II GZ 430/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. S.A. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 919/21 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej oraz zwrotu wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. S.A. we W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 29 czerwca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 919/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną A. S.A. we W. (dalej: skarżąca) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] października 2021 r. o tej samej sygnaturze, w sprawie ze skargi A. S.A. we W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie oddalenia sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z [...] stycznia 2022 r., pismem z 4 marca 2022 r., wezwano pełnomocnika skarżącej, drogą elektroniczną, do uzupełnienia - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej - braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy (art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 dalej "p.p.s.a.") wraz z dwoma odpisami dla organu i uczestnika. Wezwanie zostało uznane za doręczone w dniu 19 marca 2022 r., nie zostało jednak wykonane, zatem Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną odrzucił. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie: a) art. 15zzs (4) ustawy z dnia 3 grudnia 2020r. - o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji na przyjęcie, iż rzekomy brak wniosku o przeprowadzenie rozprawy albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy stanowił podstawę do odrzucenia skargi na posiedzeniu niejawnym, b) art. 74a § 2 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i doręczanie wszelkich pism w formie dokumentów elektronicznych, pomimo wyraźnego oświadczenia strony wskazującego adres siedziby Kancelarii, jako adres do doręczeń w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 176 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Zgodne z art. 176 § 2 p.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W myśl art. 177a p.p.s.a. jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Natomiast zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany odrzucić na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Należy podkreślić, że złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy jest jednym z wymogów bezwzględnych skargi kasacyjnej, a z wymogu spełnienia tej przesłanki nie zwalnia wprowadzenie powołanego przez skarżącą przepisu art. art. 15zzs (4) ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. - o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095, a nie jak wskazała skarżąca 3 grudnia 2020 r.), który wprowadził – z uwagi na obowiązujący stan epidemii – możliwość rozpoznania sprawy przez Sąd w składzie trzyosobowym na posiedzeniu niejawnym, pomimo żądania strony skarżącej kasacyjnie przeprowadzenia rozprawy. Powyższy przepis należy traktować jako przepis "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy z 2 marca 2020 r. jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej powinno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Ten standard ochrony praw stron i uczestników został zachowany, skoro strony zostały o tym powiadomione i miały możliwość pisemnego zajęcia stanowiska w sprawie (wyrok NSA z 8 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1918/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, także pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu). Dodać należy, że przepis ten skierowany jest do sądu (Naczelnego Sądu Administracyjnego) a nie do strony, której obowiązkiem jest spełnienie wszystkich bezwzględnych przesłanek formalnych skargi kasacyjnej. Tym samym art. 15 zzs (4) powołanej ustawy szczególnej nie zwalnia ani nie zwalniał strony wnoszącej skargi kasacyjnej z obowiązku złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Odnosząc się zaś do drugiego zarzutu zażalenia należy zwrócić uwagę, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwe jest wnoszenie pism w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą, a sąd w konsekwencji doręcza dokumenty stronom korzystającym z tego trybu za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a p.p.s.a. Przez adres elektroniczny strony należy rozmieć adres konta na platformie ePUAP. Art. 74a p.p.s.a., w § 1 przewiduje, że doręczanie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków: 1) wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo; 2) wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny; 3) wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej w piśmie z 12 listopada 2021 r., wniesionym drogą elektroniczną, wskazała swój adres ePUAP (k. 87). Wobec tego, że wniesienie do sądu pisma procesowego za pomocą środków komunikacji elektronicznej następuje w dniu, w którym wiadomość elektroniczna została wprowadzona do systemu teleinformatycznego sądu, należało przyjąć, że WSA prawidłowo kolejne pisma doręczał na adres elektroniczny pełnomocnika skarżącej (na platformie e-PUAP). W myśl bowiem art. 74a p.p.s.a wniesienie przez pełnomocnika pisma w formie dokumentu elektronicznego, wywołuje ten skutek, że dalsze doręczanie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, że pełnomocnik w pismach przewodnich wskazuje adres kancelarii. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 74a § 2 p.p.s.a., jeżeli strona zrezygnuje z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, sąd doręcza pismo w sposób określony dla pisma w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego. Oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej składa się w formie dokumentu elektronicznego. Takiego dokumentu w aktach sądowych brak, zatem nie było podstaw do nie wysyłania kolejnych pism pełnomocnikowi skarżącej drogą elektroniczną. Reasumując, skoro skarga kasacyjna nie zawierała wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie ani oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, a pełnomocnik skarżących, pomimo prawidłowego wezwania, braku tego nie uzupełniła, Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 178 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.