II FSK 3553/17

SENTENCJA Dnia 14 grudnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1876/17 w sprawie ze skargi W. P. na pismo Szefa Zarządu Organizacji i Uzupełnień [...] z dnia 8 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z 28 lipca 2017 r., III SA/Wa 1876/17 odrzucił skargę W. P. na pismo Szefa Zarządu Organizacji i Uzupełnień [...] z 8 marca 2017 r., [...] w przedmiocie udzielenie informacji. 2. W wywiedzionej od powyższego postanowienia skardze kasacyjnej skarżący, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 1369, dalej: "p.p.s.a.") poprzez jego naruszenie mające istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, w związku z art. 155 § 1 w zw. z art. 180 § 1 i 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "o.p.") Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu. W rozpoznawanej sprawie sąd pierwszej instancji uznał, że skarga W. P. zasługiwała na odrzucenie, albowiem zaskarżone pismo nie stanowiło "innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy jest zatem ustalenie charakteru wydanego w trybie Ordynacji podatkowej pisma, co pozwoli ocenić, czy może ono stanowić przedmiot kontroli sądu administracyjnego. Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne wynika z art. 3 § 2 p.p.s.a., gdzie enumeratywnie i wyczerpująco wymieniono akty oraz czynności podejmowane przez organy administracji publicznej, co do których wniesienie skargi jest dozwolone. Charakter tej regulacji oznacza, że nie mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego takie akty, które w tym przepisie nie zostały wymienione, tym samym nie jest też uprawniona taka wykładnia art. 3 § 2 p.p.s.a., której efektem byłoby rozszerzenie katalogu przejawów aktywności organów administracji poddanych kontroli sądów administracyjnych. We wskazanym w skardze kasacyjnej przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jest mowa o aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej innych niż decyzje i postanowienia wydawane w administracyjnych postępowaniach jurysdykcyjnych. Chodzi zatem również o sprawy indywidualne, podobnie jak w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnej, tyle tylko, że w sprawach tych nie orzeka się w drodze decyzji administracyjnej, lecz są w nich podejmowane akty lub czynności dotyczące określonych adresatów. Jak decyzja czy postanowienie administracyjne są kierowane do konkretnych podmiotów, tak akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, są kierowane przez organ administracji publicznej również do konkretnych podmiotów. Z omawianego przepisu można wnosić, iż wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów, w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia administracyjnego. Akt lub czynność podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie lub obowiązek), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Po drugie, z przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wynika, że akt lub czynność musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że konieczne jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek konkretnego adresata. Inaczej mówiąc, musi występować związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, które dotyczą tak określonego uprawnienia lub obowiązku oznaczonego podmiotu. Uprawnienie lub obowiązek wynika z przepisu prawa, jeżeli ich powstanie nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej. W wypadkach, gdy do konkretyzacji prawnego stosunku administracyjnego nie jest wymagane rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej, mogą pojawić się akty lub czynności organów administracji publicznej, których przedmiotem jest przyznanie (odmowa przyznania), stwierdzenie (odmowa stwierdzenia) albo uznanie (odmowa uznania) określonego uprawnienia lub obowiązku wynikających z mocy powszechnie obowiązującego przepisu prawa. Podmiot, którego uprawnienia lub obowiązku dotyczy akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ma zapewnioną ochronę na drodze sądowej, ponieważ może zaskarżyć takie akty i czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego, a także bezczynność organu w tych sprawach, jak również żądać, aby sąd administracyjny orzekł o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 146 p.p.s.a.). Właśnie to, że istnienie lub nieistnienie uprawnienia lub obowiązku wynika z przepisów prawa, wyraźnie wskazuje, że chodzi tu o uprawnienie lub obowiązek określonej osoby, których źródłem jest obowiązujący powszechnie przepis prawny. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo przyjął, że przedmiotowe pismo nie jest aktem ani czynnością, o której mowa w powyższym przepisie. Nie można bowiem dopatrzyć się w realiach niniejszej sprawy żadnego związku pomiędzy pismem Szefa Organizacji i Uzupełnień P-1 z możliwością realizacji uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Z aktem lub czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. mamy do czynienia w przypadku, gdy dany akt lub czynność ustala (odmawia ustalenia), stwierdza (odmawia stwierdzenia), potwierdza (odmawia potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Musi więc istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub ich potwierdzeniem (oraz ich odmowami), a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku), wynikającego z przepisu prawa (zob.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 65). Związek między aktem a czynnością a uprawnieniem lub obowiązkiem podmiotu nie może być więc pośredni. W ocenie Sądu czynność polegająca na informowaniu lub wyjaśnieniu istnienia pewnego stanu faktycznego lub prawnego takiego waloru nie wypełnia. Nie wpływa ona w żaden sposób na możliwość realizacji przez skarżącego jego uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a w konsekwencji nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Należy zauważyć, że pismo Szefa Zarządu Organizacji i Uzupełnień stanowi jedynie odpowiedź na ww. wniosek Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Koszalinie. W szczególności nie jest ono decyzją administracyjną. Nie rozstrzyga bowiem władczo o prawach i obowiązkach skarżącego, lecz jedynie informuje o warunkach służby skarżącego poza granicami kraju i istniejącej przeszkodzie prawnej w zastosowaniu wobec skarżącego art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym jako prawidłowo uznaną za niedopuszczalną należy ocenić skargę w tym zakresie, a skargę kasacyjną opartą na naruszeniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. za niezasadną. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 182 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.