II SA/Wa 283/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę UZASADNIENIE Prezes Rady Ministrów (dalej Prezes RM/organ) postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], po rozpoznaniu skargi pana J. W. (dalej strona/skarżący) utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] października 2019 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego z [...] maja 2019 r. o przyznania mu świadczenia specjalnego. Organ ustalił, że w innej sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] maja 2018 r. o sygn. [...] Prezes Rady Ministrów utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] marca 2018 r. o sygn. [...] odmawiającą przyznania stronie świadczenia specjalnego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1270 z późn. zm. dalej ustawa o emeryturach i rentach z FUS). Prawidłowość tej decyzji potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1126/18. W obecnym postępowaniu ustalono, że wnioskiem z [...] maja 2019 r. strona ponownie wystąpiła o przyznanie "około 1500 zł (dodatku wyrównawczego do otrzymywanej obecnie emerytury) czyli należne Świadczenie Emerytalne wypracowane w okresie służby wojskowej". Wezwany przez Prezesa RM do sprecyzowania swoich intencji, w piśmie z [...] czerwca 2019 r. powołał się na art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i napisał: "Premier na podstawie art. 82 ustawy emerytalnej może, ma pełne prawo i obowiązek zadośćuczynić za wyrządzoną krzywdę jaką jest pozbawienie mnie- /nas żołnierzy/ możliwości obliczenia świadczenia emerytalnego za ten okres pracy - służby". Prezes RM postanowieniem z [...] października 2019 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku strony z [...] maja 2019 r. o przyznanie świadczenia specjalnego. Prezes RM stwierdził, że na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm, dalej k.p.a.) odmawia się wszczęcia postępowania administracyjnego między innymi w sytuacji, gdy kierowane do organu żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej. Jego zdaniem taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, sprawa z nowego wniosku skarżącego jest tożsama ze sprawą rozstrzygniętą decyzją z [...] maja 2018 r. Wskazał, że tożsamość dotyczy zarówno podmiotu (strona, organ), przedmiotu postępowania (żądanie wnioskodawcy), jak również podstawy prawnej (art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) i faktycznej (informacje dot. osiągnięć wnioskodawcy). Z tym stanowiskiem nie zgodził się skarżący i pismem z [...] listopada 2019 r. zwrócił się do Prezesa RM z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie podnosząc nowych okoliczności ponownie wystąpił o rozpatrzenie sprawy i przyznanie mu, jak napisał "należnego świadczenia emerytalnego/zadośćuczynienia/ za realnie udokumentowany okres wykonanej pracy przez 17520 godzin pracy/ciągłej/służby wojskowej w systemie zamkniętym skoszarowanym więziennym 24 godz/dobę za który Państwo nie odprowadzało składki Emerytalnej". Prezes RM po rozpoznaniu sprawy strony, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie z [...] października 2019 r. Wskazał, że argumenty wniosku strony o przyznanie świadczenia specjalnego są tożsame ze sprawą rozstrzygniętą decyzją z [...] maja 2018 r. Wobec powyższego zdaniem Prezesa RM odmowa wszczęcia postępowania z powołaniem się na przepis art. 61a § 1 k.p.a. jest zasadna. Wobec powyższego orzeczono jak w zaskarżonym orzeczeniu. Skargę na powyższe orzeczenie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego. Skarżący podnosił, iż "...Od kwietnia 1967r. do kwietnia 1969r w systemie zamkniętym skoszarowanym - więziennym - NIEWOLNICZYM/ 7 dni w tygodniu bez dni ustawowo wolnych przez 24 godziny na dobę przez 365 dni w roku x 2 to jest łącznie= 730dni przepracowanych x 24 godz./dobę - To jest - 17 520 godzin fizycznie przepracowanych, za które organa Państwa nie wypłacały mi wynagrodzenia i nie odprowadzały za tą pracę składki emerytalnej, nie wystawiono mi też świadectwa pracy - w tym ze wskazaniem wysokości wypracowanego dochodu na rzecz obronności kraju co dałoby podstawy do obliczenia wypracowanego świadczenia emerytalnego,- i tym samym brutalnie pozbawiono mnie możliwości obliczenia przez ZUS wypracowanego świadczenia emerytalnego za -17 520 godzin pracy (to jest przykład bezwzględnego -/ Niewolnictwa, Rasizmu i Dyskryminacji - mnie i tych obywateli którzy będąc żołnierzami, służąc pracowali ochraniając (pracowałem ochraniałem ) naszą Ojczyznę) - A organa Państwa za tą służbę pracę pozbawiły Mnie o Nas (obliczenia ) należnego świadczenia czyli : Rządzący świadomie okradają nas emerytów z wypracowanej emerytury i nadal będą okradać tych co będą wchodzić w wiek emerytalny ponieważ nie naliczono im kapitału początkowego za okres odbytej służby...". W związku z powyższym wnosił o uchylenie orzeczenia i przyznanie mu "dodatku specjalnego do emerytury" na warunkach określonych w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 1500-1800 zł w związku z odbyciem powszechnej służby wojskowej w latach 1967-1969. Wyliczył, że dwa lata służby "w przeliczeniu na lata pracy to 10 lat" i wyraził pogląd, że przyznany przez Prezesa Rady Ministrów comiesięczny dodatek specjalny do emerytury stanowiłby dla niego jednostkowe zadośćuczynienie za odbytą służbę wojskową. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie organu z dnia [...] listopada 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie z [...] października 2019 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej P.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W ocenie Sądu organy w toku postępowania prawidłowo ustaliły, że skarżący ubiegał się o przyznanie mu przyznania mu świadczenia specjalnego jak wskazywał "dodatku specjalnego do emerytury" na warunkach określonych w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kwocie 1500-1800 zł. Swoje starania argumentował odbyciem powszechnej służby wojskowej w latach 1967-1969. Organy wskazały, że w innej sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] maja 2018 r. o sygn. [...] Prezes Rady Ministrów utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] marca 2018 r. o sygn. [...] odmawiającą przyznania stronie świadczenia specjalnego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1270 z późn. zm. dalej ustawa o emeryturach i rentach z FUS). Prawidłowość tej decyzji potwierdził ww. wyrokiem z dnia 17 maja 2019 r. WSA w Warszawie. W opisanym stanie sprawy w ocenie Sądu organ zasadnie uznał, że ponowne żądanie skarżącego przyznania mu świadczenia specjalnego oparte jest na tych samych przesłankach co żądanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezesa Rady Ministrów zapadłą we wskazanym wyżej postępowaniu. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca w art. 61a § 1 k.p.a. wprowadził dwie różne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwsza to wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, druga zaś to zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyn tych ustawa nie konkretyzuje, natomiast należy przez nie rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taki przypadek zachodzi, m.in. gdy żądanie wniesiono w sprawie rozstrzygniętej już decyzją, a także gdy brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Oba te przypadki występują w niniejszej sprawie, ponieważ nie ma przepisu prawnego, na podstawie którego Prezes Rady Ministrów mógłby przyznać świadczenie emerytalne za okres pełnienia zasadniczej służby wojskowej. Prezes Rady Ministrów posiada uprawnienie jedynie do przyznawania tzw. świadczeń specjalnych (na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Zgodnie z powołanym przepisem art. 82 ust. 1 Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Świadczenia takie są przyznawane w szczególnym trybie i jak już wyżej wskazano nie obejmują przyznania świadczenia emerytalnego za okres pełnienia zasadniczej służby wojskowej. Sąd uznaje, że organy prawidłowo ustaliły, że sprawa z nowego wniosku skarżącego o przyznanie mu świadczenia emerytalnego jest tożsama ze sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną Prezesa Rady Ministrów z [...] maja 2018 r. Tożsamość dotyczy zarówno podmiotu (strona, organ), przedmiotu postępowania (żądanie wnioskodawcy), jak również podstawy prawnej (art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) i faktycznej (informacje dot. osiągnięć wnioskodawcy). Zatem zasadne jest twierdzenie, że wszczęcie postępowania i wydanie decyzji w sprawie już wcześniej rozstrzygniętej skutkowałoby rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.