V SA/Wa 686/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A. M. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi wniesionej przez A. M. (dalej jako Wnioskodawca, Skarżący) jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako Organ, Agencja, ARiMR) z dnia [...] stycznia 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z 25 lutego 2019 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy wraz z załącznikami na operację typu "Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniami azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego PROW na lata 2014-2020. W wyniku wstępnej weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy ustalono, że w ramach realizacji operacji Wnioskodawca planował budowę silosu jednokomorowego i zbiornika na kiszonkę. W ww. wniosku w II części (dane podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy) Wnioskodawca w pkt 8 zaznaczył, że jest młodym rolnikiem, a w pkt. 8.2 wpisał datę rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa od...maja 2016 r. Na podstawie danych zawartych w systemach informatycznych ARiMR i bazy KRUS ustalono również, że od ... maja 2016 r. Wnioskodawca rozpoczął kierowanie gospodarstwem oraz, że ...maja 2016 r. zarejestrował się jako producent rolny i założył siedzibę stada. Dodatkowo ARiMR ustaliła, że ... grudnia 2015 r. Wnioskodawca przejął zobowiązanie rolnośrodowiskowe, natomiast ... czerwca 2016 r. po raz pierwszy złożył wniosek o dopłaty bezpośrednie. W ocenie ARiMR ustalony stan faktyczny sprawy potwierdza niespełnienie przez Wnioskodawcę warunku przyznania pomocy określonego w § 4 pkt 2) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotami pochodzącymi ze źródeł rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 1795 z późn. zm., dalej "rozporządzenie wykonawcze"), tj. brak możliwości zrealizowania operacji w terminie 24 miesięcy od dnia rozpoczęcia przez młodego rolnika prowadzenia gospodarstwa rolnego jako kierujący. Przyjmując najbardziej korzystną dla Wnioskodawcy datę rozpoczęcia prowadzenia przez niego gospodarstwa, tj. ... czerwca 2016 r. - dzień złożenia wniosku o płatności bezpośrednie, to termin na realizację operacji upłynął ... czerwca 2018 r. Mając to na uwadze ARiMR uznała, że w sprawie nie można potwierdzić spełnienia warunku określonego § 4 pkt 2) rozporządzenia wykonawczego, co skutkuje odmową przyznania pomocy. W związku z tym pismem z [...] stycznia 2020 r. znak [...] odmówiono przyznania wnioskowanej pomocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i stwierdzenie ustawowego uprawnienia do wnioskowanej pomocy. Zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia polegające na tym, że: wbrew wnioskom wyrażonym w piśmie z [...] stycznia 2020 r. legitymacja czynna Skarżącego do uzyskania pomocy wynika wprost z przywołanej w zaskarżonym rozstrzygnięciu podstawy prawnej, tj. rozporządzenia wykonawczego w zakresie paragrafu 3 ust. 2 i 3, który stanowi, że za młodego rolnika uznaje się rolnika będącego osobą fizyczną, który w dniu składania wniosku: a) ma nie więcej niż 40 lat, b) posiada kwalifikacje zawodowe określone w § 5 ust. 1 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu,, Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2014-2020, c) nie wcześniej niż 5 lat przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy rozpoczął prowadzenie gospodarstwa jako kierujący; braku przywołania podstawy prawnej dla określonego na str. 3 i 4 pisma z ...stycznia 2020 r. warunku udzielenia pomocy (niespełnionego przez Skarżącego), tj. "zrealizowania całej operacji w terminie do 24 miesięcy od rozpoczęcia przez młodego rolnika prowadzenia gospodarstwa jako kierującego" (przywołano jedynie definicję legalną kierującego gospodarstwem); wewnętrznej sprzeczności pomiędzy warunkiem określonym w rozporządzeniu tak jak w ppkt a , a warunkiem przywołanym w piśmie bez podania podstawy prawnej jak w ppkt b; błędnego wniosku prawnego niespełnienia przez Skarżącego warunków z paragrafu 3 ust. 2 i 3 (bez podania aktu prawnego) jak należy domniemać rozporządzenia wykonawczego określonego na str. 3 pisma, podczas gdy warunki określonej w tej podstawie prawnej, w tym definicja legalna "młodego rolnika", zostały spełnione przez Skarżącego, tj. w dniu złożenia wniosku pozostaje on młodym rolnikiem, czyli osobą kierującą gospodarstwem w okresie nie przekraczającym 5 lat. W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o oddalenie skargi oraz podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 365 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a oraz ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627 z p. zm.; dalej jako ustawa o wspieraniu), jak i z normami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane prawidłowo, a tym samym skarga podlega oddaleniu. Należy przy tym podkreślić, iż zgodnie z treścią art. 34 ust. 2 ustawy o wspieraniu do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, prowadzonych przez agencję płatniczą i podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z p. zm., dalej: k.p.a.), z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 27 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach. Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. W tym miejscu wskazać również należy, że zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374), niniejsza sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, w myśl art. 120 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skierowanie sprawy do rozpoznania w przywołanym trybie zostało poprzedzone wyrażeniem zgody przez strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym. Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach organów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji. Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania reguluje wspomniana ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zaś szczegółowe zasady i tryb przyznawania pomocy finansowej na operacje tego typu reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotami pochodzącymi ze źródeł rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 1795 z późn. zm., dalej jako: "rozporządzenie wykonawcze", wydane w oparciu o delegację ustawową, a mianowicie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu. Sąd - rozpoznając przedmiotową sprawę - uznał za prawidłowe stanowisko organu, którego emanacją jest zaskarżone pismo z dnia [...] stycznia 2020 r. o odmowie przyznania pomocy. Na wstępie należy wskazać, iż w przedmiotowej sprawie organ odmówił przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 4 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, który stanowi, że przedmiotową pomoc przyznaje się na operację: 1) której koszty kwalifikowalne nie są finansowane z udziałem innych środków publicznych; 2) która będzie realizowana bez podziału na etapy, a wykonanie zakresu rzeczowego zgodnie z zestawieniem rzeczowo-finansowym operacji, w tym poniesienie przez beneficjenta kosztów kwalifikowalnych operacji oraz złożenie wniosku o płatność końcową wypłacaną po zrealizowaniu całej operacji, nastąpi w terminie 24 miesięcy od dnia zawarcia umowy, lecz nie później niż w terminie wyznaczonym na dostosowanie powierzchni lub pojemności posiadanych miejsc do przechowywania nawozów naturalnych określonym w części 1 w rozdziale 1.4 ust. 11 programu działań, a w przypadku operacji, która obejmuje wyłącznie inwestycję, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret drugie - od dnia rozpoczęcia przez młodego rolnika prowadzenia gospodarstwa jako kierujący. Z treści rozporządzenia wykonawczego (§ 3 ust. 2 i 3) wynika nadto, że pomoc na operację obejmującą inwestycję, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a tiret drugie, przyznaje się wyłącznie młodemu rolnikowi, zaś za młodego rolnika uznaje się rolnika będącego osobą fizyczną, który: 1) w dniu składania wniosku o przyznanie pomocy: a) ma nie więcej niż 40 lat, b) posiada kwalifikacje zawodowe określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 759 z p.zm.); 2) nie wcześniej niż 5 lat przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy rozpoczął prowadzenie gospodarstwa jako kierujący. Poza sporem jest, iż Skarżący wnioskował o pomoc na realizację inwestycji, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret drugie rozporządzenia wykonawczego, a mianowicie zapewniającą dostosowanie gospodarstwa do wymagań określonych w "Programie działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu" przyjętym na podstawie art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 oraz z 2019 r. poz. 125 i 534), zwanym dalej "programem działań", dotyczących warunków przechowywania kiszonek. Tym sam należy stwierdzić, iż organ poprawnie ustalił, że skoro wniosek Skarżącego o przyznanie pomocy wpłynął do ARiMR dnia 25 lutego 2019 r., Wnioskodawca nie mógł skutecznie ubiegać się o tę formę pomocy. Wynika to z faktu, że - przyjmując najbardziej korzystną dla Wnioskodawcy datę rozpoczęcia prowadzenia przez niego gospodarstwa, tj. ... czerwca 2016 r. tj. dzień złożenia wniosku o płatności bezpośrednie - termin na realizację operacji upłynął w przypadku Skarżącego w dniu ... czerwca 2018 r. Sąd – dokonując analizy akt administracyjnych – stwierdził, że tym samym organ prawidłowo uznał, że Wnioskodawca nie spełnił okoliczności wskazanych w § 4 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, a tym samym Agencja na postawie art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu prawidłowo odmówiła przyznania pomocy. W ocenie Sądu stanowisko organu zostało przedstawione w sposób zrozumiały i konkretny, zostało ono oparte na dokumentach przedstawionych przez samego Wnioskodawcę. Tym samym Organ nie naruszył w swojej ocenie przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. W związku z powyższym organ swoim działaniem nie naruszył przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotami pochodzącymi ze źródeł rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, jak też ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W ocenie Sądu treść przywołanych przepisów jest jasna, warunki przyznania pomocy są określone szczegółowo i obowiązują wszystkich aplikujących wnioskodawców. W analizowanej sprawie należy też podkreślić, iż wystąpienie z wnioskiem o przyznanie pomocy jest dobrowolne, a podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów rozporządzenia wykonawczego, kryteriów i wymogów przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, które są jednolite dla wszystkich podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy. Należy też podkreślić, iż w myśl art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu wnioskodawca obowiązany jest do przedstawiania dowodów oraz do dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym - wbrew zarzutom skargi - organy prawidłowo dokonały interpretacji przywołanych przepisów, jak również prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, zbierając go wcześniej zgodnie z wymogami przepisów postępowania, w szczególności uwzględniając treść cyt. przepisów ustawy o wspieraniu. Obowiązkiem organu jest rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy orzekające odniosły się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonały oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się tym samym naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, w stopniu wpływającym na wynik sprawy, ani naruszenia innych przepisów postępowania w stopniu mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona informacja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.