I SA/Kr 213/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. (dalej Zakład) decyzją z dnia [...] września 2019 r. znak [...] odmówił M. B. (dalej: Skarżący) umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia. W decyzji zawarto pouczenie o sposobie i terminie złożenia wniosku do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie sprawy lub w przypadku, gdyby Skarżący nie chciał skorzystać z prawa do zwrócenia się z ww. wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, o sposobie i terminie złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Decyzję doręczono Skarżącemu dnia [...] października 2019 r. Skarżący złożył dnia [...] października 2019 r. wniosek do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie ww. sprawy. Z kolei dnia [...] listopada 2019 r. Skarżący wniósł do Zakładu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. decyzję. Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Zakład zwrócił się do Skarżącego z informacją, że złożył on na ww. decyzję oba środki zaskarżenia, które nie mogą być rozpatrywane równocześnie. Zakład poprosił Skarżącego o wskazanie, który ze zgłoszonych wniosków powinien rozpatrywać, informując, że przy braku wskazania zakresu żądania, rozpatrzy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a pismo zatytułowane jako skarga dołączy do akt nie nadając mu dalszego biegu. Skarżący w obszernej odpowiedzi na ww. pismo wskazał m.in., że: "nie zgadza się z przedstawionymi argumentami (...) gdyż wniosek złożony w dniu [...].10.2019. na dzienniku podawczym w ZUS oddział w K. o ponowne rozpatrzenie sprawy przez skarżącego M. B. został złożony zgodnie z przepisami postępowania (...)". Zakład stwierdził, że Skarżący podtrzymał skargę do WSA, w związku z czym nie może rozpoznać wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zakład przekazał akta sprawy do WSA w Krakowie, a w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: P.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Z kolei zgodnie z § 3 ww. artykułu, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Z powyższego wynika zatem, że w art. 52 § 3 P.p.s.a. ustawodawca wprowadził wybór sposobu zaskarżenia, albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Prawo wyboru zostało pozostawione stronie, jednakże powyższe nie oznacza, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego wnosi strona, gdy nie korzysta ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 14 marca 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 209/19 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie Skarżący zwrócił się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dnia [...] października 2019 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w I instancji decyzją z dnia [...] września 2019 r. znak [...]. Natomiast w dalszej kolejności, dnia [...] listopada 2019 r., wniósł do Zakładu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na przedmiotową decyzję. Należy wyjaśnić, że decyzja strony o wyborze środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowanie w sprawie. W przypadku możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona jest uprawniona i zobowiązana zdecydować, czy skorzysta z tego środka zaskarżenia, czy też od razu – nie korzystając ze wskazanego wyżej środka zaskarżenia – wniesie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego (M. Jagielska: Komentarz Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, red. R. Hauser, M. Wierzbowski). W przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu l instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 4285/17). W ocenie Sądu, Skarżący został prawidłowo pouczony o przysługujących mu prawach oraz możliwościach zaskarżenia decyzji z dnia [...] września 2019 r. Tym samym decydując się na wniesienie w pierwszej kolejności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zrezygnował na tym etapie postępowania z uprawnienia do wniesienia skargi (podkreślenie Sądu). Jednocześnie należy zaznaczyć, że po ponownym rozpoznaniu sprawy przez Prezesa Zakładu na wydaną decyzję Skarżącemu będzie przysługiwać skarga do sądu administracyjnego. W zaistniałej sytuacji Zakład powinien rozpoznać wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, dlatego stanowisko Zakładu, co do możliwości rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie nie jest zasadne. Natomiast skargę bez wzywania Skarżącego do zajęcia stanowiska, który ze środków zaskarżenia wybiera, należało przekazać do Sądu, wraz z informacją o wniesionym wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, co też Zakład uczynił przy piśmie z dnia [...] lutego 2020 r. W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.