III SA/Wr 46/07

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 04 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz bez uiszczenia wymaganej opłaty oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej we W. – powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92, art. 93 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym zwanej dalej w skrócie u.t.d. (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088), pkt 1.1.1 i pkt 1.4.1 załącznika do w/w ustawy, oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. nr 150,poz 1684 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] nr [...], którą to decyzją wymierzono K. S.i działającemu pod firmą A U. T. A. H. C. K. S. karę pieniężną w wysokości [...] zł, w tym [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że funkcjonariusze celni, podczas kontroli drogowej przeprowadzonej na drodze krajowej nr 12 w miejscowości B. w dniu [...] dokonali kontroli zespołu pojazdów: samochodu ciężarowego marki [...].o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 2500 kg i przyczepy o nr rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 1500 kg, których właścicielem oraz kierowcą był K S prowadzący w chwili kontroli działalność gospodarczą pod firmą A. U. T. A. H. C. K. S.. Zespołem tych pojazdów przewożony był, zarejestrowany na terenie N. samochód osobowy marki [...] Kierujący pojazdami wyjaśnił, iż przewóz wykonuje z miejscowości C. k. B. do miejscowości G., na prośbę kolegi. W trakcie postępowania przed organem celnym pierwszej instancji, K. S. nadesłał pisma z których wynika, iż właścicielem przewożonego samochodu osobowego jest jego kuzyn – obywatel U. J. S. Wyjaśnił dodatkowo, że samochód przewożony był bezpłatnie w ramach pomocy humanitarnej na teren jego posesji. Wobec ustalenia, iż kierujący zespołem pojazdów w chwili wykonywania transportu drogowego nie posiadał wymaganej licencji oraz dokonywał przewozu bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych sporządzono protokół. Naczelnik Urzędu Celnego w L. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdził naruszenie art. 5 ust.1 i art. 42 ust.1 u.t.d. w związku z czym wydał decyzję z dnia [...]. nr [...] którą to decyzją wymierzono K. S.i karę pieniężną w wysokości [...] zł, w tym [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. W odwołaniu od pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia skarżący stwierdził, iż pozbawiono go prawa udziału w toku postępowania, oraz pominięto wnioskowane przez niego dowody, mające wpływ na merytoryczne rozpoznanie sprawy. Ponadto wskazał, iż jako udzielający jednorazowej pomocy humanitarnej, zgodnie z art. 35 ust. 1 u.t.d. oraz zawartej na tej podstawie umowy międzynarodowej pomiędzy Polską a Ukrainą był zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia. W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organ odwoławczy nie znalazł podstaw do tego by złożone odwołanie uwzględnić. Wyjaśnił, iż zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że K. S. w chwili kontroli prowadził działalność gospodarczą, wykonując transport drogowy i podczas tej kontroli nie posiadał wymaganej licencji oraz ważnej karty opłaty drogowej. W trakcie tej kontroli nie kwestionował również faktu, iż przewożony samochód nie stanowi jego własności. Tym samym wykonywał działalność wykraczającą poza określony w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym "niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne". Zdaniem organu odwoławczego argumentacja skarżącego, że kierowca pomagał zabezpieczyć uszkodzony samochód osobowy i w ten sposób udzielał pomocy humanitarnej innej osobie, nie ma żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Wymieniona w art. 35 u.t.d pomoc humanitarna nie dotyczy każdej pomocy udzielanej przez kierowcę w przypadkach losowych, ale wiąże się z pomocą udzielaną w ramach pomocy humanitarnej, medycznej lub w przypadku klęski żywiołowej przez podmioty, które uzyskały zwolnienie z obowiązku w drodze decyzji administracyjnej, wydanej przez ministra właściwego do spraw transportu. Według tego organu, bez znaczenia również pozostaje ewentualne dowodzenie przez skarzącego, że przewożony pojazd jest własnością J. S.. Ewentualne i dalekie pokrewieństwo J. S. z K. S. nie stanowi przesłanki do uznania wykonywanego przewozu za "niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne" w rozumieniu przepisu art.4 pkt 4 u.ot.d. Wyżej wymieniona ustawa nie zawiera definicji "rodziny pracownika" a zatem według organów celnych przez to pojęcie należy rozumieć "najbliższą rodzinę". W związku z powyższym składane przez K. S. wnioski dowodowe organ uznał za nie mające jakiegokolwiek znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Co prawda organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji nie zawarł wprost stwierdzenia o nieuwzględnianiu zgłoszonych wniosków dowodowych, to jednak z uzasadnienia decyzji wynika jednoznacznie, że uwzględnienie tych wniosków dowodowych, nie mogło wpłynąć na stan prawny rozstrzyganej sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu K. S. wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. zarzucając kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich pominięcie, błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, rażące naruszenie przepisów dotyczących postępowania dowodowego zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, przez niewystarczające wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz pominięcie dokumentów notarialnie poświadczonych. Strona zarzuciła również nieważność postępowania z uwagi na ukaranie jej wyrokiem Sądu Rejonowego w G. VI Wydział Grodzki z dnia [...] (sygn. akt [...] W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W. po ustosunkowaniu się do zarzutów skarżącego – wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte stanowisko w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) art. 1. § 1 sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. (art. 1 § 2 tejże ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) Kryterium legalności, przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Istota niniejszego sporu zaistniałego miedzy stroną skarżącą a organami celnymi sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy strona skarżąca wykonywała "niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne, w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 4 u.t.d. oraz czy w związku z tym w rozpoznawanej sprawie spełniona została przesłanka ujęta w art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d. stanowiąca, że w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, co pozwalałoby uznać taki transport za niewymagający licencji, o której mowa w art. 5 ust. 1 u.t.d. Według tego przepisu, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, którym jest zarówno transport krajowy jak i międzynarodowy. Artykuł 4 pkt 4 u.t.d. bardzo dokładnie określa, czym jest tzw. "niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne" tj. każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych; Gdyby, zatem przedsiębiorca spełnił wszystkie warunki przewidziane w tym przepisie w tym także przewożony pojazd stanowiłby jego własność, wówczas przewóz taki, jako objęty hipotezą art. 4 ust. 4 u.t.d. – byłby wyłączony z obowiązku uzyskania licencji przewidzianej w art. 5 ust.1 u.t.d. W chwili kontroli a także w toku prowadzonego postępowania przez organy celne pierwszej instancji strona wskazywała, iż pojazd przewożony nie stanowi jej własności a należy do Pana J. S. obywatela U., a zatem należy do osoby trzeciej. Dlatego też Sąd przyjął, iż wskazane wyżej przesłanki zawarte w art. 4 pkt u.t.d. nie zostały łącznie spełnione, a co za tym idzie nie można w tym przypadku mówić o nie zarobkowym przewozie drogowym – przewozie na potrzeby własne określonym w art. 4 pkt 4 u.t.d. Należy podkreślić, że organy celne w toku postępowania nie kwestionowały twierdzeń skarżącego dotyczących własności przewożonego pojazdu, oraz że przewóz dokonywany był okazjonalnie i spowodowany był uszkodzeniem tegoż pojazdu. Organy celne nie kwestionowały także ewentualnego pokrewieństwa skarżącego z J. S. Powyższe twierdzenia znalazły się w aktach sprawy. Niecelowym natomiast było prowadzenie postępowania dowodowego, które zmierzało jedynie do potwierdzania złożonych oświadczeń. Składane wnioski dowodowe w zakresie pozyskania urzędowych dokumentów ukraińskich czy w zakresie przesłuchania obywatela Ukrainy, nie miały żadnego znaczenia prawnego i zmierzały jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia prowadzonego postępowania. Zdaniem Sądu przywołane przez skarżącego okoliczności utwierdzają w przekonaniu, iż obowiązki ustawowe w postaci posiadania licencji oraz karty opłaty drogowej nie zostały spełnione przez osobę wykonującą przewóz drogowy. Dalekie ewentualne pokrewieństwo z właścicielem przewożonego pojazdu nie może stanowić przesłanki do uznania wykonywanego przewozu za "niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne" w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 4 u.t.d. Ustawa nie zawiera definicji "rodziny pracownika" a zatem według Sądu w ślad za interpretacją przyjętą przez organy celne, przez to pojęcie należy rozumieć "najbliższą rodzinę". W związku, z czym świadczony przez skarżącego przewóz na rzecz dalekiego kuzyna z Ukrainy nie był przewozem, o którym stanowi wyżej wymieniony artykuł. Nieuzasadnione jest również powoływanie się przez skarżącego na przepis art. 35 u.t.d. który stanowi o zwolnieniu przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy w przypadku wykonywania przez niego przewozu w ramach pomocy humanitarnej, medycznej lub przypadku klęski żywiołowej. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca wykonujący transport drogowy może być zwolniony z opłat, o których mowa w art. 42 i art. 43, u.t.d. w przypadku wykonywania przez niego przewozów w ramach pomocy humanitarnej, medycznej lub w przypadku klęski żywiołowej, ale niezbędnym warunkiem takiego zwolnienia jest wydanie go, w drodze decyzji administracyjnej, wydanej przez ministra właściwego do spraw transportu, na zgodny wniosek przedsiębiorcy i właściwego organu państwowego lub organizacji humanitarnej. Sąd i w tym przypadku podzielił stanowisko organów celnych przyjmując, iż brzmienie powołanego wyżej przepisu w żaden sposób nie uzasadnia interpretacji dokonanej przez skarżącego. Zarzut odnoszący się do konieczności umorzenia postępowania administracyjnego w przypadku rozstrzygnięcia sprawy przez sąd powszechny zdaniem Sądu jest również nieuzasadniony. Skarżący występował w podwójnej roli jako kierowca oraz podmiot wykonujący usługi transportowe. Jako kierowca za popełnione wykroczenie został ukarany w oparciu o art. 92 a ust.1 i 2 u.t.d. Ustawodawca w przepisie art. 92 a ust. 3 tejże ustawy jednoznacznie stwierdza, że wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, realizującego przewóz drogowy. Wydanie decyzji w postępowaniu administracyjnym przez organy celne na podstawie, której nałożono na skarżącego karę pieniężną było uzasadnione, mimo iż skarżący wyrokiem Sądu Rejonowego w G. Vi Wydziału Grodzkiego z dnia [...] sygn. akt [...] został też ukarany karą grzywny. Bez wątpienia strona skarżąca w chwili kontroli posiadała przymiot przedsiębiorcy nie posiadała natomiast licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego oraz karty opłaty drogowej. Zgodnie z art. 42 ust. 1 u.t.d. podmioty wykonujące na terytorium R. P.j przewóz drogowy a takim podmiotem w chwili kontroli był z pewnością K S, zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość [...] euro rocznie. Z uwagi na to, iż w toku postępowania odwoławczego oraz w swojej skardze do sądu strona całkowicie pomija kwestię braku opłaty za przejazd po drogach krajowych Sąd uznał, iż strona w pełni podziela stanowisko organu zarówno, co do faktu nałożenia na skarżącego tej kary jak również, co do jej wysokości. Z tych względów, wbrew podniesionym zarzutom, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a skarga jako nie zasługująca na uwzględnienie – podlega oddaleniu. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.