I FZ 402/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 1359/16 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 22 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 8 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1359/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. Sp. z o.o. w W. (dalej zwana "Spółką" lub "skarżącą") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z 22 lutego 2016 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu tegoż postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Spółka nie wykazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Spółka we wniosku wskazała jedynie, że jej sytuacja finansowa jest trudna, a reputacja została nadszarpnięta. Nie przedstawiła przy tym żadnych dokumentów obrazujących sytuację finansową, w której się znajduje. Nie wyjaśniła także, na czym konkretnie ma polegać trudny do odwrócenia skutek, który mógłby nastąpić w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu argumentacja Spółki o utrudnieniu powrotu do relacji biznesowych z partnerami handlowymi ma charakter ogólnikowy, pozbawiony odniesienia do konkretnych realiów gospodarczych, w których funkcjonuje strona skarżąca. Natomiast okoliczność prowadzenia przeciwko Spółce postępowania podatkowego ma charakter obiektywny i jako taki nie godzi w jej imię. W złożonym zażaleniu pełnomocnik Spółki podniósł, że strona w sposób wystarczający uzasadniła wystąpienie przesłanki wystąpienia nieodwracalnych skutków, a zatem wstrzymanie zaskarżonej przez nią decyzji jest całkowicie zasadne. Wyjaśnił w tym zakresie, że niewstrzymanie decyzji poważnie naruszy sytuację majątkową skarżącej Spółki, skutkiem czego będzie utrata partnerów gospodarczych i płynności finansowej Spółki, która prowadzi działalność gospodarczą od ponad 10 lat. Autor zażalenia zaznaczył, że w tym czasie Spółka nawiązała liczne kontakty biznesowe, pozyskała stałych klientów, dzięki którym uzyskuje zyski gwarantujące jej rentowność. Konieczność uiszczenia tak wysokich należności podatkowych, jakie ustalone zostały w licznych, prowadzonych przeciwko niej postępowaniach podatkowych doprowadzi do utraty powyższych klientów i środków, czego konsekwencją będzie upadłość Spółki. Autor skargi kasacyjnej odwołał się na poparcie swojej argumentacji stanowiska zajętego w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2004 r., FZ 136/04 oraz z 25 lutego 2015 r., sygn. akt I GSK 80/15. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z § 3 powołanego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z treści powołanych na wstępie przepisów wynika, że uruchomienie postępowania wpadkowego w tym przedmiocie następuje dopiero po zasygnalizowaniu we wniosku, składanym przez stronę, wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skoro zaś to strona jest inicjatorem postępowania w tym przedmiocie, to na niej spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione. Twierdzenia te powinny zaś zostać poparte stosownymi dokumentami. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym wnioskodawcy. W interesie strony leży zatem takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Istotne jest więc aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zostały należycie uzasadnione i wykazane przez stronę, gdyż rola sądu sprowadza się jedynie do weryfikacji złożonych oświadczeń. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów na poparcie podnoszonej argumentacji. Wniosek skarżącej nie pozwalał zatem na dokonanie jakichkolwiek ustaleń odnośnie możliwości finansowych Spółki, a w szczególności tego czy jest w stanie wygospodarować bądź pozyskać środki pieniężne na ewentualną spłatę wymaganych zobowiązań publicznoprawnych. W świetle powyższego trudno uznać za wiarygodne twierdzenie, że wykonanie decyzji doprowadzi do realizacji przesłanek wskazanych w omawianym przepisie. Materiał zgromadzony w sprawie również nie zawiera informacji umożliwiających sądowi ocenę przedmiotowego wniosku. Braki w tym zakresie w konsekwencji powodowały, że Sąd pierwszej instancji, rozpatrując wniosek, nie był w stanie ustalić czy zachodzą podstawy do wstrzymania wykonania wskazanych we wniosku decyzji. Zresztą, tego rodzaju ustaleń nie da się również przeprowadzić w oparciu o analizę stanowiska zajętego w treści rozpatrywanego zażalenia. Spółka nie wyjaśnia w nim bowiem w jaki sposób i dlaczego okoliczność spłaty zobowiązań podatkowych miałaby wpłynąć w sposób negatywny na jej relacje biznesowe i z innymi podmiotami. Należy jednocześnie zaznaczyć, że zarówno konstrukcja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu bądź czynności, jak i treść pozostałych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości wezwania strony do usunięcia braków tak sporządzonego wniosku. Nie będzie bowiem możliwe wezwanie strony do uzupełnienia jej wniosku w oparciu o art. 49 p.p.s.a. Przepis ten bowiem ma zastosowanie wyłącznie do pism strony, które nie mogą otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Natomiast wniosek strony skarżącej warunki formalne zachowuje i tym samym nie ma przeszkód do nadania mu dalszego biegu. Zważywszy na powyższe uznać należało, że Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że Spółka nie wykazała w wystarczającym stopniu istnienia okoliczności uzasadniających obawę wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.