IV SA/Po 831/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędziowie WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Szefa Wojewódzkiego [...] w P. z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy powołania do terytorialnej służby wojskowej oddala skargę w całości UZASADNIENIE Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] odmawiającą powołania P. S. do terytorialnej służby wojskowej. Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: P. S. (dalej również jako: Skarżący) w dniu [...] marca 2020 r. (k. 12 akt adm.) złożył wniosek powołanie do terytorialnej służby wojskowej na okres 2 lat. Uzasadniając złożony wniosek wskazano, że Skarżący w przeszłości odbył służbę wojskową. Skarżący wskazał, że posiada wykształcenie prawnicze, prawo jazdy kat.B, zna język angielski i rosyjski, a także jest strzelcem sportowym (posiada patent strzelecki i licencje sportową PZSS). We wniosku Skarżący wskazał, że regularnie strzela i jest aktywnym rezerwistą (brał udział w ćwiczeniach wojskowych w 2015 i 2017 r.). W dalszej kolejności Skarżący wskazał też, że od 2015 r. jest członkiem założycielem i prezesem proobronnego stowarzyszenia – Stowarzyszenie [...] i jako członek tego stowarzyszenia brał udział w organizacji szeregu przedsięwzięć o charakterze proobronnym, organizowanych zarówno przez Stowarzyszenie [...] jak i inne organizacje proobronne oraz MON. Skarżący podał, że ma [...]cm wzrostu i obwód w pasie [...]cm oraz waży [...]kg, a całe jego pozazawodowe życie i zainteresowania są związane z działalnością proobronną. Do wniosku załączono kopię dyplomu magisterskiego, kopię dowodu osobistego, zaświadczenie o członkostwie w Stowarzyszeniu [...] kopię patentu strzeleckiego, oraz licencji na uprawianie sportu strzeleckiego w dyscyplinach: pistolet, karabin, strzelba gładkolufowa, a także informację z KRS na temat Stowarzyszenia [...] Na skutek zapytania skierowanego do Departamentu Kadr MON, dotyczącego wniosku P. S. w kontekście potrzeb uzupełnieniowych Sił Zbrojnych RP, w dniu [...] marca 2020 r. uzyskano odpowiedź o braku zgody Departamentu Kadr MON na powołanie Skarżącego na żołnierza obrony terytorialnej z uwagi na "brak aktualnego stanowiska" dla Skarżącego (k.8 akt adm.). W tej sytuacji Wojskowy Komendant Uzupełnień w [...] decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] odmówił powołania P. S. do terytorialnej służby wojskowej. Uzasadniając swoje stanowisko Wojskowy Komendant Uzupełnień w [...] przytoczył treść uregulowań znajdujących w sprawie zastosowanie i wskazał, że wobec braku potrzeb uzupełnieniowych, a co za tym idzie nie spełnienia ustawowych wymogów powołania do terytorialnej służby wojskowej, wydano decyzję odmowną. W przewidzianym prawem terminie odwołanie od tej decyzji złożył P. S., podnosząc że nie zgadza się z wydaną decyzją, która nie precyzuje powodów wystąpienia braku potrzeb uzupełnieniowych i jest lakoniczna. Skarżący podniósł, że trudno uznać za przekonujące uzasadnienie dotyczące braku potrzeb uzupełnieniowych w sytuacji ciągłej rekrutacji do służby terytorialnej. Skarżący wyjaśnił, że nie rozumie co mogłoby być przeszkodą w powołaniu go do terytorialnej służby wojskowej. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] odmawiającą powołania P. S. do terytorialnej służby wojskowej. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji przedstawił podstawę prawną wydanego orzeczenia i odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że nie kwestionując przedstawionych w nim argumentów, zauważyć należy, że jest ustawowy wymóg by o powołaniu do służby decydowały potrzeby Sił Zbrojnych RP. Departament Kadr MON stwierdził, że w tym przypadku takie potrzeby nie występują i jest to negatywna przesłanka do pozytywnego załatwienia wniosku Skarżącego. W przewidzianym prawem terminie P. S. wniósł do sądu administracyjnego skargę domagając się uchylenia w całości decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego oraz decyzji ją poprzedzającej. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 10, art. 80 w zw. z art. 77 § 4 , art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 98k ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z § 5 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie powołania do terytorialnej służby wojskowej i sposobu jej pełnienia. Do skargi załączono m.in. szereg wydruków ze strony internetowej Ministerstwa Obrony Narodowej dotyczących trwającego naboru do terytorialnej służby wojskowej. Skarżący podkreślił, że biorąc pod uwagę jego umiejętności i wiedzę, jego służba w terytorialnej służbie wojskowej przysłużyłaby się nie tylko w momentach krytycznych, ale również w czasie szkoleń kandydatów do Wojska Polskiego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie Sąd jest zobowiązany zasygnalizować, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs? ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ). Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wykazała, że decyzje te nie naruszają prawa w stopniu, który uzasadniałby ich uchylenie. Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 – dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego oraz decyzji ją poprzedzającej Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego - które miało wpływ na wynik sprawy - jak również przepisów postępowania, które - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dostrzegł też naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego doznaje ograniczenia, bowiem może ono nastąpić tylko wówczas, jeżeli uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie, w przypadku naruszenia przepisów postępowania, przez możliwość istotnego wpływu na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 458). Jednocześnie przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji gdy przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego treść decyzji byłaby taka sama (por. A. Kabat [w;] B. Dauter, A. Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 624). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd musi zatem mieć na uwadze, czy uchylenie zaskarżonego aktu z uwagi na stwierdzone uchybienia może doprowadzić do wydania decyzji o innej treści na skutek ponownego rozpoznania sprawy. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2019, poz. 1541 – dalej jako: u.p.o.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 lutego 2017 r. w sprawie powoływania do terytorialnej służby wojskowej i sposobu jej pełnienia (Dz.U. z 2017 r., poz. 456) i ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020, poz. 256 – dalej jako: k.p.a.). Istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół kwestii "uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych". Na podstawie art. 98k ust. 3 u.p.o. do terytorialnej służby wojskowej może być powołana osoba, która spełnia określone w pkt 1-8 warunki – "jeżeli występują potrzeby uzupełnieniowe Sił Zbrojnych". Skarżący stoi na stanowisku, że spełnienie przez niego przesłanek określonych w punktach 1-8 przepisu art. 98k ust. 3 u.p.o. przy jednoczesnym ustaleniu faktu prowadzenia rekrutacji do terytorialnej służby wojskowej przesądza o spełnieniu przesłanek ustawowych powołania go do terytorialnej służby wojskowej. Tymczasem organy obydwu instancji wskazują, że przesłanka wystąpienia potrzeb uzupełnieniowych Sił Zbrojnych nie może być utożsamiana z faktem prowadzenia rekrutacji do terytorialnej służby wojskowej. W ocenie Sądu to stanowisko organów jest prawidłowe. Podkreślenia wymaga, że przesłanką "uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych" przepisy u.p.o. posługują się nie tylko regulując pełnienie terytorialnej służby wojskowej. Tożsamą przesłankę ustawodawca formułuje w art. 29 ust. 5 u.p.o dotyczącym skierowania do wojskowej komisji lekarskiej. Właśnie sposób interpretacji tej ustawowej przesłanki ("uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych") był przedmiotem sporu w sprawach dotyczących zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej. W kwestii tej wypowiedziała się zatem judykatura wskazując, że dla oceny spełnienia tej przesłanki konieczne jest ustalenie czy "istnieją uzupełnieniowe potrzeby Sił Zbrojnych - dotyczące - osoby skarżącego". Jednocześnie "własna ocena przez skarżącego potrzeb Sił Zbrojnych w tym zakresie nie może zastąpić oceny stanu faktycznego i rzeczywistych potrzeb Sił Zbrojnych dokonywanej przez właściwe organy administracji wojskowej" (por. wyrok NSA z dnia [...] maja 2010 r. sygn. II OSK [...] oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia [...] stycznia 2008 r. sygn. II SA/Ol [...]). Sąd sprawę niniejszą rozpoznający, stanowisko to podziela i przyjmuje za swoje. Należy dalej wskazać na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie określenia liczby osób, które w 2020 r. mogą być powołane do czynnej służby wojskowej (Dz.U. z 2019, poz. 2500). W § 1 ust. 1 pkt 5 tego rozporządzenia ustalono do 29.000 liczbę żołnierzy rezerwy oraz osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy, a także osób niepodlegających obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia, które w 2020 r. mogą być powołane do czynnej służby wojskowej w ramach terytorialnej służby wojskowej. Skarżący przyjmuje, że przesłanka "uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych" jest spełniona "automatycznie" tak długo, jak długo trwa rekrutacja do terytorialnej służby wojskowej. Tymczasem, w ocenie Sądu nie bez przyczyny ustawodawca posłużył się przesłanką "uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych" i upoważnił Ministra Obrony Narodowej do określenia szczegółowego trybu powoływania do terytorialnej służby wojskowej z "uwzględnieniem potrzeb uzupełnieniowych Sił Zbrojnych i przeznaczenia Wojsk Obrony Terytorialnej". (art. 98z u.p.o.). Na podstawie tej delegacji wydane zostało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 lutego 2017 r. w sprawie powoływania do terytorialnej służby wojskowej i sposobu jej pełnienia (Dz.U. z 2017, poz. 465 – dalej jako: "rozp.2017"). Uregulowane w rozp.2017 postępowanie rekrutacyjne składa się z kilku etapów i w pierwszej kolejności obejmuje ono analizę złożonych dokumentów (§ 5 ust. 1 pkt 1), które "mogą mieć wpływ na powołanie do służby" (§ 3 ust. 4 rozp.2017). Dokumenty te stanowią jednak jedynie jeden z elementów uzasadniających - rekomendację - powołania danej osoby do służby (§ 5 ust. 2 pkt 1 rozp.2017). Dopiero kolejną z przesłanek rekomendacji której istnienie bada się - w toku - postępowania rekrutacyjnego (a więc m.in. wówczas gdy określono liczbę osób, które mogą być powołane do terytorialnej służby wojskowej) są potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w tym jednostek Wojsk Obrony Terytorialnej (§ 5 ust. 2 pkt 3 rozp.2017). Należy zauważyć, że przesłanka potrzeb Sił Zbrojnych badana jest - w toku - postępowania rekrutacyjnego, a więc bada się czy istnieją uzupełnieniowe potrzeby Sił Zbrojnych dotyczące - konkretnego - kandydata. Nie bez przyczyny zasadność powołania - konkretnej osoby - w kontekście potrzeb Sił Zbrojnych jest badana - w toku - postępowania rekrutacyjnego. Nie tylko bowiem literalne brzmienie art. 98k ust. 3 u.p.o wskazuje, że "uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych" w rozumieniu u.p.o. nie można utożsamiać z "wolnymi miejscami" - jak czyni to Skarżący. Również wykładnia przeprowadzona przy użyciu dyrektyw systemowych, potwierdza wniosek, że wolą prawodawcy było pozostawienie właściwym organom wojskowym oceny spełnienia przesłanki "potrzeb uzupełnieniowych Sił Zbrojnych". Jak wynika z akt sprawy ocena taka została przeprowadzona w niniejszej sprawie i polegała ona na zbadaniu zasadność powołania - P. S. - w kontekście uzupełnieniowych - potrzeb - Sił Zbrojnych. Weryfikacja ta zakończyła się ustaleniem o "braku aktualnego stanowiska" dla Skarżącego. W tej sytuacji orzekające w sprawie organy mogły wydać wyłącznie decyzję odmowną. Z tych przyczyn za nieuzasadniony uznać należało zarzut naruszenia art. 98k ust. 3 u.p.o. w zw. z § 5 ust. 2 pkt 3 rozp.2017. Jakkolwiek zgodzić należy się ze Skarżącym, że decyzje obydwu instancji są lakoniczne i ich uzasadnienie nie odpowiada w pełni standardom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., to jest to uchybienie, które w świetle przedstawionej dokumentacji akt sprawy pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Ustalono i w aktach sprawy udokumentowano, bowiem że w sprawie nie została spełniona przesłanka "potrzeb uzupełnieniowych Sił Zbrojnych", co wkluczało powołanie Skarżącego do terytorialnej służby wojskowej. Podnoszone w sprawie zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 i art. 107 § 3 k.p.a. nie dawały zatem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Niezasadne okazały się zarzuty dotyczące naruszenia art. 80 w zw. z art. 77 § 4 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ zaskarżone decyzje zostały wydane w następstwie prawidłowo przeprowadzonego postępowania, a rozstrzygnięcia organów obydwu instancji odpowiadają prawu. Stwierdzając zatem, że ustalenia faktyczne w sprawie - niezbędne - do wydania rozstrzygnięcia są zupełne i niekwestionowane oraz, że znajdują one oparcie w przedstawionym materiale dowodowym a zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw oraz, że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, orzekł jak w sentencji.