VII U 155/24
Common courts2025-07-18
Case number
VII U 155/24
Judgment date
2025-07-18
Type
SENTENCE
Legal basis
Judgment text
<p>VII U 155/24</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>18 lipca 2025 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie</p>
<p>VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie: Przewodnicząca: sędzia (del.) <strong>
<!-- -->Magdalena Pytel</strong>
</p>
<p>Protokolant: sekr. sądowy Maria Nalewczyńska</p>
<p>po rozpoznaniu 18 lipca 2025 r. w Warszawie na rozprawie</p>
<p>sprawy <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block"> (...) sp. z o. o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>
</strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- -->Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span>
</strong>
</p>
<p>z udziałem ubezpieczonych <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">K. U. (1)</span>, <span class="anon-block">T. M.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span>
</strong>
</p>
<p>oraz zainteresowanego<strong>
<!-- --> <span class="anon-block"> (...) sp. z o. o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>
</strong>
</p>
<p>o <strong>
<!-- -->wysokość podstawy wymiaru składek</strong>
</p>
<p>na skutek odwołania <span class="anon-block"> (...) sp. z o. o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>z 24 października 2023 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>
</p>
<p>1)
oddala odwołania,</p>
<p>2)
zasądza od <span class="anon-block"> (...) sp. z o. o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego 2970 zł (dwa tysiące dziewięćset siedemdziesiąt złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.</p>
<p>VII U 155/24</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z 24 października 2023 r. (nr <span class="anon-block"> (...)</span>) Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 ust. 1;art. 83 ust. 1 pkt. 1 a;art. 83 ust. 1 pkt. 3)">art. 83 ust. 1 pkt 1a i 3</a> w zw. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 4;art. 4 pkt. 2 a;art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4;art. 12;art. 12 ust. 1;art. 13;art. 13 pkt. 2;art. 17;art. 17 ust. 1;art. 18;art. 18 ust. 1;art. 20;art. 20 ust. 1;art. 41;art. 41 ust. 1;art. 41 ust. 3;art. 41 ust. 3 pkt. 7;art. 41 ust. 3 pkt. 8;art. 46;art. 46 ust. 1;art. 46 ust. 4;art. 46 ust. 4 pkt. 3)">art. 4 pkt 2a, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 41ust. 1, ust. 3 pkt 7, 8 i art. 46 ust. 1, ust. 4 pkt 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1;art. 83;art. 83 § 1;art. 353(1))">art. 58 § 1, art. 83 § 1, art. 353<sup>
<!-- -->(
1)</sup> KC</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 66;art. 66 ust. 1;art. 66 ust. 1 pkt. 1 e;art. 69;art. 69 ust. 1;art. 76 a;art. 76 a ust. 1;art. 81;art. 81 ust. 1;art. 81 ust. 6;art. 85;art. 85 ust. 1)">art. 66 ust. 1 pkt 1e, art. 69 ust. 1, art. 76a ust. 1, art. 81 ust. 1 i 6 oraz art. 85 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> ustalił podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne <span class="anon-block">K. U. (1)</span> z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek <span class="anon-block">(...)</span> (NIP: <span class="anon-block"> (...)</span>) i jednocześnie zatrudnionego na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek <span class="anon-block"> (...)</span> (NIP: <span class="anon-block"> (...)</span>) sumując miesięczne należności uzyskane z tych umów w kolejnych miesiącach okres od sierpnia 2019 r. do grudnia 2019 r. (akta rentowe).</p>
<p>Organ rentowy w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalił, że <span class="anon-block"> spółki (...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> zatrudniały tych samych ubezpieczonych na podstawie umów zlecenia na stanowiskach pracowników ochrony, a część ubezpieczonych nie potrafiła rozróżnić i rozdzielić pracy świadczonej na podstawie każdej z tych umów. Niektórzy ubezpieczeni nie mieli wiedzy, że wykonywali pracę także na podstawie umów zlecenia i uważali, że pracowali tylko dla <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Faktycznym przedmiotem obu umów było dozorowanie obiektów, a czynności na podstawie obu umów świadczone były zawsze w tym samym miejscu – w obiekcie, który dana osoba ochraniała. Zleceniobiorcy posiadali ubiór służbowy z logo <span class="anon-block"> (...)</span>, a wynagrodzenie z umowy zlecenie było godzinowe. Nadzór nad ubezpieczonymi w przypadku umów zawartych z <span class="anon-block">(...)</span> pełniły te same osoby co w podmiocie <span class="anon-block"> (...)</span>
</p>
<p>Organ rentowy stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w toku kontroli, powiązania osobowe oraz przepływy finansowe pomiędzy płatnikami składek wskazują, że faktycznym i finalnym beneficjentem usług świadczonych przez zleceniobiorcę w podmiocie <span class="anon-block">(...)</span> jest płatnik składek <span class="anon-block"> (...)</span>, z uwagi na fakt, że w/w osoba ubezpieczona świadczy usługi w ramach jednego stosunku zobowiązaniowego.</p>
<p>Analogiczne ustalenia zawierały decyzje z 24 października 2023 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> obejmująca okres od lipca 2018 r. do stycznia 2020 r. dotycząca <span class="anon-block">T. M.</span> i nr <span class="anon-block"> (...)</span> obejmująca okres od sierpnia 2018 r. do listopada 2018 r. dotycząca <span class="anon-block">J. M.</span>.</p>
<p>Odwołania od decyzji dotyczącej <span class="anon-block">K. U. (2)</span>, <span class="anon-block">T. M.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> 8 grudnia 2023 r. złożyła <span class="anon-block"> (...)</span> sp. o. o. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, zaskarżając je w całości i wnosząc o ich uchylenie, a ewentualnie w przypadku stwierdzenia przez Sąd braku podstaw do uchylenia o dokonanie ich zmiany i stwierdzenie prawidłowej wysokości należności z tytułu składek, w tym stwierdzenie, że płatnik prawidłowo ustalił podstawy należności z tytułu składek w stosunku do danego ubezpieczonego oraz prawidłowo określił wysokość należnych składek (k. 3 akt VII U 218/24, VII U 210/24, VII U 155/24).</p>
<p>W odpowiedzi na odwołania pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołań, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonych decyzjach. Domagał się także zasądzenia kosztów postępowania (k. 4 akt VII U 218/24, VII 210/24, VII U 155/24).</p>
<p>Grupa <span class="anon-block"> (...)</span> zgłosiła udział w sprawie w charakterze zainteresowanego (k. 52 akt VII U 155/24, VII U 210/24, VII U 218/24).</p>
<p>25 września 2024 r. sprawa dotycząca odwołania płatnika składek od decyzji odnoszącej się do ubezpieczonego <span class="anon-block">J. M.</span> i 16 maja 2025 r. sprawa dotycząca ubezpieczonego <span class="anon-block">T. M.</span> zostały na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 219)">art. 219 KPC</a> połączone ze sprawą z odwołania do decyzji dotyczącej ubezpieczonego <span class="anon-block">K. U. (1)</span> celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (k. 114 akt VII 210/24, k. 133 akt VII U 155/24).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">S. R.</span> (<span class="anon-block">ur. (...)</span>) prowadzi od 1996 r. działalność gospodarczą pod <span class="anon-block"> firmą (...)</span> <span class="anon-block">S. R.</span> w <span class="anon-block">W.</span> pod adresem <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Jej przeważającym przedmiotem jest pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania (informacja z CEIDG).</p>
<p>
<span class="anon-block">S. R.</span> jest ojcem <span class="anon-block">M. R. (1)</span> i <span class="anon-block">M. R. (2)</span> (bezsporne).</p>
<p>17 listopada 1999 r. została zawarta umowa <span class="anon-block"> spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...)</span>, a 29 listopada 2001 r. podmiot ten został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem: <span class="anon-block"> (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Przedmiotem działalności odwołującego jest działalność ochroniarska, z wyłączeniem obsługi systemów bezpieczeństwa. Pierwotnie <span class="anon-block">S. R.</span> posiadał 80% udziałów i był członkiem zarządu, a od 2008 r. <span class="anon-block">M. R. (1)</span> jest prezesem zarządu. Od 2011 r. siedziba spółki mieści się pod adresem <span class="anon-block">ul. (...)</span> (informacja z KRS).</p>
<p>
<span class="anon-block">M. R. (1)</span> (<span class="anon-block">ur. (...)</span>) prowadzi od 2004 r. działalność gospodarczą pod <span class="anon-block"> firmą (...)</span>, a następnie <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">M. R. (1)</span> w <span class="anon-block">W.</span> pod adresem <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Jej przeważającym przedmiotem jest wszelka pozostała działalność profesjonalna, naukowa i techniczna, gdzie indziej niesklasyfikowana (informacja z <span class="anon-block"> (...)</span>).</p>
<p>22 maja 2013 r. zawarta została umowa <span class="anon-block"> spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Grupa (...)</span> a 18 lipca 2013 r. podmiot ten został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem <span class="anon-block"> (...)</span> z siedzibą na <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Wspólnikami są <span class="anon-block">M. R. (1)</span> posiadający 50 udziałów o łącznej wartości 2 500 zł i <span class="anon-block">M. R. (2)</span> posiadająca 50 udziałów o łącznej wartości 2 500 zł. Prezesem zarządu spółki jest <span class="anon-block">M. R. (1)</span>, członkiem zarządu - <span class="anon-block">M. R. (2)</span>, a prokurentem – <span class="anon-block">S. R.</span>. Przedmiotem działalności spółki jest m. in. działalność pomocnicza związana z utrzymaniem porządku w budynkach, wykonywanie instalacji elektrycznej, wodnokanalizacyjnej i innych. Jako przedmiot przeważającej działalności przedsiębiorcy zostało wskazane „pozostałe sprzątanie” (informacja z KRS).</p>
<p>Model biznesowy <span class="anon-block">(...)</span> zakładał sprzątanie u klientów, których ochroną zajmowała się <span class="anon-block"> (...)</span> (zeznania <span class="anon-block">M. R. (1)</span>).</p>
<p>19 września 2014 r. <span class="anon-block"> spółki (...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> zawarły umowę o współpracy, której przedmiotem było świadczenie wzajemnej pomocy w realizacji istniejących w chwili podpisania umowy lub przyszłych umów na świadczenie ochrony na terenie kraju, przy czym <span class="anon-block"> (...)</span> swoje zobowiązanie miała wykonywać poprzez udzielenie wiadomości specjalnych i know how, w zamian za co <span class="anon-block">(...)</span> miała jej zapłacić lub pozostawić w dyspozycji do wykonania zlecenia swój zasób osobowy czyli pracowników i zleceniobiorców. Umowa przewidywała, że w przypadku udzielenia przez „<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> wsparcia w zakresie realizacji zlecenia na ochronę osób lub/i mienia, każdorazowo strony uzupełnią/podpiszą zlecenie, które specyfikacja/wzór stanowi załącznik do umowy (k. 305 akt kontroli).</p>
<p>Odwołujący i zainteresowany zawarli szereg tego rodzaju umów zlecenia obejmując nimi konkretne województwa, jednakże bez wskazania chronionych obiektów, ustalając obowiązującą stawkę za godzinę pracy umów (k. 311 - 334 akt kontroli).</p>
<p>Odwołujący wynajmuje też zainteresowanemu powierzchnię biurową w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (faktury k. 481 - 528 akt kontroli).</p>
<p>28 lutego 2017 r. <span class="anon-block">T. M.</span> zawarł ze <span class="anon-block"> (...)</span> reprezentowaną przez Prezesa <span class="anon-block">M. R. (1)</span> umowę o pracę od 1 marca 2017 r. do 31 marca 2020 r. na podstawie której został zatrudniony jako pracownik ochrony w pełnym wymiarze czasu pracy za 2000 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 70 akt VII U 218/24).</p>
<p>1 czerwca 2018 r. <span class="anon-block">T. M.</span> zawarł z <span class="anon-block">(...)</span> reprezentowaną przez Prezesa <span class="anon-block">M. R. (1)</span> umowę zlecenia, w której zobowiązał się do wykonywania zadań związanych z ochroną osób i mienia za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinnej w kwocie 13,70 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 54 akt VII U 218/24).</p>
<p>1 stycznia 2019 r. <span class="anon-block">T. M.</span> zawarł z <span class="anon-block">(...)</span> reprezentowaną przez Prezesa <span class="anon-block">M. R. (1)</span> kolejną umowę zlecenia, w której zobowiązał się do wykonywania zadań związanych z ochroną osób i mienia za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinnej w kwocie 14,70 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 5 akt VII U 218/24).</p>
<p>Ubezpieczony otrzymywał co miesiąc przelewem wynagrodzenie od <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> (k. 80).</p>
<p>23 maja 2018 r. <span class="anon-block">J. M.</span> zawarł ze <span class="anon-block"> (...)</span> reprezentowaną przez prokurenta <span class="anon-block">M. M.</span> umowę zlecenia na czas nieokreślony, w której zobowiązał się do wykonywania zadań związanych z ochroną osób i mienia za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinnej w kwocie 13,70 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 62 akt VII U 210/24).</p>
<p>12 lipca 2018 r. <span class="anon-block">J. M.</span> zawarł z <span class="anon-block">(...)</span> reprezentowaną przez Prezesa <span class="anon-block">M. R. (1)</span> umowę zlecenia na czas nieokreślony, w której zobowiązał się do wykonywania zadań związanych z ochroną osób i mienia za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinnej w kwocie 13,70 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 53 akt VII U 210/24).</p>
<p>Ubezpieczony otrzymywał co miesiąc przelewem wynagrodzenie od <span class="anon-block">(...)</span> (k. 54) i <span class="anon-block"> (...)</span> (k. 63). Ze <span class="anon-block"> (...)</span> wynagrodzenie było do minimalnej krajowej, a z <span class="anon-block">(...)</span> powyżej minimalnej. <span class="anon-block">J. M.</span> świadczył usługi dla dwóch firm w tym samym czasie i w tym samym miejscu. Jego praca polegała na ochronie obiektu. Nad jego pracą był jeden koordynator (zeznania <span class="anon-block">J. M.</span>).</p>
<p>24 czerwca 2019 r. <span class="anon-block">K. U. (1)</span> zawarł ze <span class="anon-block"> (...)</span> reprezentowaną przez Prezesa <span class="anon-block">M. R. (1)</span> umowę zlecenia, w której zobowiązał się do wykonywania zadań związanych z ochroną osób i mienia za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinnej w kwocie 14,70 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 51).</p>
<p>15 lipca 2019 r. <span class="anon-block">K. U. (1)</span> zawarł z <span class="anon-block">(...)</span> reprezentowaną przez Prezesa <span class="anon-block">M. R. (1)</span> umowę zlecenia na czas nieokreślony, w której zobowiązał się do wykonywania zadań związanych z ochroną osób i mienia za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinnej w kwocie 14,70 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 53).</p>
<p>Ubezpieczony otrzymywał co miesiąc przelewem wynagrodzenie od <span class="anon-block">(...)</span> (k. 54) i <span class="anon-block"> (...)</span> (k. 56).</p>
<p>Wiosną 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> przeprowadził u odwołującego kontrolę. Organ rentowy ustalił, że <span class="anon-block"> spółki (...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">M. R. (1)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> zatrudniali tych samych ubezpieczonych na podstawie umów zlecenia na stanowiskach pracowników ochrony, a część ubezpieczonych nie potrafiła rozróżnić i rozdzielić pracy świadczonej na podstawie każdej z tych umów. Niektórzy ubezpieczeni nie mieli wiedzy, że wykonywali pracę także na podstawie umów zlecenia i uważali, że pracowali tylko dla <span class="anon-block"> (...)</span>. Czynności na podstawie obu umów świadczone były zawsze w tym samym miejscu – w obiekcie, który dana osoba ochraniała. Prowadzona w formie grafiku ewidencja czasu pracy nie zawierała rozróżnienia świadczenia czynności z umowy zlecenia na rzecz spółek i na rzecz przedsiębiorcy <span class="anon-block">M. R. (1)</span>. Nadto, ta sama osoba nadzorowała i koordynowała pracę wykonywaną na podstawie wszystkich umów (protokół kontroli z 16 czerwca 2023 r. k. 3637 - 3871 akt kontroli).</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt dokumentów, których autentyczność nie była kwestionowana przez strony, a także na podstawie zeznań <span class="anon-block">J. M.</span> i częściowo na podstawie zeznań członka zarządu odwołującego <span class="anon-block">M. R. (1)</span>.</p>
<p>Sąd dał wiarę zeznaniom <span class="anon-block">J. M.</span>, bowiem uznał je za spójne i logiczne. Z zeznań ubezpieczonego wynika, że świadczył usługi dla dwóch firm w tym samym czasie i była to ta sama praca, wykonywana w tym samym miejscu.</p>
<p>Sąd nie dał wiary zeznaniom <span class="anon-block">M. R. (1)</span> co do odrębności działalności gospodarczej prowadzonej w latach 2018 – 2019 przez spółki oraz niezależnego od siebie zatrudniania równolegle tych samych osób. W szczególności nieprawdopodobne jest aby <span class="anon-block">(...)</span> na większą skalę faktycznie zatrudniała wówczas osoby, które na stałe wykonywały czynności na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> i które chciały „sobie dorobić”.</p>
<p>Twierdzenia te pozostawały bowiem w sprzeczności ze złożonymi dokumentami, które w sposób ogólny i ramowy zakreślały zakres współpracy i które nie były sprecyzowane w innych dokumentach.</p>
<p>W niniejszej sprawie Sąd ustalił bowiem, że mimo formalnej odrębności, w praktyce wszystkie spółki i przedsiębiorstwa należące do rodziny <span class="anon-block">R.</span> prowadziły jednolitą działalność gospodarczą polegającą przede wszystkim na świadczeniu usług w zakresie ochrony. Faktycznym „holdingiem” kierował początkowo <span class="anon-block">S. R.</span>, a w spornym okresie jego syn <span class="anon-block">M. R. (1)</span>, przy współudziale córki <span class="anon-block">M. R. (2)</span>. Wszystkie podmioty miały siedzibę w tym samym budynku, gdzie funkcjonowała jednolita sieć komputerowa.</p>
<p>Odwołujący i zainteresowany nie wykazali aby spółki zawierały odrębne umowy z poszczególnymi klientami dotyczącymi obsługi różnych obiektów w zakresie różnych usług, nie zostały także złożone do akt dokumenty potwierdzające szczegółowe rozliczenia między spółkami dotyczące przepływu pracowników.</p>
<p>Jakkolwiek spółki zawierały formalnie odrębne umowy z tymi samymi pracownikami i zleceniobiorcami, to nie wskazywały jakie dokładnie czynności i na jakich obiektach mają oni wykonywać. Podział wynagrodzenia na dwie umowy pozwalał na odprowadzenie składek na ubezpieczenia społeczne tylko od części wynagrodzenia i w konsekwencji zmniejszenie obciążeń odwołującego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie.</p>
<p>Istota przedmiotowego postępowania sprowadzała się do oceny prawidłowości zakwestionowania przez organ rentowy umów zlecenia zawartych przez ubezpieczonych <span class="anon-block">K. U. (1)</span>, <span class="anon-block">T. M.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> ze <span class="anon-block"> spółkami (...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>. Zdaniem ZUS zleceniobiorcy odwołującej się spółki, realizując zadania wykonywane na podstawie umów zlecenia zawartych z <span class="anon-block">(...)</span>, w rzeczywistości wykonywali je na rzecz <span class="anon-block"> spółki (...)</span>.</p>
<p>W przedmiotowym postępowaniu, decydujące znaczenie miało zatem rozstrzygnięcie, czy doszło do zbiegu tytułów do objęcia ubezpieczeniem, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 2)">art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p>
<p>Zbieg tytułów ubezpieczenia występuje, gdy jedna osoba wykonuje kilka rodzajów działalności, z którymi wiąże się obowiązek ubezpieczenia społecznego. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 2)">art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w sytuacji zbiegu tytułów do podlegania ubezpieczeniu społecznemu daje możliwość wyboru jednego z tych tytułów ubezpieczonemu. Zamiarem ustawodawcy było stosowanie tej instytucji jedynie wówczas, gdy u danej osoby wystąpi rzeczywisty zbieg tytułów do podlegania ubezpieczeniu społecznemu, nie wtedy, gdy ubezpieczony w sposób sztuczny i nienaturalny doprowadza do wytworzenia takiego zbiegu, wyłącznie na użytek skorzystania ze swoistego ustawowego dobrodziejstwa przewidzianego w przepisie art. 9 ust. 2 ustawy systemowej. Istotne jest przy tym, aby zatrudnienie w oparciu o każdą z umów zlecenia miało dla podmiotów je zawierających realny wymiar i znaczenie.</p>
<p>W niniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowania regulacji z art. 9 ust. 2 ustawy systemowej, ponieważ materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu nie pozwala na uznanie, że <span class="anon-block">K. U. (1)</span>, <span class="anon-block">T. M.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> ze <span class="anon-block"> spółkami (...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> łączyły odrębne stosunki zobowiązaniowe. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że pomimo podpisywania przez wskazane podmioty odrębnych umów w pokrywających się okresach, doszło de facto do powstania jednego stosunku zobowiązaniowego, w ramach którego ubezpieczeni świadczyli czynności z zakresu ochrony osób i mienia na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span>. W przypadku <span class="anon-block">T. M.</span> była to umowa o pracę, a w przypadku <span class="anon-block">K. U. (1)</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> – umowa zlecenia.</p>
<p>Zasada swobody umów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup>
<!-- -->(
1)</sup> KC</a>) umożliwia stronom umowy ukształtowanie stosunku prawnego według ich uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie, ani zasadom współżycia społecznego. Natomiast o czynności prawnej, która ma na celu obejście ustawy można mówić, gdy pozwala na uniknięcie zakazów, nakazów lub obciążeń wynikających z przepisu ustawy i tylko z takim zamiarem została dokonana (por. wyrok Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2006 r., II UK 51/05). Sztuczny podział jednego stosunku zobowiązaniowego na kilka umów zlecenia, w ocenie Sądu, miał na celu obejście <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p>
<p>Sąd miał przy tym na uwadze, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (dalej: ustawa systemowa) ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi. Przepis art. 12 ustawy systemowej stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.</p>
<p>Zgodnie natomiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 2)">art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4 - 6 i 10 ustawy systemowej, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 7 ustawy systemowej. W przypadku zbiegu kilku tytułów ogólnych obowiązuje zasada pierwszeństwa w czasie, co oznacza, że obowiązek ubezpieczenia istnieje z tego tytułu, który powstał najwcześniej, przy czym możliwa jest zmiana tytułu ubezpieczenia.</p>
<p>Zastosowanie w sprawie znalazł art. 9 ust. 1 ustawy systemowej, który stanowi, że osoby, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 3;art. 6 ust. 1 pkt. 7 b;art. 6 ust. 1 pkt. 10;art. 6 ust. 1 pkt. 20;art. 6 ust. 1 pkt. 21)">art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 7b, 10, 20 i 21</a>, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, otrzymywania stypendium doktoranckiego, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie.</p>
<p>Sąd uznał przy tym, że organ rentowy prawidłowo oznaczył zobowiązanego do uiszczenia składek na ubezpieczenie społeczne, skoro to <span class="anon-block"> (...)</span> była finalnym odbiorcą czynności wykonywanych przez <span class="anon-block">K. U. (1)</span>, <span class="anon-block">T. M.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> i taki był też cel gospodarczy umowy zawartej przez nich z odwołującym i zainteresowanym.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 1 KPC</a> oddalił odwołania od zaskarżonych decyzji, uznając, że organ rentowy prawidłowo przyjął, że podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne <span class="anon-block">K. U. (1)</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> jako zleceniobiorcy <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, a pracownika <span class="anon-block"> spółki (...)</span> i jednocześnie zleceniobiorcy <span class="anon-block"> spółki Grupa (...)</span> obejmuje świadczenia uzyskane przez ubezpieczonych z tytułu umów zlecenia ze <span class="anon-block"> spółką Grupa (...)</span>.</p>
<p>O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 KPC</a> oraz § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.</p>
<p>SSR (del.) Magdalena Pytel</p>
</div>