VIII SA/Wa 366/20
Administrative courts2020-10-22
Case number
VIII SA/Wa 366/20
Court
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Judgment date
2020-10-22
Type
Wyrok WSA w Warszawie
Judges
Cezary KosternaJustyna MazurLeszek Kobylski
Ruling
Oddalono skargę
Judgment text
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego zajęcia pasa drogowego oddala skargę.
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania A. W. (dalej: "skarżący", "strona") utrzymało w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w R. – działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2020 r. znak [...]nakładającą karę pieniężną z tytułu nielegalnego zajęcie pasa drogowego w kwocie [...] zł.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 19 ust. 5, art. 20 pkt 8 i art. 40 ust 12,13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm.; dalej: "u.d.p."), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1264), uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia [...] sierpnia 2013 r. (Dz. U. Woj. M. z dnia 2 września 2013 r. poz. 9477), uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia [...] kwietnia 2017 r. (Dz. U. Woj. M. z dnia 27 kwietnia 2017 r. poz. 4248) oraz art. 104 k.p.a., nałożył na stronę - właściciela przyczepy marki [...] o nr rejestracyjnym [...] - karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu nielegalnego zajęcia pasa drogowego A. [...] (działka nr [...], arkusz [...]) - drogi krajowej - pod umieszczenie na przyczepie dwustronnej reklamy o wymiarach 4,8 m x 2,3 m, w okresie od dnia [...] września 2017 r. do dnia [...] października 2017 r., tj. przez okres [...] dni.
Strona złożyła odwołanie od wskazanej decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie kary za okres od dnia [...] września 2017 r. do dnia [...] września 2017 r. albo ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów:
- art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 art. 11, art. 77, art. 80, art. 81 oraz art. 107 k.p.a. poprzez niedopełnienie należytej staranności, niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu stron;
- art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i wymierzenie kary za zajęcie pasa drogowego przez reklamę znajdującą się poza pasem drogowym A. [...].
Skarżący podniósł, że organ oparł swe rozstrzygnięcie na niepełnym materiale dowodowym. Nie zastosował się przy tym do wytycznych Kolegium, które określono w decyzji przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Nadto nie ustalono, czy przyczepka znajdowała się w pasie drogowym, a jeśli tak to w pasie której drogi, tj. ulicy K., czy A. [...] (drogi powiatowej, czy krajowej). Zdaniem skarżącego, załączenie do akt książki drogi, jak i map i schematów z oznaczonymi granicami pasa drogowego nie rozwiało wątpliwości odnośnie funkcji jaką pełni starodroże.
Kolegium, w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] marca 2020 r., przytoczyło brzmienie art. 40 ust. 1-3 u.d.p. Wyjaśniło, że reklama to umieszczone w polu widzenia użytkownika drogi tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293), a także każdy inny nośnik informacji wizualnej, wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, niebędący znakiem drogowym, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 i 284), ustawionym przez gminę znakiem informującym o obiektach zlokalizowanych przy drodze, w tym obiektach użyteczności publicznej, znakiem informującym o formie ochrony zabytków lub tablicą informacyjną o nazwie formy ochrony przyrody w rozumieniu art. 115 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55) - zgodnie z art. 4 pkt 23 u.d.p.
Następnie SKO zauważyło, że niniejsza sprawa rozpatrywana jest po raz piąty. Wskazało, że toku prowadzonego postępowania ustalono w sposób bezsporny, że przyczepa o nr rejestracyjnym [...], w czasie od dnia [...] września 2017 r. do dnia [...] października 2017 r. stanowiła własność A. W.. Według organu I instancji przyczepa ta wyposażona była w stelaż, na którym umieszczono reklamę dwustronną, o jakiej mowa ww art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych. Wymiary reklamy to 4,8 m x 2,3 m x 2 strony. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez stronę. Zdaniem Kolegium, bezsprzecznym pozostaje również okres parkowania przyczepy z reklamą w okolicy skrzyżowania ul. W. C. K. z A. [...] w R., tj. od dnia [...] września 2017 r. do dnia [...] października 2017 r. Jak wskazało Kolegium okoliczności te nie były jednak dotychczas wystarczające do wymierzenia kary pieniężnej za nielegalne zajęcie pasa drogowego, dlatego też uzupełniono materiał dowodowy. Dokonana analiza wykazała, że przyczepa z zamontowaną na niej reklamą znajdowała się w pasie drogowym A. [...] w R., stanowiącej drogę publiczną (droga krajowa nr [...]).
Kolegium zauważyło, że akta zawierają obecnie oprócz wykonanej dokumentacji fotograficznej, na której utrwalone zostało miejsce postoju przyczepy również dodatkowe dowody. Organ I instancji załączył mapę zasadniczą, której kopia potwierdzona została za zgodność z mapą przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego, na której w formie graficznej oznaczono miejsce usytuowania reklamy. Obecnie na kopii tej mapy naniesiono granice pasa drogowego drogi krajowej – A. [...] (linią ciągłą koloru żółtego) i drogi powiatowej - ul. W. C. K. (linią ciągłą koloru niebieskiego). Jak wskazało SKO, oznaczenia granic pasów drogowych korelują z zapisami widniejącymi w książkach drogowych. Wg Książki Drogi o nr ewidencyjnym odcinka [...], droga ta zaczyna się od skrzyżowania z drogą krajową (rondo). Szerokość pasa drogowego począwszy od odcinka 0+030 wynosi 45,7 m (strona 8/1P/1 Książki Drogi). Natomiast w przypadku drogi krajowej, zgodnie z Książką Drogi o nr ewid. odcinka [...], ma ona przebieg ulicami W., [...], M., [...] R., D., G., Z.. Skrzyżowanie typu rondo z ul. W. C. K. przypada w lokalizacji (km) [...]+[...]. Pas drogowy w tym miejscu, poczynając od kilometrażu [...]+[...] ma szerokość 77 m (strona 8/1P/33 Książki Drogi). Wielkość ta została oznaczona w sposób graficzny przez organ I instancji na załączonej do akt kopii mapy. Zgodnie z oznaczeniami na mapie, przyczepa z umieszczoną na niej reklamą była postawiona w odległości ok. 35 m od punktu centralnego skrzyżowania, czyli wg kilometrażu [...]+[...]. Zdaniem organu odwoławczego, z zestawienia powyższych danych bezsprzecznie wynika, że przedmiotowa przyczepa znajdowała się w pasie drogowym drogi krajowej – A. [...] w R.. Kolegium podniosło, że nie kwestionuje, że w dotychczasowym postępowaniu organ I instancji w różny sposób oznaczał przebieg pasa drogowego. Niemniej jednak obecnie granice pasa drogowego drogi krajowej, w pobliżu miejsca usytuowania przyczepy z reklamą oznaczono w sposób prawidłowy i czytelny. Przede wszystkim oznaczenia graficzne zamieszczone na kopii mapy zasadniczej w skali 1:500 odpowiadają wartościom widniejącym w książkach drogowych (patrz kolumny 3 - lokalizacja i 35 - pas drogowy). Dlatego też, słusznie wskazano, że nielegalne umieszczenie reklamy nastąpiło w pasie drogowym A. [...] - drodze krajowej, na działce nr [...], arkusz [...], której właścicielem jest Gmina Miasta R..
W dalszej części uzasadnienia Kolegium przypomniało, co należy rozumieć pod pojęciem "pasa drogowego". Z art. 4 pkt 1 u.d.p. wynika, iż jest to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Istotą przywołanej definicji jest wydzielenie liniami granicznymi gruntu, który stanowi pas drogowy. Zatem w celu wykazania granic pasa drogowego niezbędne jest przedłożenie planu gruntu z wyraźnie zaznaczonymi liniami granicznymi tego gruntu. Ustalenie przebiegu pasa drogowego wymaga zatem sięgnięcia do ewidencji gruntów oraz ewidencji drogowej. Zdaniem Kolegium, dokumentem, w oparciu o który należy dokonać ustaleń dotyczących parametrów pasa drogowego, a więc również jego szerokości, jest jednak przede wszystkim książka drogi, o której mowa w § 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 lutego 2005 r. w sprawie sposobu numeracji i ewidencji dróg publicznych, obiektów mostowych, tuneli, przepustów i promów oraz rejestru numerów nadanych drogom, obiektom mostowym i tunelom (Dz. U. Nr 67, poz. 582). W skład pasa wchodzić będą bowiem takie elementy jak m.in. jezdnia, pobocza (utwardzone i nieutwardzone), odwodnienia (rowy, kanalizacje), chodniki, pasy zieleni, zatoki (przystankowe, postojowe) itd.
Zdaniem Kolegium, w sprawie w sposób bezsporny ustalono, że dany obiekt znajdował się w pasie drogi publicznej. Na mapie geodezyjnej wykazano - opierając się na treści książek drogowych - jaki jest przebieg granic pasa drogowego. Na tak przygotowanej mapie została również przedstawiona kolizja umieszczonego w pasie obiektu z liniami granicznymi pasa. Takie dowody w rozpatrywanej sprawie zgromadzono, co dało podstawę do wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego.
Jednocześnie Kolegium wskazało, że wysokość opłaty ustalano na podstawie przepisów uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia [...] kwietnia 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych położonych w granicach administracyjnych miasta R. (Dz. Urz. Woj. M. poz. 4248). Stosownie bowiem do § 4 pkt 2 tiret pierwsze tejże uchwały, za zajęcie pasa drogowego, w granicach administracyjnych miasta R., ustalono stawkę opłat za każdy dzień zajęcia 1 m2 powierzchni reklamy na [...]zł
A zatem skoro w pasie drogowym umieszczona została na przyczepie reklama dwustronna o wymiarach 4,8 m x 2,3 m, reklama była posadowiona bez zezwolenia przez okres [...] dni (w okresie od [...] września 2017 r. do [...] października 2017 r.), a stawka opłaty za 1 m2 powierzchni reklamy wynosiła [...]zł za każdy dzień, to łączna wysokość kary stanowiącej 10-krotność opłaty wynosi [...]zł.
Kolegium podniosło także, że przewidziana w treści art. 40 ust. 12 u.d.p. decyzja w przedmiocie kary pieniężnej jest decyzją związaną, co oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się braku przesłanki zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego, wymierzana jest kara pieniężna i to bez względu na to jakie przyczyny ów fakt spowodowały. Przy ustalaniu wysokości kary nie ma też znaczenia nawet wystąpienie ewentualnej opieszałości w rozpoznawaniu sprawy przez organ administracji, czy też późnego informowania strony o bezprawnym zajęciu pasa drogowego.
Na powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] marca 2020 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Autor skargi zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa tj.:
1) art. 7, 77 § 1, 80,107 § 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się organu II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji do wszystkich zarzutów odwołania wniesionych przez skarżącego od decyzji organu I instancji, a mianowicie:
- brak wyjaśnienia w jakim pasie drogi znajdowała się przyczepa, jakiej kategorii była ta droga, brakiem dokumentacji dotyczącej ewidencji gruntów i ewidencji drogowej dla ustalenia przebiegu pasa drogowego, brak wyjaśnienia niezachowania wzajemnej spójności co do szerokości pasa drogowego;
- pominięcie sprawdzenia przez SKO własnych wytycznych wydawanych w toku kolejnych decyzji uchylających, a polegające na kontroli czy organ I instancji zastosował się do zaleceń SKO, np.: do czasu wydania ostatniej decyzji organ I instancji nie wyjaśnił czym jest starodroże, choć takie zalecenie otrzymał;
- błędne zaakceptowanie, że uzupełnienie postępowania jedynie poprzez dołączenie do akt sprawy kopii schematu (1:500) oraz kopii mapy zasadniczej w skali 1:1500 skrzyżowania ulic A. [...] i K. z zaznaczonym przebiegiem granic pasa drogowego przedmiotowych ulic jest wystarczające do ustalenia stanu faktycznego, w sytuacji braku wzajemnej spójności co do szerokości pasa drogowego, gdyż na mapie granic pasa drogowego i w tabelach dotyczących książki drogi nie podano w jakiej skali powyższy schemat występuje oraz oparcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie tylko na tym dokumencie;
2) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w z w. z art. 140 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji w przedmiocie wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego przy A. [...] w R., co stanowiło konsekwencję nieprzeprowadzenia pełnego i wnikliwego postępowania dowodowego, braku rzetelnej kontroli zgromadzonych dokumentów przez organ II instancji, oraz zaakceptowanie przez SKO braku uzupełnienia materiałów postępowania o wytyczne wskazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, co wskazuje, że postępowanie przed organem II instancji zostało przeprowadzone w sposób szablonowy, przejawiające się w bezkrytycznym zaaprobowaniu braku podjęcia przez organ I instancji jakiejkolwiek próby dokonania wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału, co powoduje, iż organ II instancji pozbawił się możliwości dokonania samodzielnej oceny i analizy stanu faktycznego;
3) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. polegającą na faktycznym nierozpoznaniu sprawy w granicach odwołania i nieustalenie żadnego stanu faktycznego, a jedynie przedstawienie przebiegu postępowania, co z uwagi na obowiązek samodzielnego, ponownego i całościowego rozpoznania sprawy jawi się jako tym bardziej jako nieudolne, niespełniające elementarnych wymogów ustawowych, nie pozwalające na dokonanie sądowo-administracyjnej kontroli poprawności zastosowanych przepisów prawa;
4) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie wszechstronnej i obiektywnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. i wymierzenie kary za zajęcie pasa drogowego przez reklamę znajdującą się poza pasem drogowym A. [...];
5) art. 8 § 1 k.p.a. polegające na braku bezstronności i nierównym traktowaniu obywateli, przejawiające się w nałożeniu na mnie kary pieniężnej, podczas gdy w tym samym miejscu i czasie stały reklamy K. F., ówczesnego Prezydenta R. A. K., obecnego Prezydenta R. R. W., P. W., A. B. czy posłanki E. K. przeciw którym MZDiK nie wszczęło postępowań administracyjnych;
6) art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich czynności, także z urzędu, niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w najkrótszym możliwym terminie, w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, a polegający na celowym przedłużaniu postępowania i nie poinformowaniu skarżącego niezwłocznie o fakcie kontroli, co skutkowało, iż nałożona kara jest rażąco wysoka, w sytuacji gdy organ dysponował 3 numerami telefonów zamieszczonych na reklamie i dzięki nim, za pomocą wyszukiwarki Google mógł już tego samego dnia ustalić właściciela przyczepki, co w konsekwencji powodowałoby, iż kara którą mam zapłacić byłaby znacznie mniejsza;
7) art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie kary za zajęcie pasa drogowego przez reklamę znajdującą się poza pasem drogowym A. [...].
Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Kolegium z [...] marca 2020 r., jak i o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci [...] zdjęć przedstawiających, iż w tym samym miejscu i czasie na skrzyżowania ulic A. [...] i K. stały w pasie drogowym również inne reklamy.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, iż materiał dowodowy został na zlecenie Kolegium ostatecznie uzupełniony przez organ I instancji i znalazły się w nim dowody świadczące o przebiegu pasa drogowego A. [...] i ulicy W. C. K. (schemat skrzyżowania + książki drogowe). Nadto zauważył, iż w decyzji Kolegium szczegółowo wyjaśniono przebieg granic pasa drogowego, jak również sposób ustalenia tych granic w oparciu o ww. materiały. W ocenie organów nie może zatem budzić wątpliwości, że przyczepa z nośnikami reklamowymi umieszczona została właśnie w pasie drogowym drogi krajowej. Odnośnie natomiast okresu w jakim pas drogowy był zajmowany bez wcześniejszego uzyskania zezwolenia zarządcy drogi, kwesta ta nie była sporna. Skarżący nie negował też poprawności dokonanych pomiarów reklam znajdujących się na przyczepie. A zatem w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją wypełnione natomiast zostały przesłanki do wymierzenia kary pieniężnej.
Z kolei odnosząc się widniejących na fotografiach innych reklam znajdujących się w pobliżu skrzyżowania A. [...] z ulicą W. C. K., Kolegium wyjaśniło, że okoliczności te nie mają jakiegokolwiek wpływu na wydanie decyzji w stosunku do skarżącego. SKO nie posiada przy tym informacji, czy organ I instancji prowadził postępowania w stosunku do innych podmiotów zajmujących pas drogowy bez zezwolenia we wskazanej lokalizacji, czy też np. wydano decyzje zezwalające na czasowe zajęcie pasa drogowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1392, dalej zwana "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zdaniem Sądu, żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie a zaskarżona decyzja SKO w R. z dn. [...] marca 2020r. nie narusza przepisów prawa.
W ocenie Sądu, przy jej wydawaniu, organ nie naruszył ani przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.
W niniejszej sprawie została na skarżącego nałożona kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego A. [...] w R., drogi krajowej, pod umieszczenie na przyczepie dwustronnej reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi.
Materialnoprawną podstawą do wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 39 u.d.p. ustawy ustawodawca wprowadza generalną zasadę zakazu dokonywania w pasie drogowym czynności nie związanych z ruchem drogowym w tym lokalizowania obiektów i urządzeń nie związanych z ruchem drogowym. Wyjątek od tej zasady został ustanowiony w art. 40, który w ust. 1 stanowi, że zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: 1. prowadzenia robót w pasie drogowym, 2. umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, 3. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, 4. zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1 - 3. Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (ust. 3). Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (ust. 6). Za zajęcie pasa drogowego o powierzchni mniejszej niż 1 m2 lub powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego lub urządzenia mniejszej niż 1 m2 stosuje się takie stawki jak za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (ust. 10).
Za zajęcie pasa drogowego:
1. bez zezwolenia zarządcy drogi;
2. z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi;
3. o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi
- zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10 - krotności opłaty ustalanej zgodnie z art. 40 ust. 4 – 6 u.d.p.
Termin uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 3 oraz kary, o której mowa w art. 40 ust. 12 u.d.p., wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca ich wysokość stała się ostateczna.
Na gruncie niniejszej sprawy organ uznał prawidłowo, że nastąpiło umieszczenie w pasie drogowym reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi, co stanowi delikt administracyjny objęty odpowiedzialnością z art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Bezprawny charakter temu działaniu nadaje właśnie okoliczność związana z brakiem zezwolenia organu na zajęcie pasa drogowego.
Zgodnie z art. 4 pkt 23 u.d.p. reklama to nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. Definicja reklamy z art. 4 pkt 23 u.d.p. kładzie nacisk na 2 elementy: pozytywny - obiekt ma być wizualnym nośnikiem informacji umieszczonym w polu widzenia użytkowników drogi (tak kierowców, jak i pieszych) oraz negatywny - obiekt nie może być ani znakiem drogowym, ani znakiem informującym o obiekcie użyteczności publicznej. Nie ma wątpliwości, że nośnik objęty ustaleniami organu spełnia wszystkie cechy reklamy, co nie jest, nota bene, kwestionowane przez skarżącego.
Co istotne, dla rozstrzygnięcia w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy zajęty został pas drogowy drogi publicznej, kto dokonał zajęcia, w jaki sposób i w jakim okresie czasu, oraz czy miał do tego podstawę w postaci stosownego zezwolenia zarządcy drogi.
Poza sporem jest okoliczność, że skarżący nie legitymuje się zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, czyli MZDiK w R., na zajęcie pasa drogowego. Co więcej, skarżący jest przedsiębiorcą zajmującym się profesjonalnie umieszczaniem w przestrzeni publicznej reklam na stanowiących jej własność nośnikach reklamowych. Tym samym od skarżącego, jako profesjonalisty na rynku reklam, należy oczekiwać znajomości regulacji prawnych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, a w szczególności dotyczących umieszczania reklam w pasie drogowym.
Nadto, wbrew argumentacji skarżącego, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, zarówno jeżeli chodzi o sam fakt umieszczenia reklamy w pasie drogowym, jak też powierzchni pasa zajętej przez reklamę, a także okresu, w którym do zajęcia doszło. Wszystkie powyższe okoliczności znajdują pełne potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, w rezultacie kilkukrotnego uchylania decyzji I instancji, materiał dowodowy w sprawie został ostatecznie uzupełniony i skompletowany. Został w sposób jednoznaczny ustalony przebieg pasa drogowego A. [...] i ulicy K. w R. przez załączenie mapy zasadniczej, której kopia potwierdzona została za zgodność z mapą przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego, na której w formie graficznej oznaczono miejsce usytuowania reklamy. Na kopii ww. mapy naniesiono granice pasa drogowego drogi krajowej A. [...] i drogi powiatowej ul. K.. Ponadto co istotne, oznaczenia granic pasów drogowych korelują z zapisami widniejącymi w książkach drogowych. W zaskarżonej decyzji SKO w R. szczegółowo wyjaśniło przebieg pasa drogowego, jak również sposób ustalenia tych granic w oparciu o ww. dokumenty. Sąd podziela stanowisko organów, że nie może budzić wątpliwości, że przyczepa z nośnikami reklamowymi zlokalizowana została właśnie w pasie drogowym drogi krajowej.
Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania polegających na niezwłocznym poinformowaniu skarżącego o fakcie ujawnienia reklamy bez zezwolenia, co skutkowało nałożeniem rażąco wysokiej kary pieniężnej, Sąd stwierdza, że skarżący w przebiegu postępowania nie kwestionował poprawności dokonanych pomiarów reklam znajdujących się na przyczepie, jak również czasookresu umieszczenia reklamy w miejscu ekspozycji. W tym kontekście zarzuty skarżącego o braku kontaktu organów z ww. w celu wcześniejszego usunięcia reklamy, nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu działania służb podległych organom odpowiedzialnym za zarządzenie ww. drogami publicznymi było stosowne do stwierdzonego stanu faktycznego.
Również jako niezasadne Sąd zakwalifikował zarzuty braku bezstronności i nierównego traktowania obywateli, w kontekście podniesionego faktu znajdowania się w pobliżu ww. skrzyżowania innych reklam. Sąd zgadza się z twierdzeniami organów, że powyższe okoliczności nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Kwestie dotyczący zlokalizowania reklam innych podmiotów mogły być przedmiotem odrębnych postępowań i rozstrzygnięć, co do których organy nie dokonywały ustaleń.
Wobec powyższego Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do zarzucanych w skardze naruszeń prawa.
Sąd stwierdza zatem, że organ zrealizował obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadził, a następnie rozpatrzył materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy orzekające w sprawie zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a., a także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.