenie przez ubezpieczyciela”, zdawała sobie bowiem sprawę, że wierzytelności <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z tytułu odszkodowań nie są jeszcze wymagalne, co więcej postępowania likwidacyjne dotyczące odszkodowań w dacie złożenia oświadczenia o potrąceniu były jeszcze w toku. Tym samym <span class="anon-block"> spółka (...)</span> miała świadomość, że nie może złożyć jednostronnego oświadczenia o potrąceniu, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 499)">art. 499 k.c.</a>, jej wierzytelności są bowiem niewymagalne, jednakże wyraziła zgodę na złożenie takiego oświadczenia przez stronę przeciwną posiadającą wobec spółki wymagalne roszczenie o zapłatę składki ubezpieczeniowej. <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> posłużyła się taką konstrukcją licząc na to, że ubezpieczyciel złoży stosowne oświadczenie o potrąceniu wywołujące skutki określone w ustawie (umorzenie wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej), ewentualnie że do takiego potrącenia dojdzie na skutek zawarcia umowy potrącenia. <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> uważała bowiem, że jej pismo z 19 czerwca 2019 r. może być również potraktowane jako oferta zawarcia umowy potrącenia.</p>
<p>Na gruncie rozpoznawanej sprawy decydujące znaczenie ma stanowisko pozwanej wyrażone w odpowiedzi na pismo <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z 19 czerwca 2019 r., to jest stanowisko wyrażone w piśmie z 26 czerwca 2019 r. (k. 43), w którym pozwana zdecydowanie odmówiła przejęcia proponowanego przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> rozwiązania i oświadczyła, że oczekuje niezwłocznego uregulowania swojej wierzytelności z tytułu składek wynikających z umowy ubezpieczenia potwierdzonej <span class="anon-block">polisą ubezpieczeniową nr (...)</span>. Podkreślenia wymaga, że pozwana w toku całego procesu nie odniosła się do tego pisma.</p>
<p>Tymczasem przyjąć trzeba, że skoro pozwana pismem z 26 czerwca 2019 r. odmówiła zawarcia umowy kompensaty bądź złożenia jednostronnego oświadczenia o potrąceniu swoich wymagalnych wierzytelności z niewymagalnymi wierzytelnościami <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, to oferta <span class="anon-block"> spółki (...)</span> przestała wiązać, została bowiem wyraźnie odrzucona.</p>
<p>W tych okolicznościach faktycznych między stronami nie doszło do zawarcia umowy potrącenia, na którą powołuje się pozwana w zarzutach od nakazu zapłaty wskazując, że przyjęła ofertę <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, co miałoby nastąpić w pismach z 10 stycznia 2020 r. (trzy pisma) i w piśmie z 10 sierpnia 2020 r. Pozwana nie mogła już przyjąć tej oferty, wcześniej ją bowiem odrzuciła, a <span class="anon-block"> spółka (...)</span> oferty nie ponowiła.</p>
<p>Co więcej zwrócić uwagę trzeba na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 66;art. 66 § 2)">art. 66 § 2 k.c.</a>, zgodnie z którym: <em>
<!-- -->jeżeli oferent nie oznaczył w ofercie terminu, w ciągu którego oczekiwać będzie odpowiedzi, oferta złożona w obecności drugiej strony albo za pomocą środka bezpośredniego porozumiewania się na odległość przestaje wiązać, gdy nie zostanie przyjęta niezwłocznie; złożona w inny sposób przestaje wiązać z upływem czasu, w którym składający ofertę mógł w zwykłym toku czynności otrzymać odpowiedź wysłaną bez nieuzasadnionego opóźnienia.</em>
</p>
<p>Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie można przyjąć, że oferta <span class="anon-block"> spółki (...)</span> złożona w piśmie z 26 czerwca 2019 r. wiązała aż do 10 stycznia 2020 r. i do 10 sierpnia 2000 r. Zatem nawet gdyby pozwana nie udzieliła spółce odpowiedzi pismem z 26 czerwca 2019 r., to i tak oferta złożona przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> przestałaby wiązać najpóźniej z końcem lipca 2019 r., jest to bowiem czas, w którym składający ofertę mógł w zwykłym toku czynności otrzymać odpowiedź wysłaną bez nieuzasadnionego opóźnienia.</p>
<p>Niezależnie od tego podkreślenia wymaga, że we wskazywanych przez pozwaną pismach z 10 stycznia 2020 r. (3 pisma) i z 10 sierpnia 2020 r. w ogóle nie wskazano, jakich wierzytelności (z jakiego tytułu) miałoby dotyczyć oświadczenie o treści: „<em>
<!-- -->uprzejmie informujemy, że w związku z zaległościami w spłacie przez Państwa należnych nam składek ubezpieczeniowych dokonujemy kompensacji przyznanego odszkodowania na poczet zaległych składek</em>”. W oświadczeniu tym nie wskazano ani wierzytelności ubezpieczyciela, ani wierzytelności <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, które miałyby ulec umorzeniu w wyniku potrącenia. Nie wskazano również czy oświadczenie to jest jednostronnym oświadczeniem woli, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 499)">art. 499 k.c.</a> (potrącenie jednostronne ustawowe), czy też jest to oferta bądź odpowiedź na ofertę zmierzająca do zawarcia umowy potrącenia (potrącenie umowne).</p>
<p>W tych okolicznościach faktycznych stanowisko pozwanej, zgodnie z którym miałoby dojść do zawarcia umowy potrącenia obejmującej roszczenia powoda wynikające z pozwu jest całkowicie oderwane od faktów będących podstawą rozstrzygnięcia i tym samym nieuzasadnione.</p>
<p>Rację ma również powód co do tego, że pozwana spółka wprawdzie dokonała zgłoszenia swoich wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, nie złożyła jednak zarazem oświadczenia wymaganego przez art. 96 ustawy Prawo upadłościowe, tym samym obecnie pozwana nie ma już możliwości skutecznego potrącenia wierzytelności dochodzonych pozwem z wierzytelnościami pozwanej z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych.</p>
<p>Roszczenie powoda objęte żądaniem pozwu należy więc uznać za uzasadnione, zarówno co do dochodzonej kwoty głównej, jak i odsetek za opóźnienie, których powód dochodził na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> domagając się ich od 11 stycznia 2020 r. (w odniesieniu do kwoty przyznanej przez pozwaną trzema decyzjami z 10 stycznia 2020 r.) oraz od 24 grudnia 2020 r. w odniesieniu do kwoty przyznanej przez pozwaną decyzją z 10 sierpnia 2020 r.</p>
<p>W tej sytuacji należało w całości utrzymać w mocy nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 493;art. 493 § 4)">art. 493 § 4 k.p.c.</a>
</p>
<p>Stan faktyczny ustalony został w oparciu o dowody z dokumentów, których żadna ze stron nie kwestionowała, brak więc było podstaw do uznania ich za niewiarygodne.</p>
<p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> Powód wygrał postępowanie w całości, na jego rzecz zasądzono więc koszty obejmujące opłatę sądową od pozwu: 3.800 zł i koszty zastępstwa procesowego: 10.800 zł.</p>
</div>