III SO/Gl 6/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 26 października 2020 r. sprawy z wniosku S. L. o ukaranie grzywną "A" w S. grzywny za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi z [...] r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: 1. wymierzyć "A" w S. grzywnę w wysokości 1.000 zł; 2. zasądzić od "A" w S. na rzecz S. L. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Pismem (dokument elektroniczny) z dnia [...] r. S. L. złożył wniosek o wymierzenie grzywny "A" w C. na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) z tytułu nieprzekazania Sądowi skargi. Podniósł, że skargę na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej złożył w organie w dniu [...] r., jednakże nie została ona przekazana do Sądu w ustawowym terminie. Zdaniem skarżącego organy są obowiązane trzymać się terminów administracyjnych określonych w prawie i dlatego nie mogą lekceważyć wnioskodawcy ani Sądu. Dlatego też są zobowiązane do przekazania skargi kierowanej do Sądu w zakreślonym terminie. Skarżący podkreślił, że jego zdaniem organ celowo nie przekazała skargi jak również nie chciał nigdy udzielić odpowiedzi na informację publiczną przesłaną [...] r. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego odrzucenie. Wskazał, że na żaden z dwóch posiadanych przez niego profili e-PUAP nie wpłynął ani wniosek S.L. o udostepnienie mu informacji publicznej dotyczącej wykorzystywania przez Uczelnię funduszy publicznych pochodzących ze środków Unii Europejskiej ani też skarga na bezczynność w tym zakresie. Do odpowiedzi dołączył wydruki z obydwu profili (ściślej: print – screeny stron profili z wszystkimi wiadomościami wychodzącymi i przychodzącymi) przy czym na jeden z nich przysłane zostały jedynie dwie wiadomości, natomiast co do drugiego – wydruk dotyczy okresu od [...] r. do dnia [...] r. Podkreślił również, że skoro do Rektora "A" nie wpłynęła skarga na bezczynność organu, to nie mógł powstać obowiązek jej przekazania Sądowi. Z tej właśnie przyczyny w ocenie organu wniosek o wymierzenie grzywny uznać należy za bezprzedmiotowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej otrzymania. Przepisy szczególne mogą przewidywać wyjątki od wskazanej zasady, ustalając inne terminy przekazywania skarg do sądu administracyjnego przez organy administracji publicznej. Takim szczególnym przepisem jest art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 dalej u.d.i.p.). Przepis ten stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym, że przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi przez organ administracji. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Grzywna przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, wobec tego nawet w razie spełnienia wskazanych w tym przepisie przesłanek, sąd nie jest zobligowany do jej orzeczenia. Obowiązkiem sądu jest uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2). Sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Jak wynika z akt sprawy, skarga na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej, skierowana za pośrednictwem organu, wpłynęła do "A" z siedzibą w S. (dowód: urzędowe poświadczenie przedłożenia znajduje się w aktach sądowych) w dniu [...] r. o godzinie [...]. Do dnia dzisiejszego organ nie przekazał tej skargi do tutejszego Sądu twierdząc, że jej nie otrzymał. Dokonując analizy nadesłanych przez organ "print – screenów", jak również nadesłanych przez skarżącego urzędowych poświadczeń przedłożenia licznych pism do organu, w tym najistotniejszego dokumentu w tej sprawie, czyli skargi z [...] r. tutejszy Sąd zwrócił uwagę, że organ dysponuje trzema różnymi adresami do korespondencji. Przy czym tylko jeden z nich został oznaczony na stronie Ministerstwa Cyfryzacji. Zgodnie z art. 16 ust. 1a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2014 r. poz. 1114), podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na e-PUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę. Zgodnie z art. 3 pkt 17 powołanej ustawy elektroniczna skrzynka podawcza to dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego, a stosownie do art. 3 pkt 13 elektroniczna platforma usług administracji, tj. e-PUAP to system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet. Z materiałów znajdujących się w posiadaniu Sadu wynika, że organ korzysta z dwóch adresów: A. D. [...] oraz A. D. [...] i żaden z tych adresów nie widnieje na oficjalnej stronie "mój.gov.pl". Wskazane okoliczności świadczą zatem, że organ nie dochował obowiązku przekazania skargi w ustawowym terminie, którego bieg zakończył się z dniem [...] r. W związku z powyższym wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, wyjaśnienia organu należy uznać za niewystarczające. Organ powinien we własnym zakresie zapewnić prawidłowy wewnętrzny obieg korespondencji, umożliwiający mu terminową reakcję na otrzymany wniosek. Organizacja wewnątrz organu nie może obciążać podmiotów zewnętrznych, realizujących swoje uprawnienie do wnioskowania o informację publiczną. Wobec powyższego, brak na stronie podmiotowej BIP właściwego adresu (odnośnika) do elektronicznej skrzynki podawczej danego podmiotu lub jej nieobsługiwanie jest ewidentnym i niedającym się niczym usprawiedliwić naruszeniem prawa. Tym bardziej, że od [...] r. Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej (e-PUAP) jest wyposażona w niezbędne mechanizmy pozwalające na automatyczną instalację skrzynki oraz formularza pisma ogólnego, tworzącego się na podstawie wzoru numer [...] (zob. G. Szpor, K. Wojsyk, Komentarz do art. 16 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, LexOnline). Z kolei, do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1968/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wszelkie więc skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami, np. poczty elektronicznej czy systemu e-PUAP nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów, a więc na podmioty korzystające z konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1414/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustalając zaś wysokość grzywny, Sąd brał pod uwagę, że przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania w trybie dostępu do informacji publicznej, które zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania skargi Sądowi, a także fakt, że opóźnienie organu w wykonaniu powyższego obowiązku było znaczne. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że do dnia dzisiejszego organ (podmiot obowiązany) obowiązku nie wypełnił. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art.154 § 6 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania w punkcie 2 sentencji postanowienia, obejmujących wpis od wniosku – 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.