II OSK 2539/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 135/22 w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 14 grudnia 2021 r. nr 392/2021 znak: GPB-III.7821.8.2021 PF w przedmiocie realizacji inwestycji drogowej polegającej na przebudowie i rozbudowie drogi postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 135/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę D. P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 14 grudnia 2021 r., nr 392/2021, znak: GPB-III.7821.8.2021 PF, w przedmiocie realizacji inwestycji drogowej polegającej na przebudowie i rozbudowie drogi. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku J. B. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji organów w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca podniosła, że rozpoczęcie realizacji wykonania prac drogowych oraz budowlanych może doprowadzić do braku możliwości przywrócenia stanu pierwotnego. Początek budowy sprawi, że brak będzie możliwości doprowadzenia do korekty projektu lub jego zmiany. Ponadto, w razie rozpoczęcia robót może dojść do zniszczenia nasadzeń, które mają około 60 lat. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - zwanej dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej aktu lub czynności. Sąd jednak może, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest prawdopodobieństwo wystąpienia okoliczności, które stanowić będą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien rozważyć zarówno uzasadnienie zawarte we wniosku skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Zasadniczo więc ciężar uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej. Samo złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia nie jest wystarczające. We wniosku należy wskazać na okoliczności, które są prawdopodobne i które w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji mogą doprowadzić do powstania znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków. Na podstawie tych okoliczności Sąd ma dojść do przekonania, że zagrożenia wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. są prawdopodobne i ochrona skarżącego przed nimi wymaga wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy zauważyć, że musi wystąpić związek przyczynowy między skutkami jakie realnie wywołuje wykonanie decyzji a powstaniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym celu strona skarżąca winna powołać takie okoliczności, które związane są ze skutkami jakie wywołuje wykonanie takiej decyzji. W ocenie NSA, skarżąca nie wykazała, na czym będzie polegało niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody, czy wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków. Powoływana przez skarżącą okoliczność zniszczenia nasadzeń nie przemawia za objęciem zaskarżonej decyzji ochroną tymczasową. Skarżąca nie wskazała jakie nasadzenia mogłyby zostać zniszczone na skutek wykonania zaskarżonej decyzji. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie mogą natomiast stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Należy mieć także na uwadze, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie ma obligatoryjnego charakteru, bowiem sąd jest władny odmówić jej zastosowania także wówczas, kiedy zachodzi niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., jeżeli uwzględnieniu wniosku sprzeciwia się interes społeczny, gdyż udzielenie stronie skarżącej ochrony powodowałoby zagrożenie celu publicznego, o którego realizację chodzi w tej sprawie. Rozważając kwestie wstrzymania wykonania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi należy zatem uwzględnić interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie drogi. Należy podkreślić, że zagwarantowanie prawa własności nie oznacza, że jest ono nienaruszalne. Mogą bowiem zaistnieć sytuacje, w których niezbędne jest ograniczenie tego prawa. Należy podkreślić, że wynikłe z wykonania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej szkody podlegają uwzględnieniu w trybie art. 18 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Odszkodowanie przewidziane za przejście nieruchomości na własność, m.in. Skarbu Państwa, wskazuje, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, co jest jednym z warunków udzielenia ochrony tymczasowej. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.