II SAB/Wa 512/14

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie WSA Ewa Pisula Dąbrowska (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. W. i M. W. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do rozpatrzenia wniosku skarżących M.W. i M. W. z dnia [...] lutego 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej M. W. kwotę 100 (słownie sto) złotych, tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi; 5. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego M. W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi; 6. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżących M. W. i M. W. solidarnie kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE W.M., W.M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie rozpoznania ich wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. Zarzucając Wójtowi Gminy [...] naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1, 10 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez uzależnienie udostępnienia żądanych informacji od wniesienia opłaty, skarżący wnieśli o zobowiązanie Wójta Gminy [...] do rozpoznania ich wniosków z dnia [...] lutego 2014 r., stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia organowi grzywny i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podnieśli, iż Wójt Gminy [...] uzależnił udostępnienie żądanych przez nich informacji publicznych od uiszczenia opłaty w wysokości – 184 złote za 184 kartki (pismo organu z dnia 16 czerwca 2014 r.) oraz – 190 zł za 190 kartek (pismo organu z dnia 18 czerwca 2014 r.). Skarżący wskazali, że stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ winien udostępnić im żądane informacje po poinformowaniu ich o wysokości opłaty, nawet jeżeli koszty te nie zostały uiszczone. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie. Przyznając, iż nie udostępnił skarżącym żądanych informacji, z uwagi na nieuiszczenie przez nich opłaty za jej udostępnienie (w wysokości łącznej 425 zł, w niniejszej sprawie 374 zł), wskazał, że obowiązek uiszczenia opłaty wynika z zarządzenia Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w sprawie określenia wysokości dodatkowych kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej na wniosek w Urzędzie Gminy w [...], zarządzenia nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w sprawie zmiany zarządzenia dotyczącego wysokości dodatkowych kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej na wniosek w Urzędzie Gminy w [...] oraz zarządzenia nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014r. w sprawie zmiany zarządzenia dotyczącego wysokości dodatkowych kosztów (...). Reasumując Wójt Gminy stwierdził, iż skoro skarżący żądanej opłaty nie uiścili nie można organowi zarzucić bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekający w niniejszej sprawie, w pełni podziela stanowisko wyrażone w doktrynie, zgodnie z którym przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przewidują możliwości uzależnienia wszczęcia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej od uprzedniego wniesienia opłaty, o której mowa w art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. Nr 782). Podmiot udostępniający daną informację nie może "z góry żądać" wniesienia tej opłaty. Regulacja art. 15 ust. 2 powołanej ustawy przewiduje realizację obowiązku udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, także w przypadku braku odpowiedzi ze strony wnioskodawcy na zawiadomienie podmiotu zobowiązanego o wysokości opłaty związanej z udostępnieniem żądanej informacji (czyli bez wniesienia opłaty). Oznacza to, że z powodu braku wniesienia opłaty, podmiot zobowiązany nie będzie mógł ani odmówić udostępnienia informacji (tj. wydać decyzji o odmowie udostępnienia informacji), ani też pozostawić sprawy (wniosku) bez rozpoznania (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 63). Organ nie może uzależnić udostępnienia informacji publicznej od uiszczenia opłaty, skoro powstanie obowiązku uiszczenia opłaty w wysokości odpowiadającej kosztom związanym ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnia informacji i wezwanie strony do uiszczenia tej opłaty, powoduje jedynie przesunięcie terminu udostępnienia tej informacji w zakresie określonym w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Rozwiązanie przyjęte w powołanym przepisie gwarantuje pewność działania podmiotu zobowiązanego, nie pozostawia go w niepewności, co do konieczności i zakresu realizacji ciążącego na nim obowiązku udostępnienia informacji w sposób wskazany we wniosku, a także nie wyłącza możliwości zmiany lub wycofania wniosku przez zainteresowany podmiot. Dlatego też, zgodzić należy się z zarzutami skargi, iż Wójt Gminy [...] pozostawał w stanie bezczynności, albowiem do dnia orzekania przez Sąd nie udzielił wnioskodawcom żądanych przez nich informacji publicznych. Z treści art 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.), wynika, że sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd ten jednakże nie może nakazywać organowi sposobu załatwienia wniosku ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W okolicznościach niniejszej sprawy, działanie Sądu było jednak uprawnione z tego względu, że w sprawie chodziło o bezczynność organu po ustaleniu opłaty związanej z udostępnieniem informacji publicznej. Organ pomija, że ustalając wysokość opłaty, w oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, sam przesądził o swoim obowiązku udostępnienia informacji w sytuacji braku działań wnioskodawcy. Wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż skarżący wystąpili do organu z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej i wniosek ten nie został rozpoznany z uwagi na nieuiszczenie przez skarżących żądanych przez organ opłat. Istota sporu sprowadzała się zatem do oceny, czy można było uzależnić udostępnienie wnioskowanych informacji publicznych od uprzedniego uiszczenia przez wnioskodawców opłat z tytułu jej udostępnienia. W istocie sprowadzała się więc do oceny, czy zarządzenie Wójta Gminy [...] w przedmiocie wysokości i zasadności opłat za udostępnienie informacji publicznej ma pierwszeństwo przed normą określoną w art. 7 ust. 2 i art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stwierdzić należy, iż dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, co wynika z art. 7 ust. 2 cytowanej ustawy, z wyjątkiem przewidzianym w art. 15 tej ustawy. Przepis ten nie nakłada obowiązku uiszczenia opłaty przez wnioskującego o udzielenie informacji publicznej, jeśli wiąże się to z dodatkowymi kosztami, a jedynie stanowi, że podmiot zobowiązany może powiadomić o tych kosztach. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązał Wójta Gminy [...] do rozpatrzenia wniosku skarżących w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Mając na uwadze przekonanie Wójta Gminy [...], iż w zakresie opłat obowiązują zarządzenia Wójta, a nie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz biorąc pod uwagę intencje Wójta związane z dbałością o finanse gminy, Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z tych samych powodów Sąd oddalił skargę w części dotyczącej żądania wymierzenia organowi grzywny. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 oraz art. 205 powołanej ustawy.