V GC 240/25

Common courts2025-08-20

Case number

V GC 240/25

Judgment date

2025-08-20

Type

SENTENCE

Judges

Dominik Nowicki (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

art. 207 § 1 i 2 prawa lotniczego

Judgment text

Sygn. akt V GC 240/25 upr <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 20 sierpnia 2025 r. Sąd Rejonowy w Toruniu V Wydział Gospodarczy w składzie: <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> Przewodniczący: </td> <td> sędzia Dominik Nowicki </td> </tr> <tr> <td> Protokolant: </td> <td> sekretarz sądowy G. T. </td> </tr> </table> po rozpoznaniu w dniu (...) 2025 r. w S. na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółki (...)z siedzibą w U. przeciwko (...) spółce (...) z siedzibą w B. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę (...) tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Powód (...) (...) z siedzibą w U. żądał od pozwanego (...) (...)z siedzibą w B. zapłaty kwoty (...) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 października 2023 r. do dnia zapłaty. Powód wskazał, że (...)sterowany przez pilota zatrudnionego w pozwanej spółce uszkodził przy lądowaniu linię (...) należącą do powoda. W związku z tym powód żądał od pozwanego odszkodowania równego kosztom naprawy uszkodzeń. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia (...)2025 r. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Toruniu uwzględnił żądanie pozwu. Pozwany zaskarżył nakaz zapłaty, wnosząc o oddalenie powództwa w całości. Podniósł zarzut braku legitymacji biernej. Wskazał, że pilot(...) nie był jego pracownikiem, a kiedy doszło do zdarzenia wykonywał on zlecenie dla (...) spółki. Pozwany zaprzeczał, by zdarzenie miało związek z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Negował również wysokość szkody. Sąd ustalił, co następuje : W dniu (...)2023 r. w miejscowości N. doszło do zdarzenia w ruchu powietrznym. (...) typu X. (...) obsługiwany przez pilota J. H. przy próbie lądowania zahaczył o należącą do powoda napowietrzną linię (...), czym doprowadził do złamania dwóch betonowych słupów z konstrukcją stalową i uszkodzenia linii (...) na długości trzech przęseł, tj. 300 metrów. (dowody: pismo Policji, k. 9; fotografie, k. 10-23; wydruk z rejestru (...), k. 60-62;) (...) został zarejestrowany w S. (...) przez S., nadano mu znak rejestracyjny (...). Właścicielem i użytkownikiem (...) była d. (...) spółka (...). To na jej zlecenie J. H. wykonywał lot w dniu (...) 2023 r. W mailu z dnia (...) 2023 r. J. H. oświadczył Państwowej Komisji Badania Wypadków(...), że operatorem i wykonawcą usługi była (...) ApS. Za usługi realizowane dla (...) spółki (...) wystawia faktury na rzecz pozwanego. Współpraca pozwanego z d. (...) spółką polega na tym, że pozwany pozyskuje klientów i rozlicza się z nimi, natomiast (...) (...) organizuje i przeprowadza (...). D. (...) spółka jest właścicielem floty (...) zawiera umowy ubezpieczenia i zapewnia wykwalifikowany personel do obsługi (...).  (dowody: wydruk z rejestru (...), k. 60-62; zeznania świadka J. H. na rozprawie w dniu (...) r. od 00:13:39 do 00:26:47 nagrania; zeznania prezesa zarządu pozwanego na rozprawie w dniu (...) r. od 00:04:27 do 00:20:53 nagrania; certyfikat rejestracji, mail z (...) r., k. 178, 190 w aktach (...)-0.Ds.699.(...)) Zdarzenie badała Państwowa Komisja Badania Wypadków (...). W uchwale z dnia 25 (...) r. komisja stwierdziła, że przyczynami zdarzenia było (...) w warunkach zapadającego zmierzchu, przy ograniczonej widzialności oraz błąd pilota polegający na założeniu, że pomiędzy słupami (...) nie ma rozciągniętych przewodów. (dowody: uchwała (...), k. 84-84v) Powód naprawił uszkodzenia i wystawił dokument kalkulacji kosztów szkody, w którym oszacował, że naprawa infrastruktury kosztowała (...)zł, a utracone korzyści wyniosły (...) (dowody: kalkulacja z załącznikami, k. 27-31v, 85-90v) W dniu (...)2023 r. powód wystawił na rzecz pozwanego notę obciążeniową nr (...) na kwotę (...) zł z tytułu odszkodowania za naprawę uszkodzonej linii (...)oraz utracone korzyści. Wskazany w nocie termin zapłaty przypadał na(...) 2023 r. Powód przesłał notę pozwanemu, prosząc o zapłatę odszkodowania. (dowody: nota obciążeniowa, k. 32; pismo powoda, k. 56) W mailu z dnia (...) 2023 r. pełnomocnik pozwanego oświadczył powodowi, że wykonawcą (...) 13 lipca 2023 r. była d. (...) spółka (...). (dowody: mail, k. 59) Pismem z dnia 2 lutego 2024 r. powód ponowił wezwanie pozwanego do zapłaty kwoty (...) zł. Wezwanie doręczono pozwanemu w dniu 16 lutego 2024 r. (dowody: wezwanie, k. 33; wydruk śledzenia przesyłek, k. 34) Sąd zważył, co następuje : Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony, a także zgromadzonych w aktach postępowania przygotowawczego (...) (...). Ustalenia uzupełniono na podstawie zeznań świadka J. H. oraz prezesa zarządu pozwanego, które uznano za wiarygodne. Postanowieniem z dnia (...) r. Sąd pominął dowód z opinii biegłego sądowego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c.</a>, zgodnie z którym sąd może w szczególności pominąć dowód mający wykazać fakt (…) nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Powód zgłosił wniosek dowodowy w tym zakresie celem ustalania wysokości szkody. Przeprowadzenie tego dowodu nie było jednak potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy, skoro ustalono, że pozwany nie ma legitymacji biernej do występowania w niniejszym procesie. Przechodząc do rozważań prawnych, trzeba przede wszystkim zaznaczyć, że posiadanie przez strony legitymacji czynnej i biernej w procesie jest przesłanką zasadniczą, od której istnienia uzależniona jest możliwość uwzględnienia powództwa, a jej brak, zarówno w postaci czynnej jak i biernej, prowadzi do wydania wyroku oddalającego powództwo (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt. III CZP 83/12, OSNC 2013/7-8/82, Biul.SN 2012/12/9). Brak legitymacji biernej oznacza, że roszczenie skierowane zostało przeciwko podmiotowi niezobowiązanemu wobec powoda, podmiotowi, którego nie łączy z powodem żaden stosunek prawny, z którego wynika dochodzone roszczenie. Brak legitymacji biernej oznacza oddalenie powództwa wobec osoby nielegitymowanej (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2016 r. sygn. akt VI ACa 885/15, LEX nr 2306310). Rolą Sądu w niniejszej sprawie było więc zweryfikowanie istnienia legitymacji procesowej stron, a w wypadku stwierdzenia braku legitymacji procesowej, Sąd miał obowiązek zamknięcia rozprawy i wydania wyroku oddalającego powództwo. Na wstępie należy zauważyć, że sprawa dotyczyła zdarzenia(...), dlatego należało stosować przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021301112" title="Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze - Dz. U. z 2002 r. Nr 130, poz. 1112 ()">ustawy z dnia 3 lipca 2002 r.</a> Prawo(...)(tj. z dnia 4 września 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 2110); dalej: „(...).”), a w szczególności art. 207 (...) Na podstawie art. 207 ust. 1 (...). odpowiedzialność spowodowaną ruchem (...) ponosi osoba eksploatująca (...). Osoba eksploatująca (...) jest zdefiniowana w art. 207 ust. 2(...). jako osoba, która go używała w czasie spowodowania szkody. Z kolei za osobę używającą (...) uważa się osobę, która używa go bądź sama, bądź przez osoby za nią działające, choćby przekroczyły udzielone im uprawnienia (art. 207 ust. 4 (...).). Sąd, mając na uwadze zacytowane przepisy, przystąpił do ustalenia, czy pozwany posiadał legitymację bierną w niniejszym procesie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zidentyfikowanie podmiotu, który w dniu (...) 2023 r. był osobą eksploatującą (...) w rozumieniu art. 207 ust. 1 i 2 (...) Bezspornym jest, że (...) J. H., który wykonywał(...) był osobą działającą za używającego (...) w rozumieniu art. 207 ust. 4 (...). P. (...) nie wykonywał (...)na własny rachunek, lecz w ramach świadczonej usługi. Zgodnie z powyższym przepisem, osobą używającą statek był ten, kto używał (...) posługując się przy tym (...) J. H.. Następnym krokiem w logicznym ciągu rozumowania było ustalenie, za kogo działał (...), a tym samym, kto był osobą eksploatującą w rozumieniu przepisów (...). Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że (...) o znaku rejestracyjnym (...), choć obsługiwany przez(...) J. H., był własnością i był używany przez d. (...) spółkę (...). Spółka ta była zarejestrowanym właścicielem(...) w rejestrze prowadzonym przez szwedzką państwową agencję transportową. To na zlecenie tej spółki pilot wykonywał lot, o czym zeznał on w czasie przesłuchania. Należy podkreślić, że J. H. wskazywał na (...) (...) jako na operatora i wykonawcę usługi już w korespondencji z Państwową Komisją Badania Wypadków (...) r. Zeznania pilota w charakterze świadka, jak i depozycje prezesa zarządu pozwanego potwierdziły, że współpraca między d. (...) a polską spółką polegała na tym, iż pozwany pozyskiwał klientów i rozliczał się z nimi, natomiast (...) (...) organizował i przeprowadzał (...). To d. (...) spółka była właścicielem floty, zawierała umowy ubezpieczenia (...) oraz zapewniała wykwalifikowany personel. To ona tym samym sprawowała faktyczne władztwo nad statkiem powietrznym i decydowała w sprawach operacyjnych. Wobec powyższego, Sąd doszedł do przekonania, że pozwany nie był osobą eksploatującą balon w rozumieniu (...). Rola pozwanego ograniczała się bowiem do działań marketingowo-sprzedażowych. Całość operacji (...) była zaś organizowana i przeprowadzana przez d. (...) spółkę, która tym samym ponosiła odpowiedzialność za szkody wyrządzone ruchem (...) Sąd podkreśla, że niniejsze ustalenia znajdują dodatkowe wsparcie w treści art. 207 ust. 5 (...)Przepis ten wprowadza domniemanie prawne, na podstawie którego osobę wpisaną do rejestru statków jako użytkownika uważa się za osobę eksploatującą (...). Istotą tego przepisu jest ułatwienie poszkodowanemu dochodzenia roszczeń poprzez skierowanie ich przeciwko podmiotowi, który w oficjalnym rejestrze figuruje jako użytkownik, co ma na celu uniknięcie skomplikowanego ustalania, kto faktycznie w danej chwili eksploatował statek. Z zebranego materiału dowodowego, w szczególności z certyfikatu rejestracji (...), wynika, że to d. (...)spółka (...) była wpisana do szwedzkiego rejestru jako właściciel i użytkownik (...). Tym samym to wobec niej, a nie wobec pozwanego, powód mógł kierować roszczenie, korzystając z domniemania odpowiedzialności. Powództwo zostało jednak skierowane przeciwko podmiotowi, wobec którego nie istnieje żadne domniemanie odpowiedzialności w świetle (...) W tym miejscu należy zaznaczyć, że domniemanie z art. 207 ust. 5 (...) dotyczy wpisu do polskiego rejestru cywilnych (...). Niemniej jednak, w świetle przepisów (...), (...) zarejestrowane za granicą są dopuszczone do(...) w polskiej przestrzeni (...), a polski porządek prawny odnosi się do odpowiedzialności osób eksploatujących te statki. Niezależnie od powyższego, na gruncie niniejszej sprawy najistotniejszy jest fakt, że pozwany nie figuruje w żadnym rejestrze jako użytkownik ani właściciel(...), co nie pozwala na zastosowanie domniemania z art. 207 ust. 5 (...) Niezależnie od powyższych, niewątpliwych ustaleń, Sąd zbadał także alternatywny scenariusz. Nawet gdyby uznać, że w relacji między podmiotami doszło do przekazania prawa używania (...) pozwanemu (choć w świetle postępowania dowodowego wydaje się to mało prawdopodobne), to i tak brak jest podstaw do przypisania mu odpowiedzialności. W takim przypadku zastosowanie znalazłby art. 207 ust. 3 (...)., zgodnie z którym za osobę eksploatującą uważa się osobę, która przekazała prawo używania (...) innej osobie, jeżeli zachowała prawo decydowania w sprawach wykonywania (...) Ustalenia dowodowe jednoznacznie wskazują, że to (...) zachowała pełną kontrolę operacyjną nad (...) To ona, a nie pozwany, oddelegowała pilota do sterowania (...), a w konsekwencji zachowywała decyzyjność w kwestii przebiegu (...). W efekcie, nawet w tym alternatywnym modelu, to d. (...) spółka byłaby uznana za podmiot eksploatujący. Argumentacja powoda, że pozwany bezspornie reklamował i sprzedawał (...), nie jest w ocenie Sądu wystarczająca do przypisania mu odpowiedzialności za szkodę. Działania te, choć stanowią element prowadzonej przez pozwanego działalności gospodarczej, nie mają znaczenia dla ustalenia osoby eksploatującej w rozumieniu (...). Jeśli to nawet powód zawierał umowy z pasażerami (...), to istotne jest w niniejszej sprawie, że lotów nie organizował samodzielnie, lecz zlecał to d. (...) spółce. Sąd zauważa, że w branży transportowej, w tym również w lotnictwie (niezależnie od turystycznego charakteru (...)), model działania oparty na pośrednictwie i podwykonawstwie jest powszechny. Wiele przedsiębiorstw specjalizuje się w pozyskiwaniu klientów i sprzedaży usług, podczas gdy ich realizacja jest powierzana innym podmiotom, które posiadają niezbędne uprawnienia, flotę i personel. Zatem, to nie zawarcie umowy z pasażerem, lecz faktyczna kontrola operacyjna nad (...), jest czynnikiem decydującym o odpowiedzialności. Faktyczna kontrola nad operacją (...) w tym nad wyborem załogi, sprzętu, a w konsekwencji nad samym ruchem (...), pozostawała w gestii (...) (...) Sąd dostrzega, że powód mógł początkowo opierać swoje roszczenie na informacjach pozyskanych przez funkcjonariuszy Policji, którzy w toku czynności wstępnych odnotowali w notatce, iż (...) J. H. zadeklarował się jako pracownik pozwanej spółki. Jednakże, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wzmianka ta nie była wiążąca dla Sądu w toku postępowania cywilnego, w którym zebrano bardziej szczegółowy materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dokumentację. W tym kontekście należy podkreślić, że pozwany najpóźniej w mailu z dnia (...) 2023 r. informował powoda, iż wykonawcą (...) była d. (...) spółka, wskazując tym samym na podmiot, który był faktycznie odpowiedzialny za zdarzenie. Z kolei (...) J. H. już 17 lipca 2023 r. oświadczył Państwowej Komisji Badania Wypadków (...), że to d. (...) spółka była operatorem i wykonawcą usługi. Nie można zatem uznać, by pozwany dopiero na potrzeby niniejszej sprawy obrał strategię negowania legitymacji procesowej w sprawie. Mając powyższe na uwadze, nie ulega więc wątpliwości, że powództwo zostało wniesione w tej sprawie przeciwko innej osobie, niż ta która jest zobowiązana wobec powoda. Powództwo podlegało zatem oddaleniu, o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> Powód jest stroną przegrywającą powództwo, powinien zatem zwrócić pozwanemu kwotę (...) zł, na którą składają się koszty zastępstwa procesowego (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (tj. z dnia 24 sierpnia 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964)) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa. </div>