I GZ 199/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Sulimierski po rozpoznaniu w dniu 23 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "S." A. K. Spółki jawnej w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1694/06 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "S." A. K. Spółki jawnej w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 30 października 2006 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie klasyfikacji taryfowej postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1694/06 oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sprawie ze skargi "S." A. K. Spółka jawna z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] umarzające postępowanie w sprawie klasyfikacji taryfowej wyrobów sojowych. W ocenie Sądu wielkość posiadanych środków finansowych oraz wielkość uzyskanego zysku uzasadniają twierdzenie, że nawet ogólne obciążenie wynikające z obowiązku uiszczenia wpisów sądowych w pozostałych sprawach sądowoadministracyjnych Spółka jest w stanie ponieść, a wydatki z tego tytułu nie spowodują utraty płynności finansowej. Wielkość istniejących zobowiązań kredytowych świadczy również o tym, że Spółka posiada zdolność kredytową i możliwość wywiązania się z obowiązku zapłaty wpisu. Ponadto Sąd stwierdził, że strona prowadząca działalność gospodarczą powinna liczyć się z koniecznością poniesienia związanych z tym opłat, gdyż należą one do normalnych kosztów działalności gospodarczej, dochodzenie zaś roszczeń na drodze sądowej jest elementem tej działalności i wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie. W zażaleniu na powyższe postanowienie "S." A. K. Spółka jawna w W. wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy, tj. zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącej, przytoczone w uzasadnieniu orzeczenia argumenty nie stanowią wystarczającej podstawy do obciążania strony kosztami kilkudziesięciu wpisów sądowych, każdy po 100 zł, w sytuacji, gdy skargi opierają się na takim samym stanie faktycznym, a ich rozdzielenie wynikało wyłącznie z zabiegu dokonanego przez organ w celu utrudnienia Spółce dochodzenia jej praw. Podobnie postąpił Sąd, który wbrew tożsamości stron i przedmiotu wszystkich skarg nie połączył ich w jednym postępowaniu, lecz domaga się wpisów od każdej z osobna. W ocenie Skarżącej rentowność prowadzonej działalności gospodarczej nie może być podstawą do obciążenia strony nieuzasadnionymi kosztami dochodzenia swoich praw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżając orzeczenie sądu administracyjnego strona postępowania powinna wskazać, w której czynności sądu dopatruje się naruszenia przez ten sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Przepis art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wśród wymogów stawianych zażaleniu przewiduje obowiązek podania zwięzłego uzasadnienia zażalenia. W niniejszej sprawie skarżąca ograniczyła się do wskazania, że odmowa przyznania prawa pomocy jest nieuprawniona i krzywdząca. Zarówno organy, jak i Sąd utrzymały sztuczne rozłączenie spraw tożsamych pod względem podmiotowym i przedmiotowym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia może budzić pewne wątpliwości, gdyż Sąd I instancji nadmiernie zaakcentował konieczność czynienia oszczędności na poczet przyszłych prowadzonych postępowań sądowoadministracyjnych. Orzecznictwo zwraca uwagę na wadliwość takiej argumentacji (por. postanowienie NSA z 28 października 2005 r., sygn. akt I FZ 452/05 oraz wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 26 lipca 2005 r., sprawa Jedamski i Jedamska przeciwko Polsce, skarga nr 73547/01). Omawianemu rozstrzygnięciu Sądu I instancji nie można jednak odmówić trafności z następujących względów. Kwota należnego w sprawie wpisu, podobnie jak w pozostałych kilkudziesięciu tożsamych sprawach prowadzonych ze skargi Spółki, wynosi 100 zł. Mając na uwadze dokumentację przedłożoną przez wnioskodawcę wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jak również uzupełnioną w późniejszym terminie na wezwanie Sądu I instancji, należało stwierdzić, że uiszczenie ogółem kilku tysięcy złotych nie doprowadzi do zachwiania płynności finansowej Spółki. Kwoty podane w oświadczeniu o majątku i dochodach opiewają na kilka milionów złotych (k. 30 akt). Informacja o istniejącym po stronie Spółki obowiązku spłaty kredytu w wysokości 10.779.223,41 zł nie została uzupełniona o jakiekolwiek kalkulacje świadczące o tym, że regularne spłaty rat kredytu zostaną zagrożone na skutek obciążenia finansowego Spółki poprzez nałożenie na nią obowiązku uiszczenia ok. 5.000 zł w związku z prowadzonymi postępowaniami sądowymi. Nie jest ponadto trafne zawarte w zażaleniu stwierdzenie, że uchybieniem procesowym ze strony Sądu I instancji było zaniechanie połączenia spraw do wspólnego rozpoznania (bądź rozpoznania i rozstrzygnięcia, czego strona nie doprecyzowała), gdyż połączenie spraw oznaczałoby konieczność pobrania od Spółki tylko jednego wpisu. Zgodnie z art. 111 § 1 p.p.s.a. sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Stosownie do § 2 tego artykułu sąd może zarządzić połączenie spraw (...), jeżeli pozostają one ze sobą w związku. Należy jednak wyjaśnić, że mimo połączenia spraw, pozostają one nadal sprawami odrębnymi. Z kolei obowiązek uiszczenia wpisu powstaje z chwilą wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (art. 230 § 1 p.p.s.a.). Skoro zatem strona złożyła więcej niż jedną skargę, to ciąży na niej obowiązek opłacenia wszystkich wniesionych do sądu pism. Połączenie spraw jest czysto technicznym zabiegiem, mającym na celu usprawnienie i przyspieszenie załatwienia sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny nadal jednak zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia co do każdej sprawy z osobna. W zależności od tego, czy połączenie dotyczyło jedynie rozpoznania, czy również rozstrzygnięcia spraw, sąd sporządza wyrok dla każdej sprawy z osobna bądź w jednym orzeczeniu zawiera kilka rozstrzygnięć, odnosząc się do wszystkich spraw połączonych (por. postanowienie NSA z 4 października 2006 r., sygn. akt I GZ 202/06). Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.