I OPP 148/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi P. W. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 2514/14 ze skargi kasacyjnej P. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 227/14 w sprawie ze skargi P.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kat. B postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania UZASADNIENIE W dniu 14 grudnia 2015 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) P.W. (dalej, także jako: "skarżący"), reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 2514/14 ze skargi kasacyjnej P.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 227/14 w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kat. B. Z akt sprawy wynika, że w dniu 10 marca 2014 r. (data prezentaty organu) skarżący złożył skargę - za pośrednictwem organu - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (dalej także, jako: "WSA we Wrocławiu") na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] stycznia 2014 r. Skarga została przekazana przez organ wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do WSA we Wrocławiu w dniu 9 kwietnia 2014 r. (data prezentaty sądu). W dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pod sygn. akt III SA/Wr 227/14. Wskazano strony, symbol, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono pouczenie skarżącego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III WSA we Wrocławiu wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Po uiszczeniu przez skarżącego żądanego wpisu od skargi, zarządzeniem z dnia 14 maja 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 25 czerwca 2014 r. Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r. WSA we Wrocławiu oddalił skargę P. W. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżący i w dniu 27 sierpnia 2014 r. (data prezentaty sądu) wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga kasacyjna wraz z aktami sprawy wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 17 września 2014 r. i w tym dniu została zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 2514/14. W tych okolicznościach - w dniu 17 grudnia 2015 r. (data prezentaty sądu) - skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 2514/14. Strona wniosła o stwierdzenie, że doszło do przewlekłości w ww. postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, o przyznanie na rzecz skarżącego od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w kwocie 10 000 złotych oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że od 16 miesięcy od złożenia skargi kasacyjnej, w sprawie nic się nie dzieje, nie został wyznaczony termin rozprawy. W ocenie skarżącego doszło więc do naruszenia jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Nadto skarżący podał, że istotą sporu była odmowa wydania uprawnień do kierowania pojazdami określonej kategorii, co wiązało się z zastosowaniem środka karnego. Oczekując na rozstrzygnięcie sporu administracyjnego doszło do sytuacji, gdy upłynął okres zakazu. Skarżący pozostaje w przekonaniu, że ochrona prawna, której się domagał od Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w chwili obecnej iluzoryczna, a to skutkiem przewlekłości postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy. Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustaw, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały). Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są również okoliczności faktyczne. W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Sprawa wraz ze skargą kasacyjną została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 17 września 2014 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Wyjaśnić należy skarżącemu, że to znaczna liczba spraw wpływających ze środkami odwoławczymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i co się z tym wiąże przyczynę oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Jak już wskazano, a co należy podkreślić, sprawy muszą być wyznaczane na terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu. Jednocześnie w kategorii spraw, którą objęta jest skarga kasacyjna w tej sprawie, przepisy szczególne nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością. Z akt nie wynika, także aby skarżący złożył wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy. Z tych względów okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy, w sprawie o sygn. I OSK 2514/14, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.