IV SA/Po 803/22
Administrative courts2023-02-09
Case number
IV SA/Po 803/22
Court
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Judgment date
2023-02-09
Type
Wyrok WSA w Poznaniu
Judges
Donata StarostaMaciej BuszMonika Świerczak
Ruling
Uchylono decyzję I i II instancji
Judgment text
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 09 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjno-Usługowego T. Sp. z o. o. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody z dnia 28 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie zamiaru budowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty O. z dnia 21 lipca 2022 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjno-Usługowego T. Sp. z o. o. z siedzibą w K. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z 28 września 2022 r., znak [...] Wojewoda (dalej: "Wojewoda Wlkp." lub "organ II instancji") – po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjno-Usługowego T. sp. z o. o. od decyzji Starosty O. z 21 lipca 2022 r., znak: [...], wnoszącej sprzeciw w sprawie zamiaru budowy tymczasowej hali namiotowej o wym. 17,70 x 23,00 m oraz wysokości 4,50 m, na działce nr [...], jedn. ewid. [...] w miejscowości G., gm. D. – utrzymał w mocy ww. decyzję.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 27 maja 2022 r. do Starostwa Powiatowego w S. wpłynęło zgłoszenie zamiaru budowy tymczasowej hali namiotowej o wym. 17,70 x 23,00 m oraz wysokości 4,50 m, na działce nr [...], jedn. ewid. [...] w miejscowości G., gm. D.. We wniosku zgłoszeniowym inwestor wskazał adres do korespondencji, tj. ul. [...], [...].
Postanowieniem z 17 czerwca 2022 r. organ I instancji nałożył na inwestora w terminie 21 dni od daty doręczenia niniejszego pisma obowiązek usunięcia nieprawidłowości określonych w pkt od 1 do 9, tj. przedłożenia nowego druku PB-8 i PB-5, określenia prawidłowego przedmiotu wniosku, przedłożenia projektu zagospodarowania działki w celu wykazania zgodności z warunkami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dołączenia projektu konstrukcji hali uzupełnionego o adaptację projektową i opis zakotwienia słupów hali, określenia materiałów, z których wykonana zostanie hala, opisania funkcji przeznaczenia obiektu, określenia nachylenia dachu oraz przedłożenia pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na wykonywanie prac na ww. terenie. Niniejsze postanowienie zostało nadane na adres: al. [...], [...].
Pismem z 1 lipca 2022 r. inwestor wskazał, że 20 czerwca 2022 r. przystąpił do montażu ww. inwestycji, który zakończył 22 czerwca 2022 r, ponieważ 17 czerwca 2022 r. upływał 21-dniowy termin na wniesienie sprzeciwu przez organ I instancji, a do tego dnia pod wskazany w zgłoszeniu adres do korespondencji nie wpłynęło żadne pismo.
Decyzją z 21 lipca 2022 r., znak: [...] Starosta S. wniósł sprzeciw w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że faktycznie postanowienie z 17 czerwca 2022 r. trafiło na adres inwestora, a nie pod wskazany przez niego adres do korespondencji. Zostało jednak odebrane 23 czerwca 2022 r., czyli skutecznie dostarczone, a inwestor powinien przystąpić do wykonania robót w terminie wskazanym we wniosku, tj. 27 czerwca 2022 r., w przypadku gdy do tego terminu nie otrzymałby postanowienia z uwagami organu. Nie zachowując powyższego terminu inwestor podjął się jednak wykonywania obiektu. Jeżeli zatem wymogi wskazane w postanowieniu nie zostały przez inwestora spełnione w wyznaczonym terminie, zasadne było wniesienie sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia.
Odwołanie od ww. decyzji złożyło Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjno-Usługowe T. sp. z o. o. wskazując, iż inwestor biorąc pod uwagę fakt, że urzędowy wzór druku zgłoszenia stwarza możliwość wskazania adresu do korespondencji przyjął, że organ był zobowiązany dostarczyć inwestorowi postanowienie na adres przez niego wskazany jako adres do korespondencji. W tej sytuacji nie jest uprawnione uznanie, że doszło do skutecznego doręczenia postanowienia. Mimo, iż organ wydał postanowienie w terminie to na skutek błędnego doręczenia pozbawił inwestora możliwości zapoznania się z nim.
Wojewoda decyzją wskazaną na wstępie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ wskazał, że planowana inwestycja polega na budowie tymczasowej hali namiotowej o wym. 17,70 x 23,00 m oraz wysokości 4,50 m, na działce nr [...] w miejscowości G., gm. D. (przewidzianej do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy). Działka nr [...] w miejscowości G. objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D. przyjętego Uchwałą Rady Gminy w D. nr [...] z dnia 18 listopada 2019 r. (Dz. Urz. Woj. W. z 2019 r., poz. [...]) - dalej: "miejscowy plan".
Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Organ wskazał, że najistotniejszą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ustalenie czy zaskarżony sprzeciw został wniesiony w terminie nienaruszającym przepisu art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, zgodnie z którym zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno- budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Na podstawie art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Nałożenie obowiązku, o którym mowa w ust. 5c, przerywa bieg terminu, o którym mowa w ust. 5 (art. 30 ust. 5d Prawa budowlanego).
Organ odwoławczy podkreślił, że zgłoszenie Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjno-Usługowego T. sp. z o. o. wpłynęło do Starostwa Powiatowego w O. 27 maja 2022 r. W związku z tym, jeżeli organ I instancji uznał, że zaistniały okoliczności uzupełnienia zgłoszenia, o których mowa w art. art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego, to aby przerwać bieg terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, najpóźniej do 17 czerwca 2022 r. Starosta O. winien nałożyć na inwestora obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów, w wyznaczonym terminie.
Wskazano, że z materiału dowodowego wynika, iż postanowieniem z 17 czerwca 2022 r. organ I instancji nałożył na inwestora w terminie 21 dni od daty doręczenia niniejszego pisma obowiązek usunięcia nieprawidłowości określonych w pkt od 1 do 9. Niemniej jednak ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. postanowienia wynika, że nadane ono zostało 17 czerwca 2022 r. na błędny adres: al. [...], [...], zamiast na wskazany przez inwestora adres do korespondencji: ul. [...], [...].
Organ wskazał, że na podstawie art. 39 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo w siedzibie organu. Zgodnie z art. 39 § 2 k.p.a. w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem: przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Z kolei w myśl art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio.
Podkreślono, że z Krajowego Rejestru Sądowego sygn. akt: [...] wynika, że siedziba jednostki organizacyjnej, za którą należy uznać Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjno-Usługowe T. sp. z o. o., znajduje się pod adresem: al. [...], [...], a zatem pod adresem, na który wysłano postanowienie.
Orzecznictwo sądowe wskazuje jednak, że wymóg z art. 45 k.p.a. ma istotne znaczenie materialne, stanowiąc gwarancję dokonania doręczenia organowi osoby prawnej w taki sposób, by umożliwić organowi powołanemu do reprezentowania osoby prawnej i kierowania jej działalnością, należyte zapoznanie się z treścią kierowanych do organu pism i podjęcie działań niezbędnych do dochodzenia praw i obrony swych interesów. W związku z tym nie należy go interpretować literalnie, co daje podstawę do uznania istnienia uprawnienia strony postępowania do wskazania adresu do korespondencji. Ponadto, jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 stycznia 2019 r. sygn. akt: II OZ 1387/18, jest to przejaw dbałości strony o własne interesy w postępowaniu administracyjnym, tak aby korespondencja docierała do niej bez zakłóceń w toku postępowania. Przepis art. 45 k.p.a. nie wyklucza zatem możliwości doręczania pism w inny sposób. Zainteresowana jednostka organizacyjna może wskazać miejsce do doręczeń inne, niż lokal jej siedziby (pełnomocnik do doręczeń), w związku z czym doręczenie dokonane we wskazanym miejscu będzie zgodne z prawem, (zob. wyrok NSA z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt: II OSK 972/19).
Z powyższego wynika zatem, że organ i instancji powinien kierować korespondencję na wskazany przez inwestora adres do korespondencji, a nie na adres siedziby spółki. Niemniej jednak w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma fakt, iż postanowienie, choć błędnie zaadresowane, zostało 23 czerwca 2022 r. odebrane przez inwestora, co odwołująca wyraźnie potwierdza w piśmie z 1 lipca 2022 r. oraz w odwołaniu z 4 sierpnia 2022 r.
Jak natomiast przyjęto w orzecznictwie sądowym, doręczenie uważa się każdorazowo za dokonane, jeżeli nie ulega wątpliwości, że korespondencja dotarła do adresata. Innymi słowy, chociaż wadliwe doręczenie nie wywołuje skutku domniemania doręczenia, to nie prowadzi ono do zanegowania faktu, że strona postępowania rzeczywiście otrzymała skierowaną do niej korespondencję w sytuacji gdy nie neguje ona tej okoliczności (por. wyroki: NSA z 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt: I OSK 3095/15 i NSA z 6 lipca 2017 r., sygn. akt: II OSK 2041/16).
W związku z powyższym należy uznać, że przedmiotowe postanowienie zostało nadane do inwestora 17 czerwca 2022 r. (ostatni dzień 21-dniowego terminu) i skutecznie doręczone adresatowi 23 czerwca 2022 r., przez co przerwany został bieg terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Termin na wniesienie sprzeciwu rozpoczyna swój bieg na nowo od momentu wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem lub po bezskutecznym upływie czasu na jego wykonanie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 7 grudnia 2016 r., sygn. akt: II SA/Gd 531/16). Inwestor w wyznaczonym przez Starostę Ostrzeszowskiego terminie 21 dni od daty odbioru ww. pisma, a zatem do dnia 14 lipca 2022 r., nie wywiązał się z obowiązków określonych w pkt od 1 do 9 postanowienia. Stąd termin, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego rozpoczął ponownie swój bieg od 15 lipca 2022 r. Decyzję sprzeciwu nadano 22 lipca 2022 r., a zatem przed upływem 21-dniowego terminu, o którym mowa w ww. przepisie.
Podsumowując, organ I instancji prawidłowo na podstawie art. 30 ust. 5c i ust. 6 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego wniósł sprzeciw, gdyż inwestor w wyznaczonym terminie nie wywiązał się ze słusznie nałożonych przez organ I instancji obowiązków określonych w pkt od 1 do 9 postanowienia. Wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza § 61 ust. 4 pkt 2 miejscowego planu, gdyż nie określono kąta nachylenia dachu. Ponadto zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje, gdyż inwestor wskazał, iż zgłaszany tymczasowy obiekt budowlany zostały już wykonany.
Skarżąca spółka pismem z dnia 15 listopada 2022 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody z dnia 28 września 2022 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Starosty O. z dnia 21 lipca 2022 roku [...] - wniesienia sprzeciwu do zamierzenia polegającego na montażu hali namiotowej o wymiarach w rzucie 17,7x23 m i wysokości ściany bocznej 4,5 m na działce nr ew. gruntów [...] w miejscowości G. gm. D. z dnia 27 maja 2022 (l.dz.12311.2022), w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji w całości.
Spółka wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylenie aktu pierwszej instancji. Ponadto wniesiono o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 12 stycznia 2023 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842) w brzmieniu obowiązującym od dnia 2 lipca 2021 r.
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Wojewody z 28 września 2022 r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty O. z 21 lipca 2022 r., znak: [...], wnoszącą sprzeciw w sprawie zamiaru budowy tymczasowej hali namiotowej o wym. 17,70 x 23,00 m oraz wysokości 4,50 m, na działce nr [...], jedn. ewid. [...] w miejscowości G., gm. D..
Materialnoprawną podstawę tych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo Budowlane (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, ze zm., dalej: "P.b."),
Inwestycja będąca przedmiotem niniejszego postępowania polega na budowie tymczasowej hali namiotowej o wym. 17,70 x 23,00 m oraz wysokości 4,50 m, na działce nr [...] w miejscowości G., gm. D. (przewidzianej do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy). Działka nr [...] w miejscowości G. objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D. przyjętego Uchwałą Rady Gminy w D. nr [...] z dnia 18 listopada 2019 r. (Dz. Urz. Woj. W. z 2019 r., poz. [...]).
Należy wskazać, że zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Zgodnie z art. 30 ust. 5 P.b. zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno - budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie.
Ponadto na podstawie art. 30 ust. 5c P.b. w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Nałożenie obowiązku, o którym mowa w ust. 5c, przerywa bieg terminu, o którym mowa w ust. 5 (art. 30 ust. 5d P.b.).
Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy są dwie kwestie. Pierwsza to ocena, czy organ we właściwym terminie wydał postanowienie o konieczności uzupełnienia zgłoszenia. Druga natomiast dotyczy prawidłowości doręczenia stronie postanowienie o konieczności uzupełnienia zgłoszenia i wywołania skutków prawne w postaci obowiązku uzupełnienia zgłoszenia i przedłużenia terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ, zgodnie z art. 30 ust. 5 w zw. z ust. 5c i 5 d P.b.
Przede wszystkim należy wskazać, że skarżący błędnie uznaje, że do postanowienia o nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia zastosowanie znajduje art. 110 § 1 k.p.a. (Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.) Sąd wskazuje, że wejście postanowienia do obrotu prawnego, a co za tym idzie przerwanie biegu terminu do wniesienia sprzeciwu, wynika z treści art. 30 ust. 5c i 5d P.b. Nie ma podstaw do przyjęcia, że w odniesieniu do adresata (zgłaszającego) skutek w postaci przerwania biegu terminu wiąże się z procesową czynnością doręczenia postanowienia. Należy wskazać, że postanowienie o nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia (art. 30 ust. 5c P.b.) nie jest wydawane w ramach postępowania administracyjnego regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc przepis art. 110 § 1 k.p.a. nie ma w stosunku do tego aktu zastosowania (por. wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2859/18). Charakteru tego postanowienia w niniejszej sprawie nie zmienia fakt wskazania przez organ w podstawie prawnej art. 123 k.p.a. obok wyżej wymienionego art. 30 ust. 5 c P.b.
W tym miejscu Sąd podkreśla, że nie oznacza to braku ochrony inwestora przed nieuzasadnionym nałożeniem obowiązku. Postanowienie o nałożeniu obowiązku jest niezaskarżalne, ale podlega kontroli sądu administracyjnego wraz z ewentualną decyzją o sprzeciwie. Utrwalony jest pogląd, według którego, możliwość wniesienia sprzeciwu z uwagi na niepełne zgłoszenie, którego braków nie uzupełniono w terminie, jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy dokumenty, których przedłożenia żąda organ, są wymagane przepisami Prawa budowlanego lub ustaw szczegółowych i o ile mają one zastosowanie w sprawie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2612/16).
W razie braku podstaw do nakładania obowiązku, w drodze postanowienia, o którym mowa w art. 30 ust. 5c, termin do wniesienia sprzeciwu biegnie, a po jego upływie organ traci kompetencję do wniesienia sprzeciwu (patrz: wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 730/10).
Podsumowując tę część rozważań należy wskazać, że co do zasady wydanie przez organ postanowienia o konieczności uzupełnienia zgłoszenia, ostatniego dnia 21-dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu, powoduje przerwanie biegu tego terminu. Niemniej Sąd uznaje, że praktyka jaką posłużył się organ w niniejszej sprawie jest naganna. Organ widząc potrzebę uzupełnienia zgłoszenia (sąd nie ocenia legalność tej potrzeby) wydał postanowienie ostatniego dnia, w którym czynność ta (jak również sprzeciw) mogła być dokonana, bez powiadomienia skarżącej spółki o tym fakcie choćby telefonicznie, jaką to możliwość daje art. 14 § 2 k.p.a. oraz art. 55 § 1 k.p.a. Należy wskazać, że inwestor w zgłoszeniu podał numer telefonu kontaktowego.
Z góry było widome, że postanowienie to będzie doręczone skarżącej spółce już w dniu, w którym mogła legalnie (gdyby postanowienia nie wydano) przystąpić do realizacji robót będących przedmiotem zgłoszenia. W ocenie sądu praktyka taka narusza art. 8 § 1 k.p.a., ponieważ postępowanie takie nie budzi zaufania jego uczestników do władzy publicznej, oraz przekonania że organ kieruje się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (por. wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1195/22).
Przechodząc do oceny prawidłowości doręczenia stronie postanowienia o konieczności uzupełnienia zgłoszenia należy wskazać, że wydanie tego postanowienia ostatniego dnia 21 – dniowego terminu powoduje przerwanie biegu terminu do wniesienia sprzeciwu, ale tylko w sytuacji, gdy postanowienie zostanie skierowane na prawidłowy adres.
W realiach niniejszej sprawy Sąd uznał, że wydane przez organ postanowienie z dnia 17 czerwca 2022 r. o konieczności uzupełnienia zgłoszenia nie weszło do obrotu prawnego.
Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie inwestor wypełnił w zgłoszeniu punkt 2.2: "Dane inwestora (do korespondencji)". Przy tym punkcie we wniosku widnieje informacja, że: "Wypełnia się, jeżeli adres do korespondencji inwestora jest inny niż wskazany w pkt 2.1", Sąd wskazuje, że jako adres do korespondencji inwestor wskazał ul. [...], [...], natomiast organ doręczył przedmiotowe postanowienie na adres Aleja [...], [...]. W tych okolicznościach Sąd uznał, że skoro inwestor podał inny adres do korespondencji, to organ był zobowiązany do kierowania wszelkiej korespondencji (w tym decyzji i postanowień) właśnie na ten adres. Organ nie może kierować się zasadą dowolności przy wyborze adresu, na który doręcza korespondencję. Tym bardziej, że postanowienie z dnia 17 czerwca 2022 r. organ doręczył pod adres błędny, a decyzję z dnia 21 lipca 2022 r. pod adres wskazany przez inwestora w zgłoszeniu. Bez znaczenia pozostaje fakt, że postanowienie zostało odebrane pod błędnym adresem. Należy przyjąć, że jego doręczenie do siedziby spółki (zamiast na adres wskazany przez spółkę) miało charakter wyłącznie informacyjny i nie wywołało skutków prawnych w postaci przerwania biegu terminu do wniesienia sprzeciwu, a także nie przedłużyło terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ, zgodnie z art. 30 ust. 5 w zw. z ust. 5c i 5 d P.b.
Zgodnie z art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism.
Kluczowa dla rozstrzygnięcia jest treść art. 41 § 1 i 2 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, a w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.
Sąd wskazuje, że skoro brak informacji o zmianie adresu do korespondencji wywołuje skutek prawny w postaci doręczenia korespondencji pod dotychczasowym adresem, to rozumując a contrario należy uznać, że doręczenie korespondencji pod dotychczasowy adres, w sytuacji skutecznego poinformowania organu o zmianie adresu do korespondencji, nie może wywoływać skutków prawnych.
Na marginesie Sąd wskazuje, że błędne jest założenie organu, że inwestor powinien przystąpić do realizacji inwestycji w terminie wskazanym w zgłoszeniu. Planowany termin rozpoczęcia robót budowlanych ma charakter niewiążący i w żaden sposób nie powoduje przedłużenia dla organu terminu 21 dni do wniesienia sprzeciwu.
Końcowo Sąd wskazuje, że niewniesienie sprzeciwu przez właściwy organ w terminie 21 dni od dnia wniesienia, upoważnia inwestora do rozpoczęcia, po upływie wskazanych 21 dni, planowanej działalności budowlanej. Ponieważ uprawnienie inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych wynika jedynie z milczenia organu i brakuje przesłanek do zastosowania wobec tego "rozstrzygnięcia" środków prawnych przysługujących w postępowaniu administracyjnym, dlatego stronie, która jest niezadowolona z dopuszczenia we wskazany sposób do realizacji budowy lub robót objętych zgłoszeniem, przysługuje jedynie prawo żądania zastosowania w sprawie środków przewidzianych w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, dlatego gdy zgłoszenie zostało dokonane, a organ administracji architektoniczno-budowlanej (starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu) nie wniósł od niego sprzeciwu, choć powinien to uczynić, to organ nadzoru budowlanego (np. powiatowy inspektor nadzoru budowlanego) powinien wówczas wszcząć postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 i następnych Prawa budowlanego.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji.
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.