II GZ 164/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1547/19 o odrzuceniu skargi Z. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 maja 2019 r. nr 509/2019 w przedmiocie utraty statusu zakładu pracy chronionej postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 września 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1547/19, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) odrzucił skargę Z. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 maja 2019 r., w przedmiocie utraty statusu zakładu pracy chronionej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Z. P. Pismem z dnia 30 grudnia 2021 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego zawiadomił Wojewódzki Sąd Administracyjny o śmierci skarżącego Z. P. oraz wniósł o umorzenie postępowania. Przy piśmie z dnia 21 stycznia 2022 r. Urząd Stanu Cywilnego w S. nadesłał odpis skrócony aktu zgonu Z. P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W razie śmierci strony w toku postępowania sądowoadmnistracyjnego ustawodawca określił dwa możliwe kierunki procedowania przez sąd, określone w art. 124 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W obu przypadkach działanie sądu następuje z urzędu. Uregulowanie to ma także zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (zob. art. 193 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego. Wyjątek od tej zasady określa art. 124 § 3 p.p.s.a. wskazujący, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W sytuacji takiej nie dochodzi do następstwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, będącego skutkiem następstwa prawnego wynikłego ze śmierci strony. W przypadku tym zastosowanie znajduje art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Z powyższego wynika, że kierunek procedowania przez sąd administracyjny po powzięciu informacji o śmierci strony zależy od oceny, czy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, czy też nie. Sukcesja procesowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym może mieć bowiem miejsce wyjątkowo, gdy przedmiotem postępowania są prawa i obowiązki, które mogą przechodzić i przeszły na inne osoby w związku ze śmiercią strony. Zasadą na gruncie prawa administracyjnego jest zaś brak klasycznej sukcesji pod tytułem ogólnym, charakterystycznej dla prawa cywilnego. Przejście praw i obowiązków publicznoprawnych jest możliwie wyłącznie albo gdy prawo materialne wprost wskazuje podmioty, na które przechodzą prawa i obowiązki będące przedmiotem konkretnej sprawy administracyjnej, albo gdy podmioty te uda się ustalić na podstawie charakteru konkretnej sprawy, tj. gdy sprawa nie dotyczy praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest decyzja Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie utraty statusu zakładu pracy chronionej prowadzonego przez skarżącego. Rozpoznawana sprawa dotyczy więc kwestii związanych z posiadaniem przez skarżącego statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej i na tej podstawie posiadania przez niego przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzeniu decyzją utraty przyznanego wcześniej takiego statusu zakładowi przez niego prowadzonemu. Stwierdzić należy, że utrata przyznanego statusu zakładu pracy chronionej na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 573) uwarunkowana jest brakiem spełniania określonych w ustawie warunków lub obowiązków, które spoczywają na pracodawcy prowadzącym zakład pracy chronionej, a więc ściśle związanych z podmiotem. Tym samym postępowanie w przedmiocie utraty statusu zakładu pracy chronionej odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków podmiotu prowadzącego taki zakład, a zatem – skoro decyzja administracyjna wydawana w tym przedmiocie pozostaje w ścisłym związku z osobą skarżącego, który zmarł, zaś udziału w sprawie nie zgłosiła żadna osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania – postępowanie zażaleniowe w niniejszej sprawie należało umorzyć. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.