I FZ 468/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1370/08 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 3 marca 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16.09.2008 r., sygn. III SA/Wa 1370/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił K. C. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Jak wskazał Sąd I instancji, z oświadczeń złożonych przez Wnioskodawcę wynika, iż prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ruchomego ani oszczędności. Uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 4.165 zł brutto (średnie dochody netto z 3 miesięcy wynoszą 3.321 zł.), przy czym ponosi wydatki na żywność, ubrania, środki czystości, leki, wizyty u lekarzy, dojazdy itp., których nie jest w stanie udokumentować (w wysokości 2.000 zł) oraz miesięczne wydatki za telefon, gaz, energię elektryczną, które łącznie wynoszą ok. 250 zł. Po przeanalizowaniu wniosku Skarżącego oraz złożonych informacji dotyczących sytuacji finansowej Sąd stwierdził, że przesłanki, będące warunkiem niezbędnym do zwolnienia od kosztów sądowych, nie mają zastosowania w odniesieniu do Skarżącego. Sąd argumentował to tym, że Skarżący dysponuje miesięcznie kwotą w wysokości ok. 3.300 zł. Kwota ta pozostaje do dyspozycji jednej osoby i przeznaczona jest wyłącznie na utrzymanie Skarżącego. Po odliczeniu od tej kwoty miesięcznych wydatków ponoszonych przez Skarżącego w wysokości 2.250 zł, Skarżący dysponuje wolnymi środkami w wysokości ok. 1.000 zł miesięcznie. Zdaniem Sądu Skarżący jest w stanie ponieść koszt wpisu sądowego w kwocie 200 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego, zwłaszcza w świetle tego, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że Skarżący uzyskuje stałe dochody ze stosunku pracy, a ponadto prowadzi działalność gospodarczą. Co więcej, Sąd wskazał, że w dniu 25.07.2008 r. skarżący uiścił wymagany wpis sądowy . Sąd zaznaczył, że w ramach postępowania w przedmiocie prawa pomocy nie jest możliwe rozłożenie uiszczenia wpisu sądowego na raty. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł zażalenie, w którym podniósł, że WSA w Warszawie nie wziął pod uwagę, iż kolejne sprawy dotyczące skarg na decyzje i postanowienia oczekują na przekazanie do Sądu przez Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący wskazał również, że wcześniej został już wezwany do uiszczenia wielu wpisów sądowych (wezwania są datowane kolejno od maja do lipca 2008 r.) na łączną kwotę prawie 4.000 zł. Strona wskazała, że poniesienie ww. wpisów sądowych będzie niewątpliwie uszczerbkiem dla jej koniecznego utrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej – "popsa") jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić w sytuacji wyjątkowej, o której mowa w art. 246 § 1 popsa. Zgodnie z tym przepisem, osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższego przepisu bezsprzecznie wynika, że ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 popsa zwrotu "gdy wykaże". Sąd jest władny wniosek strony uwzględnić jedynie wówczas, gdy ta samodzielnie udowodni, że spełnia przesłanki z przytoczonego przepisu. W każdym odmiennym wypadku, tj. w sytuacji, gdy z oświadczenia strony wynika, że jest w stanie ponieść koszty, ale także, gdy z niego nie wynika, że nie jest w stanie, Sąd musi wniosek oddalić. Zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. W tym zakresie należy mieć na uwadze, że Skarżący wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W związku z tym faktem, a także okolicznościami wynikającymi z akt sprawy, należy przyjąć, że Skarżący jest jedyną osobą, której utrzymanie jest finansowane z jego środków pieniężnych. Skarżący osiąga dochód miesięczny w wysokości ok. 3.300 zł netto, co – po uwzględnieniu wskazanych wydatków – oznacza, że jest w stanie wygospodarować miesięcznie kwotę 1.000 zł. Należy mieć przy tym na uwadze, że zaskarżone do Sądu decyzje podatkowe zostały wydane w okresie od lutego do kwietnia 2008 r., natomiast wezwania do uiszczenia wpisów sądowych pochodzą z okresu od maja do lipca 2008 r. Nawet zatem uwzględniając łączną wysokość wszystkich wpisów sądowych, jakie Skarżący był zobowiązany uiścić, należy uznać, że był on w stanie zgromadzić środki konieczne do pokrycia kosztów sądowych. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika bowiem, że Skarżący dysponował odpowiednim czasem (przynajmniej pięć miesięcy od czasu zaskarżenia ww. decyzji i postanowień) i odpowiednimi wolnymi środkami. Powyższe jest wystarczającym powodem, by uznać, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że skarżący należny wpis w sprawie, jak wynika z akt sprawy, uiścił w dniu 25.07.2008 r. (k. 31), co zdaniem tut. Sądu, przeczy tezie Skarżącego o niemożliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla jego koniecznego utrzymania. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił zażalenie Strony - w oparciu o art. 184 w zw. zw. z art. 197 § 2 popsa - oddalić.