I OZ 887/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1741/19 o odrzuceniu skargi H.M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE H.M. pismem z dnia 23 lipca 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zastępca Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 21 sierpnia 2019 r. wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez podanie numeru PESEL oraz nadesłanie dwóch odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie oddzielnym zarządzeniem z dnia 21 sierpnia 2019 r. wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł – również w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały przesłane skarżącej w jednej przesyłce i doręczone w dniu 23 września 2019 r. Wpis od skargi uiszczono w dniu 26 września 2019 r., odpisy skargi dołączono do akt sprawy w dniu 4 października 2019 r., natomiast numer PESEL nie został przez skarżącą wskazany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1741/19 odrzucił skargę (pkt 1); zwrócił skarżącej H.M. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpis w kwocie 100 zł (pkt 2). W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. W świetle art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a, pismo procesowe strony, oprócz wymogów określonych w art. 46 § 1 P.p.s.a., powinno zawierać – gdy jest pierwszym pismem w sprawie – także numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi zatem brak formalny skargi. Stosownie do treści art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę na posiedzeniu niejawnym, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro skarżąca, pomimo prawidłowego wezwania do usunięcia braków formalnych skargi i prawidłowego pouczenia o skutkach ich nieusunięcia w wyznaczonym terminie, nie wykonała zarządzenia Sądu, to skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono natomiast na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia H.M. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraziła niezadowolenie z zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska, jednocześnie podając swój numer PESEL. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 P.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Na równi z wymogami pisma, o których mowa w art. 46 P.p.s.a., należy traktować wymogi określone w art. 47 P.p.s.a. Przepis art. 47 § 1 P.p.s.a. przewiduje, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 i art. 47 P.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Odnosząc się do kwestii braku formalnego skargi w zakresie obowiązku podania numeru PESEL, wskazać należy, że H.M. nie wykonała – w określonym w art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. siedmiodniowym terminie – wezwania Sądu pierwszej instancji do usunięcia w/w braku formalnego, co w konsekwencji obligowało Sąd do odrzucenia skargi z tego powodu. Z treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. wyraźnie wynika, że jeśli pismo strony będącej osobą fizyczną jest pierwszym pismem w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (a tak było w sprawie niniejszej), to powinno zawierać numer PESEL. Odnosząc się natomiast do kwestii braku formalnego skargi w zakresie obowiązku nadesłania dwóch odpisów skargi, podkreślić należy, iż w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13 niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. W uchwale tej wskazano również, iż złożenie przez stronę skarżącą wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 P.p.s.a., ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wobec powyższego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należy, iż nieuzupełnienie przez H.M. obu wyżej wskazanych braków formalnych jej skargi w zakreślonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie terminie (odpisy skargi nadesłano dopiero w dniu 4 października 2019 r., natomiast numer PESEL został przez skarżącą wskazany dopiero w zażaleniu), musiało skutkować odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.