II OSK 2598/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 418/19 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nałożenia obowiązku pozwolenia na użytkowanie postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE J. B. (dalej jako Skarżący) w piśmie z 11 marca 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany zamienny dla inwestycji pod nazwą: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wody, kanalizacji, gazu, c.o., wraz z murem oporowym na działce nr [...] w B. gm. Z." oraz nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku jednorodzinnego. Inwestorami tego zamierzenia budowlanego i współwłaścicielami działki [...] w B. byli C. B. i G. B.. Powierzchnia zabudowy [...] m2, powierzchnia użytkowa [...] m2, kubatura [...] m3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 418/19, oddalił powyższą skargę w całości. Skarżący złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący uważa, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazuje, że z akt sprawy i skargi kasacyjnej wynika, że inwestycja realizowana na działce nr [...] w B. jest niezgodna z prawem. W szczególności nie została dokonana analiza obszaru oddziaływania inwestycji, a wykonanie nasypu o wysokości 1,6 m, powodującego znaczne wyniesienie poziomu działki [...] ponad sąsiednie nieruchomości, pozostaje nie bez wpływu na kierunek spływania wód opadowych. Inwestycja w sposób znaczący oddziałuje zatem na sąsiednie nieruchomości, w tym na nieruchomość będącą własnością skarżącego. Zdaniem skarżącego, niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może doprowadzić do sytuacji, w której inwestorzy uzyskają pozwolenie na użytkowanie budynku negatywnie oddziałującego na nieruchomości sąsiednie, powodującego ich nadmierne zacienienie, a także posadowionego na działce, której teren został ukształtowany w sposób prowadzący do zalewania nieruchomości sąsiednich. Wszystko to, w ocenie skarżącego, może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Skarżący za istotne uważa podkreślenie, że nie będzie miał statusu strony w postępowaniu, którego przedmiotem będzie wydanie pozwolenia na użytkowanie spornego budynku, co pozbawi go możliwości przedstawienia swych racji i podejmowania czynności zmierzających do ochrony jego uzasadnionego interesu. W konsekwencji może to doprowadzić do stanu, w którym skarżący zmuszony będzie znosić skutki negatywnego oddziaływania spornej inwestycji na nieruchomość będącą jego własnością. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Wniosek o wstrzymanie zaskarżonej nie zasługuje na uwzględnienie i jako taki podlega oddaleniu. Na etapie postępowania kasacyjnego od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a. (uchwała siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07). Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd może na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jako wyjątek od zasady wykonalności decyzji ostatecznych może nastąpić wyjątkowo po wykazaniu przez wnioskodawcę we wniosku przynajmniej jednej ze wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Sprowadza się to do konieczności przywołania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przytoczyć okoliczności uzasadniające to żądanie wraz z informacjami, które mogą to żądanie uprawdopodobnić. W niniejszej sprawie skarżący wskazuje, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnia niezgodność tej decyzji z prawem z uwagi na fakt niedokonania analizy obszaru oddziaływania inwestycji. Ustawodawca nie przewiduje jednak możliwości wstrzymania wykonania z uwagi na niezgodność z prawem decyzji, której wstrzymania wykonania domaga się strona. Oceną jej legalności zajmie się Sąd na etapie rozpatrywania skargi kasacyjnej od wyroku. Na etapie rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania ocena legalności jest niedopuszczalna bowiem prowadziłaby do tzw. przedsądu. Sąd nie może wypowiadać się w kwestiach, które mogłyby odnosić się do oceny legalności decyzji. Wobec tego legalność decyzji nie jest przesłanką do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dalej skarżący wskazuje, że teren działki nr [...] w B., gdzie jest realizowana przedmiotowa inwestycja został znacznie wyniesiony ponad sąsiednie działki poprzez wykonanie nasypu o wysokości 1,6 m, co, zdaniem skarżącego, nie pozostaje bez wpływu na kierunek spływania wód opadowych. Wobec tego inwestycja oddziałuje w sposób znaczący na sąsiednie nieruchomości, w tym nieruchomość skarżącego. Brak wstrzymania zaskarżonej decyzji może więc prowadzić do uzyskania przez inwestorów pozwolenia na użytkowanie budynku negatywnie oddziałującego na nieruchomości sąsiednie poprzez nadmierne zacienienie oraz ukształtowanie terenu zainwestowanej działki w sposób prowadzący do zalewania nieruchomości sąsiednich. Jak wynika z akt sprawy istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczyło podniesienia terenu działki i wykonanie konstrukcji oporowej – muru. Jednak przyjęte rozwiązania według organów i Sądu I instancji nie powodują zagrożenia zalewaniem działek sąsiednich bowiem zatwierdzony projekt budowlany przewiduje lekką konstrukcję ogrodzenia muru oporowego, która nie prowadzi do zmiany kierunku spływu wód, co nie narusza zakazu dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości (§ 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). W kwestii zagrożenia powstaniem szkody lub trudnych do odwrócenia skutków poprzez zalewanie działek sąsiednich należy zauważyć, że według projektu budowlanego zamiennego w celu zapewnienia prawidłowego odprowadzenia wód opadowych z połaci dachu budynku inwestora przewidziano i wykonano trzy studnie chłonne w części zachodniej działki zbudowane z kręgów o średnicy 100 cm i głębokości 250 cm. Mur znajduje się przy tym od strony południowo zachodniej i północno-zachodniej działki inwestora. Rozwiązanie przewidujące umiejscowienie od strony zrealizowanego muru oporowego studni chłonnych powinno optymalnie i należycie zabezpieczyć poprawne odprowadzanie wód opadowych z terenu inwestycji. Zatem zmiana ukształtowania terenu działki inwestycyjnej w okolicznościach sprawy nie niesie ze sobą niebezpieczeństwa w postaci zagrożenia zalewaniem działek sąsiednich w tym działki skarżącego. Ponadto mur oporowy nie jest prowadzony wzdłuż granicy między działką skarżącego nr [...] a działką inwestora nr [...] czyli ewentualne spiętrzenie poziomu spływających wód poprzez budowę muru oporowego nie będzie dotyczyło działki skarżącego. Przyjęte w projekcie budowlanym zamiennym rozwiązania dotyczące odprowadzania wód opadowych z nieruchomości w ocenie projektanta zapewnią poprawne zagospodarowanie tych wód, czego nie zakwestionowano we wniosku o wstrzymanie przedstawiając stosowną argumentację i dowody na jej poparcie. Zatem twierdzenie o zagrożeniu zalewaniem nieruchomości skarżącego w wyniku wybudowania inwestycji jest pozbawione podstaw i nie może stanowić przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak wynika z akt sprawy inwestycja, której dotyczy zaskarżona decyzja została już wybudowana zatem argument, że wykonanie tej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków jest pozbawiony podstaw. O zagrożeniu znaczną szkodą czy trudnymi do odwrócenia skutkami nie świadczy możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Decyzja taka z uwagi na jej charakter prawny i końcowy etap procesu inwestycyjnego, na którym jest wydawana, nie powoduje niebezpieczeństw, które stanowią podstawy wstrzymania wykonania. Należy zauważyć, że zaskarżona decyzja zobowiązuje inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ale sama taką decyzją nie jest. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie stanowi przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie a więc nie wywołuje skutków jakie mylnie przypisuje się decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i nałożeniu obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Nie występuje zagrożenie, że inwestorzy na skutek wykonania zaskarżonej decyzji uzyskają pozwolenie na użytkowanie inwestycji negatywnie oddziałującej na nieruchomości sąsiednie. Okoliczność, że skarżący nie będzie stroną postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie (zasadniczo tylko inwestor art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego) nie świadczy o istnieniu przesłanek wstrzymania, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. bowiem takie ukształtowanie stron postępowania wynika z przepisów ustawy Prawo budowlane a nie jest wynikiem wykonania zaskarżonej decyzji. Zauważyć należy, że nakaz uzyskania pozwolenia na użytkowanie w przedmiotowej sprawie jest wynikiem wadliwych działań inwestora, który dopuścił się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i zostało wszczęte postępowanie legalizacyjne z art. 51 Prawa budowlanego. Wystąpienie z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie w takim przypadku pozwala prowadzić to postępowanie z szerszym udziałem stron niż wynika z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Wówczas stroną postępowania są osoby, o których mowa w art. 28 K.p.a. Z powyższego wynika, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawił żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jej wstrzymanie wykonania, a tym samym nie było podstaw do jego uwzględnienia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.