III SAB/Gl 273/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Asesor WSA Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi S. Z. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza bezczynność organu w zakresie udzielenia informacji publicznej, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego, 4. w pozostałym zakresie oddala skargę, 5. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Pismem z 10.06.2022 r. S.Z. przez pełnomocnika radcę prawnego D.N. (dalej jako strona, skarżący) złożył skargę na bezczynność i przewlekłość w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej wniosku z dnia 28 marca 2022 r. o przesłanie za pośrednictwem epuap projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia 21.02.2022 r. Prezydenta Miasta G. nr [...] w zakresie części opisowej i projektu wchodzących w skład akt prowadzonego przez Wojewodę Śląskiego postępowania administracyjnego znak: [...], domagając się stwierdzenia, że bezczynność i przewlekłość w prowadzeniu przedmiotowej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz Skarżącego w kwocie 1.000 zł. na podstawie art. 149 § 2 Ppsa. W skardze podniosła, iż organ nie udzielił, pomimo upływu ustawowych terminów żadnej odpowiedzi, w tym nie wydał żadnej decyzji. Jako, że max termin na udostępnienie informacji publicznej wynosi, zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, 14 dni, to zdaniem strony na dzień składania niniejszej skargi termin ten jest już znacznie przekroczony. Strona powołała się na wyrok z 05.07. 2012 r,, sygn. akt II OSK 1031/12 gdzie NSA wskazał, że: "1, O ile wydanie przez organ administracyjny na dzień orzekania przez Sąd żądanego rozstrzygnięcia sprawy czyni z natury rzeczy niemożliwymi zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie oceny, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważania, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny (art. 149 par. 1 i 2 p.p.s.a.). 2. Przewlekłość postępowania jest stanem sprawy, którego zaistnienie Sąd ocenia bez względu na to, czy organ podjął, czy też nie dalsze czynności w sprawie. Podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, ale nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ." (patrz także wyrok NSA z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 3287/15). Zaznaczyła także iż Organ nie podjął jakichkolwiek działań, aby ewentualnie wyjaśnić swoje wątpliwości co do zakresu żądanej informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż Wojewoda Śląski udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z dnia 14.04.2022r. znak: [...], w którym poinformował, że ze względu na obszerność dokumentacji projektowej oraz wielkoformatowy rozmiar map z projektem zagospodarowania terenu, nie ma możliwości technicznych przesłania wnioskowanego projektu budowlanego w ustawowym terminie w formie elektronicznej bądź w formie kserokopii, natomiast dokumenty te mogą zostać udostępnione do wglądu w siedzibie Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach. Wskazał, iż w dniu 14.04.2022r. zlecono wysyłkę ww. pisma za pośrednictwem ePUAPU, jednakże w wyniku wpisania błędnego adresu skrytki ePUAP, wysyłka nie została zrealizowana. Dalej zaznaczył, iż w związku z faktem, że organ zauważył błąd w adresie skrytki ePUAP dopiero po zasygnalizowaniu przez Wnioskodawcę nieotrzymania odpowiedzi na Jego wniosek, w dniu 15.06.2022r. Wojewoda ponownie przesłał stronie pismo tut. organu z dnia 14.04.2022r., znak: [...] stanowiące odpowiedź na jego wniosek o udzielenie informacji publicznej - z uwzględnieniem już poprawnego adresu skrytki ePUAP. W odpowiedzi na otrzymane pismo strona pismem 17.06.2022r. ponowiła wniosek wyjaśniając, że oczekuje sporządzenia kopii części opisowej projektu zagospodarowania terenu w formie skanów oraz projektu zagospodarowania terenu w formie zdjęcia i doręczenia ich za pośrednictwem ePUAP. W dniu 21.06.2022r. Wojewoda przesłał stronie za pośrednictwem ePUAP wnioskowane dokumenty w żądanej przez niego formie. W konsekwencji opisanego w sprawie stanu sprawy organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa, przez zobowiązany do tego organ. Przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął czynności, do której był prawnie zobowiązany (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 1998 r. sygn. akt IV SAB 124/98 Lex nr 43729). W ocenie Sądu Wojewoda jest podmiotem zobowiązanym co do zasady do udostepnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 udip, w myśl którego obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej. Organ zresztą swojego obowiązku nie kwestionował. Jak stanowi art. 13 ust. 1 udip udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust.1). Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 udip. Niewątpliwie zakres żądanych przez stronę informacji a dotyczących części opisowej projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia 21.02.2022. r. Prezydenta Miasta G. nr [...] znak: [...] jak również projektu zagospodarowania terenu, wchodzących w skład akt prowadzonego przez Wojewodę Śląskiego postępowania administracyjnego znak: [...] dotyczył informacji publicznej. Projekt budowlany zatwierdzony decyzją administracyjną jest na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4a udip informacją publiczną i podlega udostępnieniu w trybie regulowanym tą ustawą. Podobnie informacją publiczną jest również projekt zagospodarowania terenu ( i w tym zakresie nie było sporu pomiędzy stronami. Podkreślenia przy tym wymaga, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną, albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się, co miało miejsce w niniejszej sprawie – do omyłkowego wskazania adresu skrytki ePUAP przy wysyłaniu korespondencji do strony. W ocenie Sądu przesłanie odpowiedzi na błędny adres skrytki ePUAP przy wysyłaniu korespondencji do strony do której organ kierował odpowiedź stanowi o jego winie w nieterminowym załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Bez znaczenia pozostaje przyczyna z powodu której nie dotrzymano terminu określonego w art. 13 udip. Skoro jak wynika z akt sprawy odpowiedzi nie udzielono w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku przez stronę jak również w tym terminie nie powiadomiono o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim nastąpi udostępnienie informacji, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku rację należy przyznać skarżącemu, iż organ pozostawał w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej. W związku z powyższym Sąd - na mocy art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, iż organ dopuścił się bezczynności. Obowiązkiem sądu, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., było stwierdzenie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., oceniając stopień naruszenia prawa w związku z zaistniałą bezczynnością, uznać należy, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. (por. wyrok NSA z 21.06.2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894) Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, jednak naruszenie to musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21.06.2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894; wyrok WSA w Łodzi z 17.10.2014 r., II SAB/Łd 124/14, LEX nr 1534558). Zdaniem Sądu błędne wysłanie na nieprawidłowy adres skrytki Epuap korespondencji nie jest rażącym naruszeniem prawa, lecz omyłką, która nie świadczy o negatywnym nastawieniu organu, o chęci utrudniania dostępu do informacji publicznej, ponieważ organ, choć z opóźnieniem, to żądane dane udostępnił. Z tych też powodów Sąd uznał brak podstaw do zasądzenia od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1000 złotych, oddalając w tym zakresie skargę. Sąd wziął bowiem pod uwagę, że obciążenie pieniężne jest dodatkowym środkiem stosowanym w sytuacjach rażącego naruszenia prawa, jednakże zmierzającym, poprzez dolegliwość finansową, do zmobilizowania organu do rozpoznania wniosku poprzez udostępnienie informacji bądź wydania decyzji o odmowie udostępnienia. W realiach przedmiotowej sprawy ta okoliczność. Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku należało umorzyć skoro organ udostępnił przed dniem wyrokowania informacje żądane przez stronę. O należnych skarżącej kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.