II SA/Kr 1222/09

SENTENCJA Kraków, dnia 29 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 kwietnia 2009 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić wniosek skarżącego o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym UZASADNIENIE Przedmiotem niniejszego postępowania jest wniosek skarżącego A.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika - adwokata z urzędu. We wniosku z dnia 3 września 2009 r. na urzędowym formularzu, wnosząc o przyznania prawa pomocy skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwiema córkami 19-letnią I. i 17-letnią B. . Miesięczny dochód rodziny wynosi 2.000 zł i stanowi go renta pobierana przez skarżącego w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni ok. 100 m2 oraz działka. Nie wykazuje on natomiast posiadania zasobów pieniężnych, jak również cennych przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Skarżący wskazał, że jest po trzech zawałach serca, ma przyznany umiarkowany stopień niepełnosprawności i jest całkowicie niezdolny do pracy. Na utrzymaniu skarżącego pozostają dwie córki pobierające naukę w szkołach. Referendarz sądowy rozpoznający ten wniosek uznając dane wskazane we wniosku za niewystarczające, wezwał skarżącego do podania szeregu informacji oraz przedłożenia dokumentów dotyczących dochodów oraz jego żony, kosztów bieżącego utrzymania, leczenia, a także zeznania podatkowego jego i jego najbliższych za rok 2008., co mogłoby potwierdzić dane zawarte we wniosku. W odpowiedzi skarżący podał jedynie część informacji żądanych od niego w wezwaniu oraz przedłożył niektóre z żądanych przez sąd dokumentów. Uznając, że dane zawarte we wniosku oraz informacje i dokumenty złożone przez niego na żądanie nie mają cech dokładności, a wezwanie zostało uzupełnione jedynie w ograniczonym zakresie, referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy. W szczególności referendarz sądowy zwrócił uwagę, że skarżący jako potwierdzenie wysokości uzyskiwanych dochodów przesłał jedynie odcinki renty za miesiące kwiecień 2008 roku i czerwiec 2008 roku oraz zaświadczenie o wynagrodzeniu żony za miesiąc listopad 2008 roku. Na postanowienie to sprzeciw złożył A.F., , uzasadniając go tym, że opłata od skargi w kwocie 500 zł, stanowi więcej niż jego miesięczna renta. Skarżący zaznaczył, że jego dom ma powierzchnię 60 m2, a nie 100 m2 jak błędnie podał wcześniej. Podkreślił, że jest po przebytych trzech zawałach serca i ponosi duże wydatki na leki. Nie zwolnienie go z opłaty 500 złotych spowoduje brak prawa do sądu. W związku z wniesieniem przez skarżącego sprzeciwu od postanowienie Referendarza Sądowego, na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, Poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s. postanowienie to utraciło moc a sprawa ta podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z dyspozycją art. 243 § 1 a p.ps.a. - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Przepis art. 245. § 1 oraz § 3 stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Zgodnie z art. 246. § 1. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z kolei jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W oparciu o wyżej przytoczone przepisy, wskazać należy, iż przesłanką do udzielenia stronie, będącej osobą fizyczną, prawa pomocy w zakresie całkowitym jest jej bardzo trudna sytuacja materialna - niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Redakcja przepisu art. 246. § 1 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, iż strona ta ma nie tylko prawo do zgłoszenia żądania przyznania jej prawa pomocy na stosownym formularzu, ale też obowiązek wykazania istnienia przesłanek o których mowa w art. 246. § 1. Oznacza to, iż prawo pomocy udzielane jest tylko takiej osobie fizycznej (stronie postępowania sądowo administracyjnego) która stosowny wniosek złoży oraz wykaże tj. udowodni a co najmniej uprawdopodobni (jeżeli w ocenie sądu uprawdopodobnienie takie nie budzi wątpliwości), iż przesłanki od istnienia których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy faktycznie istnieją. Nieudowodnienie tych okoliczności skutkować musi oddaleniem wniosku. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniach w którym sąd ten orzekł, iż sąd odmawia przyznania prawa pomocy, jeżeli podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy fakty nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z przedstawionymi informacjami dotyczącymi majątku i dochodów ( postanowienie z 17 maja 2006 r. II OZ 522/06 LEX nr 299447). Sąd l instancji nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania mu prawa pomocy. Do wyłącznej oceny sądu należy uznanie czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia stosowne przesłanki (postanowienie z 13 czerwca 2008 r. l FZ 225/08 LEX nr 479144). Na aprobatę zasługuje także podgląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w postanowieniu z dnia 13 stycznia 2005r. l SA/Gd 523/04, iż nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane wobec uchylania się wnioskodawcy od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W niniejszy postępowaniu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, co uzależnione jest od wykazania przez niego, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem sądu, skarżący okoliczności tych nie wykazał. Przede wszystkim, pomimo wezwania, nie przedstawił zeznania podatkowego za rok 2008, które potwierdziłoby wysokość aktualnie pobieranej renty i wysokość wynagrodzenia za pracę żony. Nie przedstawił również rachunków potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów utrzymania i leczenia argumentując, że dokumentów takich nie gromadzi. Dokumenty przedłożone przez skarżącego dotyczą świadczeń pobieranych przez niego przed osiemnastoma miesiącami, zaś jego żony przed rokiem, a zatem nie obrazują wysokości aktualnie uzyskiwanych dochodów. Skarżący nie przedstawił także wyciągów z ewidencji gruntów, by wykazać swój stan majątkowy. Uznać należy, że wskazane przez skarżącego informacje są nierzetelne i nie dające podstawy do przyznania mu prawa pomocy, a zatem wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, z uwagi na niewykazanie, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, należało oddalić. Zważywszy na uwadze powyższe okoliczności, na mocy wyżej przytoczonych przepisów sąd orzekł jak w sentencji.