VII Ga 149/25
Common courts2025-08-12
Case number
VII Ga 149/25
Judgment date
2025-08-12
Type
DECISION
Judges
Paweł Dzienis (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Summary
Kurator procesowy nieznanego z miejsca pobytu pozwanego będący adwokatem lub radcą prawnym nie może skutecznie ustanowić bezpośrednio pełnomocnika substytucyjnego.
Judgment text
<p>Sygn. akt<strong>
<!-- --> VII Ga 149/25</strong>
</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">B.</span>, 23 maja 2025 roku</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Białymstoku VII Wydział Gospodarczy</strong>
</p>
<p>w następującym składzie:</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący: </strong>sędzia Paweł Dzienis</p>
<p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 23 maja 2025 roku w <span class="anon-block">B.</span>
</p>
<p>sprawy<strong>
<!-- --> z powództwa <span class="anon-block"> (...) spółki komandytowej</span> w <span class="anon-block">T.</span> </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przeciwko <span class="anon-block">R. R.</span> </strong>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>na skutek apelacji<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- --> pozwanego <span class="anon-block">R. R.</span>
</em>
</strong>
</p>
<p>od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku VIII Wydziału Gospodarczego</p>
<p>z 20 marca 2025 roku, sygn. akt VIII GC 48/25 upr</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->p o s t a n a w i a:</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->odrzucić apelację </strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->sędzia Paweł Dzienis</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Zasadnicze powody rozstrzygnięcia</strong>
</p>
<p>Apelacja kuratora pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku VIII Wydziału Gospodarczego z 20 marca 2025 roku, sygn. akt VIII GC 48/25 upr została uznana za niedopuszczalną z uwagi na złożenie wniosku o uzasadnienie przez pełnomocnika substytucyjnego kuratora i podlegała odrzuceniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 373;art. 373 § 1)">art. 373 § 1 k.p.c.</a>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->sędzia Paweł Dzienis</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akr VII Ga 149/25</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->postanowienia z 23 maja 2025 r.</strong>
</p>
<p>Apelacja w niniejszej sprawie została wniesiona po uprzednim złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z 20 marca 2025 r. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia został podpisany i wniesiony przez radcę prawnego <span class="anon-block">M. W.</span>, działającą jako pełnomocnik substytucyjny kuratora ustanowionego dla pozwanego, którego miejsce pobytu nie jest znane. Kurator ten, został ustanowiony postanowieniem Sądu Rejonowego w Białymstoku z 15 października 2025 r. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 144;art. 144 § 1)">art. 144 § 1 k.p.c.</a>
</p>
<p>Kurator ustanowiony dla strony, której miejsce pobytu nie jest znane, działa w zakresie określonym przez sąd i z mocy orzeczenia sądu. Nie działa on na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez stronę, lecz jako szczególny przedstawiciel procesowy. Tym samym nie jest pełnomocnikiem w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 86)">art. 86 i nast. k.p.c.</a>, lecz odrębną kategorią uczestnika postępowania.</p>
<p>Uprawnienie do udzielenia dalszego pełnomocnictwa (substytucji) odnosi się wyłącznie do pełnomocników procesowych ustanowionych przez stronę lub jej organ. Kurator procesowy nie uzyskuje takiego umocowania od strony, a jego funkcja ma charakter osobisty i niepodzielny. W konsekwencji brak jest podstaw prawnych do przeniesienia przez kuratora umocowania na inną osobę, chyba że sąd wprost wyrazi na to zgodę w postanowieniu.</p>
<p>Pogląd ten znajduje ugruntowanie w orzecznictwie sądów powszechnych. Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. V ACa 258/10, stwierdził, iż „adwokat, który został ustanowiony kuratorem dla nieznanego z miejsca pobytu, nie działa w sprawie jako pełnomocnik strony. Nie jest zatem uprawniony do tego, by udzielić aplikantowi adwokackiemu upoważnienia do zastępowania go”. Z kolei Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. I ACa 1511/13, podkreślił, że „zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 86)">art. 86 KPC</a> do udzielenia pełnomocnictwa jest upoważniona tylko strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy”. Zgodnie zaś z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190145" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 145 (art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 21 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 25;art. 25 ust. 3)">art. 25 ust. 3 ustawy z 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze</a>, prawo udzielenia dalszego pełnomocnictwa (substytucji) przysługuje radcy prawnemu albo adwokatowi, który został ustanowiony pełnomocnikiem w sprawie. Z przytoczonych przepisów wynika więc <em>
<!-- -->a contrario</em>, że kurator dla nieznanego z miejsca pobytu nie jest upoważniony do udzielenia dalszego pełnomocnictwa (substytucji) – również w wypadku, kiedy jest on radcą prawnym albo adwokatem. Adwokat lub radca prawny, który został ustanowiony kuratorem dla nieznanej z miejsca pobytu strony nie działa w sprawie jako pełnomocnik strony ani tym bardziej jako strona.</p>
<p>W realiach niniejszej sprawy wskazać należy, że kurator, który ustanowiony został w związku z brakiem ustalenia miejsca pobytu pozwanego nie ma możliwości udzielania substytucji. W związku z tym radca prawny działający jako rzekomy substytut kuratora nie posiadał umocowania do dokonania czynności procesowej w postaci złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.</p>
<p>Wniosek o uzasadnienie złożony przez osobę nieumocowaną jest czynnością bezskuteczną, nie wywołującą skutków. Brak skutecznego wniosku o sporządzenie uzasadnienia oznacza, że termin do wniesienia apelacji upłynął z upływem ustawowego terminu, co skutkuje niedopuszczalnością apelacji.</p>
<p>Wobec powyższego. stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 373;art. 373 § 1)">art. 373 § 1 k.p.c.</a> sąd drugiej instancji odrzuca apelację spóźnioną, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.</p>
<p>W związku z powyższym apelacja pozwanego podlegała odrzuceniu, o czym orzeczono jak w sentencji.</p>
</div>