IV SA/Gl 931/07

SENTENCJA Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; UZASADNIENIE W dniu [...] (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) J. A. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż zakres jego żądania obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata bądź radcy prawnego. Równocześnie skarżący zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i [...] dzieci (w tym [...] pełnoletnich w wieku odpowiednio: [...] lat), posiada dom o powierzchni [...] oraz grunty rolne o powierzchni [...]. Nie dysponuje natomiast żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Miesięczny dochód brutto gospodarstwa domowego strony zadeklarowany został w kwocie [...], uzyskiwanej przezeń z tytułu [...]. Do wniosku skarżący dołączył wyciąg ze swego rachunku bankowego, potwierdzający wpływ na to konto [...] w wysokości [...], zaświadczenia wyższej uczelni potwierdzające, że jego córki – E. i A. studiują w systemie dziennym oraz zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w K., z którego wynika, że jego małżonka – M. A. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna w okresie od [...] do [...]. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] wnioskodawca nadesłał zaświadczenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] potwierdzające fakt, iż [...] z jego pełnoletnich córek – M. A. nie osiągnęła dochodu w roku podatkowym [...] oraz zaświadczenie tego organu podatkowego z dnia [...], w którym podano, iż za tenże rok jego małżonka osiągnęła dochód wynoszący [...], zaś on sam w kwocie [...]. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku J. A. należy wskazać, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, zgodnie z art. 245 §3 tej ustawy mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Należy bowiem podkreślić, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (rzeczona zasada znalazła wyraz w art. 199 p.p.s.a.). Zastosowanie tej instytucji prawnej powinno zatem sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla strony rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z.1, poz. 8). Oznacza to, że prawo pomocy może zostać przyznane jedynie stronie, która pomimo dokonania oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia jedynie koniecznych kosztów związanych z podstawowymi potrzebami życiowymi nie jest w stanie zgromadzić środków wystarczających na pokrycie przewidywalnych obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt: II CZ 104/84, publ.: LEX nr 8623). Tymczasem analiza sytuacji materialnej skarżącego nie pozwala na zakwalifikowanie go do osób, o których mowa wyżej. Trzeba bowiem zaznaczyć, że osiąga on miesięczny dochód brutto wynoszący [...], co daje kwotę netto [...] (patrz: nadesłany wyciąg z konta bankowego - karta nr 31 akt sprawy). Z oświadczeń wyżej wymienionego nie wynika przy tym aby w przypadku jego rodziny miały miejsce szczególne okoliczności (np. ciężka, obłożna choroba, nieprzewidziane zdarzenia losowe) powodujące konieczność ponoszenia nadzwyczajnie wysokich wydatków. Emerytura otrzymywana przez wnioskującego musi wprawdzie wystarczyć na utrzymanie gospodarstwa domowego, w skład którego wchodzi aż [...] osób. Trzeba jednak w tym miejscu podkreślić, że jeszcze do niedawna osiągał on znacznie wyższe dochody. Z nadesłanego zaświadczenia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...], wynika bowiem, iż jego dochód brutto za rok podatkowy [...] wyniósł [...], co daje miesięcznie średnio aż [...]. W tym stanie rzeczy nie sposób zgodzić się aby uiszczenie kosztów związanych z opłaceniem adwokata mogło spowodować uszczerbek dla niezbędnych potrzeb życiowych skarżącego lub jego rodziny. Trzeba wszak zasygnalizować, że stawka minimalna za udział adwokata w niniejszym postępowaniu przed sądem I instancji wynosi [...] (§18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz. u. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Przez uszczerbek, o którym mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. należy natomiast rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r.; sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.). Tymczasem trudno uznać, by gospodarstwo domowe wnioskodawcy mogło ponieść tak dotkliwą szkodę w wyniku uiszczenia kosztów związanych z reprezentowaniem w sprawie przez fachowego pełnomocnika. Zważywszy bowiem wysokość aktualnego dochodu tej rodziny oraz rozmiar dochodu uzyskiwanego przez nią jeszcze do niedawna (to jest w roku ubiegłym) stwierdzić przyjdzie, że pokrycie tych wydatków nie powinno skutkować niemożnością zaspokojenia jej elementarnych potrzeb życiowych. Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 oraz z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.