II SA/Łd 1045/22

SENTENCJA Dnia 26 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Beata Czyżewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 28 września 2022 r., nr 249/2022, znak: GPB-III.7721.210.2022 AD w przedmiocie umorzenia postępowania pierwszej instancji dotyczącego wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy masztu antenowego postanawia: odrzucić skargę. ał UZASADNIENIE W dniu 14 listopada 2022 r. E.M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego z 28 września 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania pierwszej instancji dotyczącego wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy masztu antenowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu, gdyż zgłoszenie jest uproszczoną formą postępowania i stroną jest jedynie inwestor. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że warunkiem skutecznego złożenia skargi do sądu, a co za tym idzie jej dopuszczalności, jest wniesienie skargi przez uprawniony podmiot. W świetle art. 50 § 1 p.p.s.a. skarżącym może być każdy, kto ma w tym interes prawny. O "interesie prawnym" w rozumieniu przywołanego wyżej unormowania można mówić tylko wówczas, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. Najczęściej wynika on z przepisów prawa materialnego, czasami procesowego czy przepisów ustrojowych. Posiadanie interesu prawnego i tym samym uprawnienia do wniesienia skargi do sądu powinno być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, aktualna, rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes prawny musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny. To zaś oznacza, że ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Zaskarżony do sądu akt lub czynność, ale także bezczynność lub przewlekłość postępowania, może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej skarżącego, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. Osoba niemająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Dla oceny, czy podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego posiada legitymację skargową konieczne jest więc ustalenie istnienia związku o charakterze materialnym pomiędzy sytuacją faktyczną danego podmiotu, a normą lub normami prawa materialnego kształtującymi sprawę administracyjną. Chodzi o wykazanie istnienia normy prawa materialnego, na podstawie której określona osoba może domagać się konkretyzacji uprawnień lub obowiązków bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed zaistniałymi naruszeniami i doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz dla którego z przepisu prawa nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Taki podmiot nie posiada wobec tego uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa. Przymiotu strony nie posiada osoba, która swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia wyłącznie interesu faktycznego. Ocena merytorycznej zasadności skargi powinna zostać poprzedzona badaniem jej wymogów formalnych, w tym warunku dopuszczalności takiej skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Przez "inne przyczyny" niedopuszczalności skargi należy rozumieć między innymi wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot. Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie była stroną postępowania administracyjnego, co zresztą podkreślił organ drugiej instancji w treści odpowiedzi na skargę. W rezultacie nie została jej doręczona decyzja organu pierwszej instancji, od której ewentualnie skarżąca mogłaby wywieść odwołanie, nie doręczono jej również decyzji Wojewody Łódzkiego będącej przedmiotem skargi. Zaskarżona do Sądu decyzja została doręczona wyłącznie pełnomocnikowi inwestora K.W. w dniu 29 września 2022 r., wobec czego tylko inwestor był w tej sprawie podmiotem legitymowanym do skutecznego wniesienia w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie skargi do sądu administracyjnego. Niemniej jednak inwestor z możliwości tej nie skorzystał. Skoro dotychczas nie zostało skutecznie wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne, to wykluczona została również prawna możliwość rozpoznania zawartego w skardze wniosku o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a. Godzi się w tym miejscu wyjaśnić, że decyzje ostateczne, a taką jest niewątpliwie decyzja Wojewody Łódzkiego korzystają z zasady trwałości decyzji administracyjnych w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Wynikająca z art. 16 § 1 k.p.a. zasada ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji wynikających z niej skutków prawnych. Innymi słowy, zgodnie z omawianą zasadą każda decyzja ostateczna podlega szczególnej ochronie celem zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych adresatów tych decyzji. A zatem, skarżąca nie mogła skutecznie złożyć skargi na decyzję Wojewody Łódzkiego z 28 września 2022 r. we własnym imieniu, gdyż nie posiada w sprawie indywidualnego interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. Również żaden przepis ustawy szczególnej nie przyznaje jej uprawnienia do wniesienia skargi. Skoro więc skarżąca nie była adresatem decyzji, nie była również stroną postępowania administracyjnego zakończonego rzeczoną decyzją, to należało przyjąć, że skarga pochodzi od podmiotu nieuprawnionego, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi. Na marginesie wskazać trzeba, że jeśli skarżąca uważa, iż jako strona powinna brać udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, a na skutek błędu organu bez własnej winy została w nim pominięta, to może zwrócić się do organu z wnioskiem o jego wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wznowienie postępowania umożliwi stronie czynny udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i zagwarantuje ochronę interesu prawnego każdej strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym w trybie nadzwyczajnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie przedmiotu podkreśla się, że stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyroki NSA z: 13 lipca 1999 r. IV SA 703/97 - Lex nr 47299, 10 października 2006 r. II OSK 1209/05 - Lex nr 289245, z 12 lutego 2010 r. II OSK 355/09 - Lex nr 592071, 17 czerwca 2010 r. I OSK 1126/09 - Lex nr 594908, 24 listopada 2010 r. II OSK 1762/09 - Lex nr 746776, 17 kwietnia 2012 r. II OSK 154/11 - Lex nr 1219064; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 472; A Wróbel, Komentarz do art. 129 k.p.a., SIP LexOmega, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, s. 548 i powołane tam orzecznictwo NSA i WSA). Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a., odrzucił skargę, o czym orzekł jak w postanowieniu. is