VI SA/Wa 3421/14

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. i Z. Z. o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt VISA/Wa 540/11, zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 maja 2013 r. w sprawie ze skargi M. Z. i Z. Z. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wprowadzenia do obrotu partii nawozu niezgodnie z warunkami, określenia terminu jej wycofania z obrotu oraz nałożeniem opłaty sankcyjnej postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania. UZASADNIENIE VI SA/Wa 3421/14 Uzasadnienie Pismem z dnia 5 stycznia 2011 r. skarżący: M. Z. i Z. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] grudnia 2010 r., [...] w przedmiocie stwierdzenia wprowadzenia do obrotu partii nawozu niezgodnie z warunkami, określenia terminu jej wycofania z obrotu oraz nałożeniem opłaty sanacyjnej. Powyższa skarga została zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 540/11 i postanowieniem z 15 maja 2013 r. odrzucona. Podstawą prawną odrzucenia skargi był przepis art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") – brak uiszczenia wpisu sądowego po wezwaniu Sądu. Orzeczenie to stało się prawomocne od 27 czerwca 2013 r. Pismem z 9 października 2014 r. M. Z. i Z. Z. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie ww. postępowania, tj. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 540/11. Skarżący we wniosku o wznowienie podali, że Urząd Statystyczny w L. wydał opinię w sprawie klasyfikacji nawozów, czyli zagadnienia istotnego z punktu widzenia rozstrzygnięcia skargi na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] grudnia 2010 r., [...]. Na poparcie wskazanej podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego skarżący przedstawili korespondencję pomiędzy Głównym Urzędem Statystycznym w W., a Urzędem Kontroli Skarbowej w Z. (pismo z dnia 4 kwietnia 2014 r.), Urzędem Statystycznym w L., a Urzędem Kontroli Skarbowej w Z. (pismo z dnia 27 marca 2014 r.), Urzędem Kontroli Skarbowej w Z., a Urzędem Statystycznym w L. (pismo z dnia 17 marca 2014 r.) oraz zaświadczenie z dnia 14 maja 2012 r. o wykreśleniu z rejestru E. Skarżący wskazali jako podstawę prawną wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego przepis art. 273 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Instytucję wznowienia postępowania regulują przepisy art. 270-285 (dział VII) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.). Zgodnie z art. 270 p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w przywołanych przepisach, można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Kolejne przepisy, poczynając od art. 271 do 273 p.p.s.a., wskazują przypadki, w których można żądać wznowienia postępowania, przy czym dokonują tego w sposób taksatywny, co oznacza, że podstawę wznowienia mogą stanowić tylko zdarzenia w nich wymienione. I tak, przepis art. 271 p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona, albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Po myśli art. 272 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Ponadto, wedle § 3 tej regulacji, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Z kolei zgodnie z art. 273 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2). Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (§ 3). Do skargi o wznowienie postępowania stosuje się, na mocy art. 276 p.p.s.a., odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli inaczej nie stanowią przepisy o wznowieniu, uregulowane w dziale VII. Od strony formalnej skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 w zw. z art. 276 p.p.s.a.), a ponadto zawierać - stosownie do art. 279 p.p.s.a. - oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Podanie podstawy wznowienia następuje przez powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie. Natomiast, uzasadnienie podstawy wznowienia winno polegać na dokładnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i (przy przyczynach restytucyjnych) wpływu na rozstrzygnięcie, jaki wywiera istnienie tych okoliczności (tak: H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 1160). Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania należy wnieść w terminie trzymiesięcznym. Wskazane wymogi pozwalają na określenie zakresu, podstaw i dopuszczalności wznowienia, co służy realizacji art. 280 § 1 p.p.s.a., wedle którego sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, a w razie braku jednego z tych wymagań sąd odrzuca wniosek. Badanie, o którym mowa w przywołanym przepisie następuje w pierwszym etapie postępowania i nie dotyczy oceny zasadności skargi o wznowienie. Dopiero bowiem skarga wniesiona w terminie i oparta na ustawowej przesłance wznowienia zobowiązuje sąd do skierowania sprawy na rozprawę, celem jej merytorycznego rozpatrzenia w ramach drugiego etapu postępowania. Nadto, aby żądanie wznowienia postępowania było skuteczne, musi być oparte na ustawowych podstawach wznowieniowych, określonych w przepisach art. 271-273 p.p.s.a., a tryb rozpoznania takich spraw określa art. 280 p.p.s.a., który stanowi, iż Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań Sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Stwierdzić zatem należy, że jednoczesne spełnienie powyżej wymienionych warunków, daje dopiero skuteczną podstawę do żądania wznowienia postępowania. Jak wynika z akt sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 540/11, o wznowienie której skarżący wnieśli, zakończyła się ona prawomocnym od dnia 27 czerwca 2013 r. postanowieniem, którym Sąd odrzucił skargę. Zatem, skoro orzeczenie kończące postępowanie, o którego wznowienie skarżący wnieśli jest prawomocne, Sąd uznał, że skarżący mieli prawo złożenia skargi o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 540/11, bowiem został spełniony jeden z warunków skutecznego złożenia ww. skargi. Wobec powyższego kolejną czynnością Sądu jest wstępne badanie samej skargi o wznowienie postępowania, na posiedzeniu niejawnym, pod względem formalnym. Na tym etapie Sąd bada czy skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia i czy jest wniesiona w terminie, przy czym powyższej oceny dokonuje na podstawie twierdzeń przytoczonych w skardze o wznowienie lub zawartych w uzupełnieniu owej skargi. Sąd z urzędu nie ma bowiem obowiązku prowadzić postępowania wznowieniowego w zakresie istnienia podstaw wznowienia (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 446/04, podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z 24 maja 1982 r., sygn. akt II CO 1/82). Odnosząc się do przywołanego przez skarżących jako podstawy wznowienia art. 273 § 2 p.p.s.a., stwierdzić należy, że zgodnie z tym przepisem wznowienia można żądać w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W okolicznościach "zawartych" w tych przyczynach chodzi o "podejrzenie", że określony w sprawie stan faktyczny mógł zostać ustalony niezgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Z takiego charakteru tych przyczyn wynika konieczność wykazania w toku postępowania wznowieniowego związku przyczynowego między przyczyną a treścią prawomocnego orzeczenia (por. E. Bojanowski, w: J. Lang (red.), Postępowanie administracyjne, s. 284; A. Kabat, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu, (2011), s. 793; wyr. NSA z 17.9.2010 r., II FSK 1047/10, Legalis). Przyczyną wznowienia postępowania na podstawie art. 273 p.p.s.a. jest zatem uznanie, że treść zapadłego prawomocnego orzeczenia jest niewłaściwa, a jego zmianę uzasadniać mają właśnie okoliczności będące podstawą wznowienia postępowania (por. H. Knysiak-Molczyk, w: T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu, s. 923). Sąd dokonując w sprawie oceny ustawowych przesłanek wznowienia, stwierdził, że przywołana w skardze podstawa wznowienia postępowania sądowego nie ma w sprawie niniejszej charakteru rzeczywistego, bowiem nie zachodzi związek pomiędzy powołaną przez skarżących w skardze o wznowienie postępowania a podstawą wznowienia (nowe środki dowodowe, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy), a treścią postanowienia Sądu podjętego w sprawie VI SA/Wa 540/11, którym odrzucono skargę w oparciu o przepis art. 220 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, wykryte przez skarżącego środki dowodowe dotyczą zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych, a nie dotyczą bezpośrednio przedmiotu rozstrzygnięcia Sądu – postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 540/11 odrzucającego skargę M. Z. i Z. Z. wspólników E. s. c. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]. Zatem, w ocenie Sądu, skarżący wnosząc w sprawie niniejszej o wznowienie postępowania winni powołując jako podstawę prawną art. 273 § 2 p.p.s.a. przedstawić dowody podważające zasadność odrzucenia skargi w oparciu o przesłankę z art. 220 § 3 p.p.s.a. Na marginesie, odnośnie do załączonych do skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nowych dowodów powstałych w okresie marzec – maj 2014 r., wskazać należy, że okoliczności, o których stanowi przywołany przepis art. 273 § 2 p.p.s.a. muszą istnieć w trakcie zakończonego postępowania, ale nie były nim objęte. Chodzi tylko o takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Środki dowodowe powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania (postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 2135/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 października 2011 r., VII SA/Wa 937/11, Opubl: Legalis). Wskazywana przez skarżących dokumenty nie mogłyby stanowić podstawy wznowienia postępowania sądowego, bowiem powstały po wydaniu prawomocnego orzeczenia i tym samym nie mogłyby mieć wpływu na wydane przez sąd rozstrzygnięcie. W związku w powyższymi okolicznościami stwierdzić należy, że skarżący nie wykazali wystąpienia wskazanej przez siebie przesłanki wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w postanowieniu.