II OW 85/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy K. a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia, czy urządzenie wodne zostało wykonane zgodnie z prawem postanawia: wskazać Wójta Gminy K. jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Zawiadomieniem z dnia 29 grudnia 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: PINB) przekazał według właściwości Wójtowi Gminy K. wniosek Powiatowego Zarządu Dróg w P. z dnia 07 listopada 2017 r, celem załatwienia sprawy wg posiadanych kompetencji. PINB w piśmie tym podkreślił, że nie jest organem właściwym do załatwienia sprawy gospodarowania wodami na gruncie. Wnioskiem z dnia 6 marca 2018r. Wójt Gminy K. zwrócił się o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego, poprzez wskazanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. jako organu właściwego w sprawie dotyczącej zgodności z prawem funkcjonowania urządzeń wodnych w miejscowości K. W uzasadnieniu wniosku Wójt wskazał, że w jego ocenie z pisma Powiatowego Zarządu Dróg w P. wynika prośba o podjęcie działań zmierzających do stwierdzenia czy budowle związane z gospodarowaniem stawów zlokalizowanych na działkach: [..] w m. K. są wykonane zgodnie z ustawą Prawo Budowlane, czyli sprawdzenia legalności ich wybudowania przez nadzór budowlany. Stawy (zbiorniki wodne) stanowią obiekty budowlane na wykonanie których wymagane jest zgłoszenie lub pozwolenie na budowę. W odpowiedzi na wniosek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ( tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1566) nie jest organem właściwym do spraw gospodarowania wodami na gruncie. Wniosek Powiatowego Zarządu Dróg w P. nie dotyczył wadliwych, bądź samowolnie wybudowanych urządzeń budowlanych, które według ustawy Prawo budowlane należą do kompetencji PINB, lecz okresowego zalewania posesji nr [..] w miejscowości K., gm. K. W ocenie PINB-u w sprawie zastosowanie ma art. 234 ust 3 Prawa wodnego, zgodnie z którym jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane. Wobec czego zasadnym było przekazanie przez PINB w P. wniosku Zarządu Dróg w P. do organu mającego kompetencje wydać skuteczną decyzję nakazową mającą na celu uregulowanie stosunków wodnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Spory, o których mowa w powyższym przepisie Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy, wydawanym w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym (art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a.). Ponadto rozstrzygnięcie sporu poprzez wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy jest możliwe tylko wówczas, gdy organem właściwym jest jeden z organów pozostających w sporze. Organami pozostającymi w sporze są natomiast organ, do którego skierowano określone żądanie i który uznał się za niewłaściwy, oraz organ, któremu to żądanie zostało przekazane do załatwienia w trybie art. 65 § 1 k.p.a. i który uznaje, że przekazanie to nastąpiło wbrew jego właściwości określonej w stosownych przepisach. W zawisłej sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny, bowiem zarówno Wójt Gminy K. jak i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. uznały się za niewłaściwe do rozpatrzenia wniosku Zarządu Dróg w P. I choć nie budziło wątpliwości w sprawie, że zmiana stanu wody na gruncie jest co do zasady sprawą z zakresu Prawa wodnego, to jednak rozbieżności wywołała ocena organów odnośnie tego, czego domagał się wnioskodawca, żądając wszczęcia postępowania administracyjnego. Jak przyjął Wójt Gminy K. wniosek dotyczył zbadania legalności powstania budowli w postaci zbiorników wodnych (stawów). Z kolei Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wskazał, że wniosek dotyczył okresowego zalewania posesji nr [..] w miejscowości K. Takie stanowisko organów stało się podstawą do przyjęcia, że w sprawie wystąpił spór kompetencyjny między ww. organami. W tej sytuacji w sprawie podstawową kwestią jest prawidłowa analiza treści pisma Powiatowego Zarządu Dróg z dnia 7 listopada 2017r., która w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzi do jednoznacznego wniosku, że intencją zgłaszającego było podjęcie działań, mających zapobiec zalewaniu działki o nr ew. [.]. (posesja nr [..]), czyli dotyczy naruszenia stosunków wodnych. Wprawdzie wnioskodawca w swoim piśmie sugeruje również, że przyczyną tego zalewania może być niewłaściwe zarządzanie stawami, tym niemniej to właśnie wyspecjalizowany organ jakim jest Wójt Gminy powinien tę okoliczność ustalić w toku prowadzonego postępowania w trybie art. 234 Prawa wodnego. Przy czym procedura ta jest niezależna od procedur prawnobudowlanych zawartych w przepisach prawa budowlanego, co oznacza, że kwestia legalności wykonania budowli stanowi odrębny przedmiot postępowania. Jeżeli chodzi o właściwość ogólną organów w sprawach z zakresu prawa wodnego została ona określona w art. 14 ustawy Prawo wodne, a w odniesieniu do poszczególnych kategorii spraw jak i poszczególnych zadań, właściwe organy określane są poprzez dalsze przepisy ustawy. Zgodnie z art. 234 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo wodne właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich ( ust. 2). Z kolei jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności ( ust.3). Powołane w sprawie okoliczności oraz skutek w postaci zmiany stanu wody na działce nr [..] uzasadniają wszczęcie postępowanie w trybie art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Jest więc oczywiste, że nie należy to do kompetencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.