II OSK 1928/18

SENTENCJA Dnia 23 listopada 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński /spr./ sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej O. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2742/17 w sprawie ze skargi O. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2742/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę O. P. (dalej jako skarżący) na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł O. P., zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako .P.p.s.a.) zarzucił naruszenie: 1. przepisu postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organów administracji, które zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 80 k.p.a. poprzez: a) dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w przedmiocie ustalenia czy pomiędzy O. P. a jego matką V. P. istnieje silna więź rodzinna, b) dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w przedmiocie ustalenia jaka jest aktualna sytuacja polityczna na Ukrainie; 2. przepisów prawa materialnego: a) art. 303 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 z późn. zm. - dalej ustawa o cudzoziemcach) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji o zobowiązaniu O. P. do powrotu; b) art. 348 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, iż w przypadku O. P. nie zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący wystąpił o dopuszczenie dowodu z dokumentu - karty informacyjnej leczenia szpitalnego z Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego S w G. na okoliczność, iż ojczym O. P. przeszedł zawał mięśnia serca, oraz na okoliczność, iż stan zdrowie S. K. jest na tyle zły, że O. P. musiał przejąć ciężar pracy w gospodarstwie rolnym. Ponadto skarżący zwrócił się o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające potwierdzać zasadność podniesionych w niej zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako .P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Stwierdzić również należy, że zgodnie z treścią art. 193 P.p.s.a. zdanie drugie uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Zdaniem NSA, skarga kasacyjna wniesiona przez O. P. nie zasługuje na uwzględnienie. Powodem wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji były przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 1, 6 i 7 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1990). Z akt sprawy wynikało bowiem, że cudzoziemiec kiedy został zatrzymany przez Straż Graniczną przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane (pkt 1). Posiadana przez niego wiza utraciła ważność a on nie podjął żadnych starań w celu zalegalizowania swojego pobytu na terytorium Polski. Nie posiadał także środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania albo tranzytu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do państwa trzeciego, które udzieli pozwolenia na wjazd oraz nie wskazał wiarygodnych źródeł uzyskania takich środków finansowych (pkt 6). Posiadał przy sobie 500 zł. Organy ustaliły ponadto, że w trakcie pobytu w Polsce został skazany prawomocnym wyrokiem sądowym za przestępstwo spowodowania wypadku samochodowego pod wpływem alkoholu na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próbny 3 lat oraz karę grzywny. Wobec tego nastąpił wpis jego danych do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany (obowiązuje do 13 lipca 2018 r.). Z powyższego jednoznacznie wynika, że zaistniały obligatoryjne podstawy do wydania wobec tego cudzoziemca decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Skarżący kasacyjnie podnosi, że zaistniały w sprawie okoliczności, które jako przesłanki negatywne uniemożliwiały wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu wskazując na art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, zachodziły przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, w szczególności okoliczność, iż zobowiązanie go do powrotu doprowadzi do naruszenia jego prawa do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. W jego ocenie Sąd błędnie uznał na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że pomiędzy nim a jego matką V. P. nie istniała silna więź rodzinna. Zdaniem NSA, stanowisko przyjęte przez Sąd I instancji jest prawidłowe. Nie można powiedzieć, że z materiału zgromadzonego przez organy w niniejszej sprawie wynika, iż skarżący prowadzi z matką życie rodzinne, które oparte jest na silnych więziach. Silna więź rodzinna nie jest wykluczona pomiędzy rodzicami a ich dorosłymi dziećmi jednak relacja taka to nie tylko więzi emocjonalne, które łączą rodziców z dziećmi ale przede wszystkim takie relacje pomiędzy rodzicami a dziećmi, które wskazują na ich wzajemną zależność materialną lub osobistą. Skoro z akt wynika, że skarżący nie prowadził wraz z matką i ojczymem wspólnego gospodarstwa domowego. Zasadniczo nie przebywał w ich miejscu zamieszkania poza okresem tuż po przyjeździe do Polski. Jego udział w pracach związanych z prowadzeniem tego gospodarstwa był znikomy i sporadyczny bowiem nie przebywał tam, prowadząc życie na własny rachunek. Podejmował zatrudnienie w różnych miejscach z dala od prowadzonego przez matkę gospodarstwa. Także zarobione środki materialne przeznaczał na własne utrzymanie a nie współfinansowanie gospodarstwa domowego matki. Matka nie była na jego utrzymaniu. Sporadyczne kontakty z matką i ojczymem, okazjonalne zaangażowanie w prace dotyczące prowadzonego przez ojczyma gospodarstwa rolnego nie świadczą o prowadzeniu wspólnego życia rodzinnego. Nikt nie zaprzecza, że syna i matkę łączą więzi emocjonalne. Niemniej jednak o życiu rodzinnym decydują nie tylko więzi emocjonalne ale obiektywnie istniejące zaangażowanie stron, których ta więź ma dotyczyć w prowadzone wspólnie życie. O istnieniu okoliczności świadczących o takiej zażyłości stosunków z matką czy ojczymem nie można mówić w tym przypadku. Oświadczenia matki i ojczyma cudzoziemca, że oczekują oni od niego pomocy w prowadzeniu gospodarstwa w żaden sposób nie wskazują na istniejące pomiędzy nimi więzi podlegające szczególnej ochronie. Także przywołany w skardze kasacyjnej fakt pogorszenia się stanu zdrowia ojczyma skarżącego nie wpływa na prawidłowość wydanego przez ograny rozstrzygnięcia. Okoliczność ta powstała bowiem już po wydaniu zaskarżonej decyzji i nie mogła stanowić podstawy formułowania ocen prawnych co do stanu faktycznego ustalonego na czas wydania zaskarżonej decyzji. Dokonana przez organy i Sąd I instancji ocena materiału dowodowego była prawidłowa. Zgromadzony wówczas materiał dowodowy nie uzasadniał twierdzenia, iż skarżący wraz z matką i ojczymem prowadzą życie rodzinne, które może ucierpieć wobec wydania decyzji zobowiązującej do powrotu. Zgłoszony przez skarżącego dowód nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W ustalonym przez organy, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, stanie faktycznym zasadne było wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Podnoszona obecnie okoliczność nie odnosi się do tamtego czasu a zatem nie mogła wpłynąć na wydane wówczas rozstrzygnięcie. Zarzucane w skardze kasacyjnej błędne ustalenie aktualnej sytuacji politycznej na Ukrainie jest pozbawione podstaw. Sytuacja polityczna na Ukrainie nie wpływała w jakikolwiek sposób na sytuację skarżącego. Powrót skarżącego na terytorium Ukrainy z wyłączeniem obwodu donieckiego i ługańskiego, z uwagi na stabilną sytuację na przeważającym terenie Ukrainy, nie powoduje aby zagrożone było jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego. Sam skarżący oświadczył, że nie był prześladowany nie grozi mu żadne niebezpieczeństwo. Tym samym można było uznać, że nie zachodziło niebezpieczeństwo poddania go torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, zmuszania do pracy, pozbawienia prawa do rzetelnego procesu sądowego albo ukarania bez podstawy prawnej. W tej sytuacji nie można czynić Sądowi I instancji skutecznego zarzutu naruszenia art. 348 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skoro z okoliczności sprawy jednoznacznie wynikało, że przesłanki uzasadniające udzielenie skarżącemu zgody na pobyt humanitarny nie wystąpiły. Wydanie zatem decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie napotkało przeszkód, o których mowa w art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Wobec powyższego brak było podstaw aby twierdzić, że zachodziły przesłanki wykluczające wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu w postaci przesłanek do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy zgody na pobyt tolerowany. Zastosowanie art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach nie miało podstaw w przedmiotowej sprawie. Tym samym istnienie przesłanek z art. 302 ust. 1 pkt 1, pkt 6 i 7 ustawy o cudzoziemcach przesądziło o wydaniu zaskarżonej decyzji, która jest prawidłowa. W kwestii wieku poborowego skarżącego i obowiązku odbycia służby wojskowej, wcielenia do armii i wysłania w rejon działań wojennych podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, który podkreślił, że okoliczność taka nie wyklucza zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Zagrożenie związane z odbyciem służby wojskowej, która jest obowiązkiem obywateli danego kraju nie uzasadnia twierdzeń o zagrożeniu prawa do życia w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowiek i podstawowych wolności. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.