III FZ 420/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w 16 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1554/20 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 8 września 2020 r. Nr SKO.4105.419.2020 w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne" UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 30 maja 2022 r., I SA/Gl 1554/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę A. K. (dalej: "skarżąca", "strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 8 września 2020 r. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych. 2. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z 30 sierpnia 2021 r. sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie z 15 marca 2021 r. o odrzuceniu skargi. W piśmie z 27 września 2021 r. strona wniosła zażalenie na postanowienie z 30 sierpnia 2021 r. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 8 listopada 2021 r., skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie, skarżąca przedstawiła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy. Postanowieniem z 28 marca 2022 r., I SPP/Gl 360/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 31 stycznia 2022 r. o pozostawieniu wniosku skarżącej o prawo pomocy bez rozpoznania. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 29 marca 2022 r., w piśmie z dnia 1 kwietnia 2022 r. skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 8 listopada 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia. Przesyłka pocztowa, zawierająca pismo z 1 kwietnia 2022 r., została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 kwietnia 2022 r. (wtorek). W odpowiedzi na skierowane wezwanie, skarżąca w piśmie z 25 kwietnia 2022 r. przedstawiła kolejny wniosek o prawo pomocy. Odrzucając zażalenie sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w związku z prawomocnym zakończeniem postępowania w przedmiocie prawa pomocy (I SPP/Gl 360/21), zainicjowanego wnioskiem skarżącej złożonym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia, skarżąca była zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego. Obowiązku tego nie zniósł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został złożony już po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy oraz po otrzymaniu wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia. Odrzucając zażalenie na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca wymaganego wpisu nie uiściła. 3. Strona wniosła zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji żądając jego uchylenia w całości. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma (w tym przypadku zażalenia), od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (w tym przypadku wpis). W razie nieopłacenia zażalenia wzywa się wnoszącego, aby uiścił należny wpis, a niewykonanie tego wezwania w terminie skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgłoszenie kolejnego żądania o przyznanie prawa pomocy w odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o konieczności uiszczenia wpisu (w niniejszej sprawie prawomocnego zarządzenia z 8 listopada 2021r.) co do zasady stanowi czasową przeszkodę do rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia skargi czy zażalenia. Jednakże, z uwagi na argument dotyczący możliwości ewentualnego zastosowania art. 243 § 1 w związku z art. 165 p.p.s.a., powyższa reguła dotyczy sytuacji, w której w zakresie pierwszego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy sąd pierwszej instancji oceniał przesłanki z art. 246 p.p.s.a. Nie dotyczy więc stanu faktycznego, w którym tego rodzaju wniosek z powodów formalnych nie był przedmiotem analizy sąd administracyjnego (wniosek pozostawiono bez rozpoznania). W takim bowiem przypadku, ponowne złożenie wniosku nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, a sąd pierwszej instancji nie ma obowiązku zakończyć postępowania w tym przedmiocie przed oceną przesłanek zobowiązujących do odrzucenia skargi (w rozpoznawanej sprawie zażalenia) z uwagi na jej nieopłacenie w wyznaczonym terminie. W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z 28 marca 2022 r., I SPP/Gl 360/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 31 stycznia 2022 r. o pozostawieniu wniosku skarżącej o prawo pomocy bez rozpoznania. Sąd pierwszej instancji nie miał zatem obowiązku rozpoznawać kolejnego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy złożonego w piśmie z 25 kwietnia 2022 r. przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu zażalenia z uwagi na brak stosownej opłaty sądowej. W niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2021 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienia z dnia 15 marca 2021 r. o odrzuceniu skargi obarczone było brakiem fiskalnym, uniemożliwiającym nadanie mu prawidłowego dalszego biegu. Wobec nieuiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie, prawidłowo sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.