III SA/Łd 469/20
Administrative courts2020-10-28
Case number
III SA/Łd 469/20
Court
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Judgment date
2020-10-28
Type
Wyrok WSA w Łodzi
Judges
Ewa AlberciakKrzysztof SzczygielskiMałgorzata Kowalska
Ruling
Oddalono skargę
Judgment text
SENTENCJA
Dnia 28 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Lokali Użytkowych przy ul. A 91/91A/91B/91C w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego oddala skargę.
UZASADNIENIE
III SA/Łd 469/20
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256)- dalej: k.p.a.; art. 40 ust. 2 pkt 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych – dalej: u.d.p.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., nr [...] wydaną w przedmiocie wymierzenia Wspólnocie Mieszkaniowej [...]w Ł. (dalej: Wspólnota) kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej – ul. D. (na wysokości posesji nr [...]), w wysokości 41.832 zł.
Z akt sprawy wynika, że Wspólnota uzyskała, w drodze decyzji administracyjnej zarządcy drogi, zezwolenie na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowe j- ul. D. w Ł. (na wysokości posesji nr [...]), celem funkcjonowania parkingu na prawach wyłączności, na okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r. Pomimo upływu terminu ważności udzielonego zezwolenia, strona skarżąca nadal zajmowała ww. pas drogowy prowadząc na tym terenie parking na prawach wyłączności. W sprawie bezsporne jest, że Wspólnota nie występowała o przedłużenie udzielonego zezwolenia na zajęcie. Ze stosownym wnioskiem wystąpiła dopiero w dniu 5 września 2019 r. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. zezwolił Wspólnocie na zajęcie pasa drogowego dla umieszczenia parkingu od dnia 10 września do dnia 31 grudnia 2019 r. Oznacza to, iż w okresie od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 9 września 2019 r. prowadziła parking zlokalizowany w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi.
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. nałożył na Wspólnotę karę pieniężną w wysokości 41.832 zł za samowolne zajęcie pasa drogowego w ww. lokalizacji, celem funkcjonowania parkingu na prawach wyłączności. Organ I instancji stwierdził, iż w sprawie brak jest przesłanek do odstąpienia od wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej, na podstawie przepisów Działu IVa k.p.a.
Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia Wspólnota wniosła odwołanie, w którym zarzucała naruszenie:
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpujące rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ I instancji uznał za udowodnione oraz poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia;
- art. 189f k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia przedmiotowej kary pieniężnej, pomimo zaistniałych ku temu podstaw.
Z uwagi na powyższe, strona wnosiła o uchylenie decyzji w całości.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając Kolegium, przywołując treść art. 40 u.d.p., wskazało na zasady zajmowania pasa drogowego drogi publicznej na inne cele, niż związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, w tym na: formę wymaganego prawem zezwolenia na zajęcie, udzielanego przez zarządcę drogi, kwestię opłat za zajęcie pasa drogowego oraz wynikającą z art. 40 ust. 12 pkt 1-3 u.d.p. sankcję za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, z przekroczeniem udzielonego terminu czy też zajęcie powierzchni większej, niż określona w udzielonym zezwoleniu.
Organ odwoławczy wskazał, że na gruncie niniejszego stanu faktycznego poza sporem pozostaje, że Wspólnota, nie legitymując się stosownym zezwoleniem, zajmowała w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 9 września 2019 r. pas drogi publicznej - ul. D. (na wysokości posesji nr [...]) w Ł., na którym prowadziła na zasadzie wyłączności parking. Tym samym, w ocenie Kolegium, mając na uwadze związany charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 40 ust. 12 u.d.p., zasadne było wymierzenie stronie skarżącej przedmiotowej kary pieniężnej. Wysokość tej kary została ustalona w oparciu o stawkę obowiązującą w dniu zajęcia pasa drogowego, określoną w: uchwale Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 17 października 2012 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcia pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (za okres od 1 stycznia do 15 lipca 2019 r.) oraz w uchwale Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcia pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (za okres od 16 lipca do 9 września 2019 r.) wynoszącą - 0,20 zł/m2 za każdy dzień; i stanowiła iloczyn: zajętej powierzchni pasa drogowego, ww. stawki za zajęcie, liczby dni zajęcia, pomnożonych przez dziesięciokrotność wyliczonej w ten sposób kwoty, zgodnie z powołanym wyżej art. 40 ust. 12 u.d.p.
Bez wpływu na powyższe stwierdzenie pozostawała, zdaniem Kolegium, argumentacja strony skarżącej dotycząca wcześniejszego posiadania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, błędu ludzkiego jako przyczyny zbyt późnego wystąpienia z wnioskiem o udzielenie kolejnego zezwolenia, jak również podnoszone przez skarżącą wątpliwości, co do prawidłowej kwalifikacji zarzucanego jej naruszenia, które raz organ uznaje za zajęcie z przekroczeniem określonego w zezwoleniu terminu, a w innym miejscu za samowolne zajęcie pasa drogowego.
W powyższym zakresie Kolegium wskazało, iż poprzednio udzielone skarżącej zezwolenie na zajęcie przedmiotowego odcinka pasa drogowego (na rok 2018) miało charakter czasowy i z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki zostało udzielone, zajmujący pas drogowy był zobowiązany do przywrócenia stanu poprzedniego. Odnośnie przeoczenia konieczności wystąpienia o zezwolenie na zajęcie na kolejny okres, organ wskazał, iż zarządca drogi nie jest zobligowany do przypominania o upływie terminu na jaki udzielono zezwolenie. Natomiast w kwestii prawidłowej kwalifikacji zarzucanego stronie naruszenia Kolegium podniosło, że różnica pomiędzy zajęciem pasa drogowego bez zezwolenia, a zajęciem z przekroczeniem terminu określonego w uprzednio uzyskanym zezwoleniu sprowadza się w zasadzie do tego czy zajmujący pas drogowy posiadał, czy też nie posiadał stosowne zezwolenie. Niemniej jednak, w obu przypadkach sankcja jest taka sama.
Odnosząc się natomiast do kwestii możliwości zastosowania w sprawie art. 189f k.p.a. Kolegium wskazało na wstępie na cel wprowadzenia do przepisów k.p.a., z mocą obowiązująca od dnia 1 czerwca 2017 r., Działu IVa , zatytułowanego "Administracyjne kary pieniężne". Kolegium wywiodło, że powołane wyżej przepisy mają na celu uzupełniające stosowanie regulacji dotyczących administracyjnych kar pieniężnych, w sytuacji, gdy kwestie te nie zostały w pełni, bądź też, w ogóle uregulowane w przepisach szczególnych, regulujących daną kwestię. Kolegium podkreśliło, że uregulowane w k.p.a. dyrektywy wymiaru kar pieniężnych nie znajdują zastosowania do kar nakładanych w drodze decyzji związanych, czyli w takich, w stosunku do których ustawodawca nakazuje stosować pewien jednoznaczny mechanizm wyliczania. Do takich decyzji, należy między innymi decyzja wydawana na podstawie art. 40 ust. 12 u.d.p. Jednakże z uwagi na fakt, iż przepisy u.d.p. nie określają przypadków ani warunków odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia lub z przekroczeniem określonych w nim warunków, organy procedujące w tym przedmiocie są zobowiązane do uwzględnienia art. 189f k.p.a. W myśl § 1 przepisu organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Zgodnie z § 2 analizowanego przepisu, w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.
Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia (art. 189f § 3 k.p.a.).
W ocenie Kolegium charakter powyżej powołanych przepisów, jak również specyfika sankcji administracyjnej uregulowanej w art.40 ust. 12 u.d.p., prowadzą do wniosku, iż wynikająca z art. 189f k.p.a. możliwość odstąpienia jedynie od nałożenia całej kary za zajęcie pasa drogowego i jednoczesny brak prawnej możliwości pobrania należnej opłaty za zajęcie (podstawowej, bez naliczania sankcji) skutkuje sytuacją, że zajmujący pas drogowy bez zezwolenia nie poniesie jakichkolwiek kosztów zajęcia, a tym samym znajdzie się w lepszej sytuacji, niż inny podmiot, który uzyskał zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Dalej organ wskazał, że na gruncie niniejszego stanu faktycznego strona skarżąca miała pełną świadomość, co do faktu zajęcia pasa drogowego, jak również, co do konsekwencji tego zajęcia bez uzyskania stosownego zezwolenia, a zaistniała sytuacja była wynikiem zaniedbania strony, to jest niezłożenia wniosku o udzielenie zgody na zajęcie na kolejny okres. Tym samym brak jest podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W sprawie z oczywistych względów nie znajduje także zastosowania przepis art. 189f § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Wspólnota ponowiła podniesione w odwołaniu od decyzji organu i instancji zarzuty, co do naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 189f k.p.a., oraz dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 40 ust. 12 u.d.p. w zw. z art. 189f k.p.a. poprzez wymierzenie kary pieniężnej, w sytuacji, gdy w danym stanie faktycznym organy winny odstąpić od jej wymierzenia.
Z uwagi na powyższe, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi stwierdziła, iż niezrozumiałe jest dlaczego organy obu instancji nie odniosły się do wyjaśnień złożonych w piśmie z dnia 14 października 2019 r. Organ I instancji powołał się jedynie na pobieranie od właścicieli pojazdów opłat z tytułu prowadzonego parkingu, pomijając okoliczność zbudowania i utrzymywania parkingu przez skarżącą z ogromnym wysiłkiem finansowym. Z kolei organ odwoławczy nie odniósł się do sygnalizowanej okoliczności, że od momentu uzyskania zezwolenia na prowadzenie parkingu w 2018 r. do chwili obecnej sposób użytkowania działki gruntu nie uległ zmianie. Dotychczas wszelkie opłaty wynikające z decyzji Urzędu Miasta Ł. były uiszczane regularnie. Niezłożenie wniosku o przedłużenie zezwolenia było efektem zwykłego ludzkiego przeoczenia. Na funkcjonowanie parkingu nigdy nie było żadnych skarg. W ocenie strony rozpatrzenie przedmiotowej sprawy z pominięciem całokształtu stanu faktycznego godzi w jej uzasadniony interes.
Zdaniem Wspólnoty waga naruszenia przez nią prawa jest znikoma, a ponadto zaprzestała ona naruszania prawa. Tym samym organ obowiązany był odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189 f k.p.a. W niniejszej sprawie znikomość wystąpiła. Całkowite pominięcie przez organ okoliczności podnoszonych przez skarżąca spowodowało, że organ w ogóle nie dokonał oceny stopnia wagi naruszenia (jego znikomości). Organ odwoławczy formułuje zaskakujący wniosek, iż o odstąpieniu od nałożenia kary wymierzonej na podstawie art. 40 ust. 12 u.d.p. można mówić tylko jeśli zajęcie pasa drogowego wynikałoby ze stanu wyższej konieczności, czy np. błędnego pouczenia organu administracji. Zestawienie tak rygorystycznego podejścia z oceną stanu faktycznego dokonaną przez organ i niezastosowaniem instytucji odstąpienia od kary pomimo ziszczenia się ku temu przesłanek utwierdza skarżącą w przekonaniu, że wskutek wadliwie dokonanej interpretacji przepisów organ wydał błędne rozstrzygnięcie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W tym zakresie kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena sprawy dokonywana jest na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 2325, dalej zwanej: p.p.s.a.) Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd może więc wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa. Skarga podlega natomiast oddaleniu w przypadku braku uzasadnionych podstaw zaskarżenia (art. 151 p.p.s.a.).
Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 470 )
Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy zezwolenie na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg dotyczy:
1) prowadzenia robót w pasie drogowym;
2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;
3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;
4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.
Za zajęcie pasa drogowego, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4 ww. przepisu, pobiera się opłatę, którą ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień (art. 40 ust. 4 ustawy).
W myśl art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6, tj. opłaty za zajęcie pasa drogowego, ustalanej w zależności od sposobu i celu zajęcia tego pasa.
Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że skarżąca uzyskała w dniu 23 lutego 2018 r. decyzję administracyjną Nr [...] zezwalającą na zajęcie pasa drogowego od dnia 23 lutego 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. jak i to, że w terminie ważności tego zezwolenia nie wpłynął do organu wniosek o wydanie decyzji na kolejny termin zajęcia pasa drogowego. Dopiero w dniu 5 września 2019 r. wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r.
Zaskarżona do sądu decyzja odnosi się do zajmowania przez skarżącą pasa drogowego bez zezwolenia w okresie od 1 stycznia do 9 września 2019 r. Zgodzić się należy z organami orzekającymi w niniejszej sprawie, że zgodnie z regulacją powołaną w art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu, zarządca wymierza karę pieniężną. Zarządca drogi ma stwierdzić określony stan, a w przypadku stwierdzenia zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, zarządca drogi jest zobowiązany do naliczenia, według zasad określonych w ustawie kary, nakładanej w drodze decyzji administracyjnej. W przypadku stwierdzenia takiej sytuacji organ nie może nawet badać przyczyn zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, oceniać stopnia winy strony przy takim zajęciu czy też miarkować wysokości wymierzanej kary. Stwierdzenie przez organ upływu terminu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, brak wniosku o wydanie zezwolenia na kolejny okres i jednocześnie stwierdzenie, że pas drogowy był zajmowany przez stronę skutkuje obowiązkiem organu wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi.
Skarżąca przyznając fakt zajęcia pasa drogowego z przekroczeniem terminu udzielonego jej przez zarządcę drogi jednocześnie wnosi o odstąpienia od wymierzenia kary.
Odstąpienie od wymierzenia kary należy odróżniać od niepodlegania karze. Odstąpienie od ukarania jest wyrazem darowania kary. Tak więc odstąpienie od wymierzenia kary wymaga uprzedniego ustalenia, że doszło do naruszenia prawa, dopiero potem - przy niezmienionej negatywnej ocenie popełnionego czynu - następuje ewentualne stwierdzenie niecelowości ukarania sprawcy.
Ustawa o drogach publicznych nie zawiera regulacji dotyczących możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. W takiej sytuacji obowiązkiem organu przed nałożeniem kary było rozważenie, czy nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary i udzielenia pouczenia. Na taki obowiązek organu wskazuje redakcja § 1 art. 189f o brzmieniu kategorycznym, z którego wynika obowiązek odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w przypadku zaistnienia którejś z przesłanek wskazanych w przepisie.
Zgodnie z art. 189f § 1"Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu jeżeli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Należy podkreślić, że zgodnie z poglądami doktryny instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegające na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest bowiem nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (adresata zakazu). Nie oznacza to zarazem oparcia odpowiedzialności administracyjnej na zasadzie winy.
Zdaniem przedstawicieli doktryny ocena czy waga naruszenia jest znikoma, powinna być dokonana z uwzględnieniem art. 189d pkt 1 k.p.a., zaś przesłanka zaprzestania naruszenia prawa (czyli zaprzestanie niedopełnienia obowiązku lub naruszenia zakazu jako zachowania ciągłego, trwałego lub powtarzalnego, polegającego na działaniu lub zaniechaniu), może być spełniona także po wszczęciu postępowania aż do dnia wydania decyzji administracyjnej.(zob. Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, v.LEX/el.2019 - do art. 189f).
Jak wynika z art. 189 d pkt 1 k.p.a. wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia.
W niniejszej sprawie istniała możliwość odstąpienia przez organ od nałożenia kary na podstawie art. 189 f § 1 pkt 1 k.p.a. Nie wystąpiły bowiem okoliczności wymienione w punkcie 2 tego paragrafu ( nałożenie kary pieniężnej przez inny organ, nałożenie kary za wykroczenie albo skazanie za przestępstwo).
Strona zaprzestała naruszenia prawa, zgłaszając w dniu 5 września 2019 r. wniosek o zezwolenie na zajecie pasa drogowego, uzyskując zezwolenie na mocy decyzji z dnia 10 września 2019 r. Wobec powyższego organ zobowiązany był rozważyć, czy waga naruszenia przez nią prawa była znikoma.
Wspólnota w trakcie postępowania administracyjnego, w piśmie z dnia 14 października i odwołaniu od decyzji organu I instancji, a następnie w skardze do sądu, konieczność odstąpienia od nałożenia kary motywowała następującymi okolicznościami: nieuchylaniem się w przeszłości od regulowania opłat, prawidłowym funkcjonowaniem parkingu, niezłożeniem wniosku o zezwolenie w terminie na skutek zwykłego ludzkiego przeoczenia.
Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie przyjęło, iż podnoszone przez stronę okoliczności nie mogą uzasadniać odstąpienia od nałożenia kary.
Dla oceny wagi naruszenia prawa istotne znaczenie ma to, jakie chronione prawem wartości naruszało niezłożenie stosownego wniosku do zarządcy drogi, a następnie korzystanie z pasa drogi bez jego zgody.
Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy prawidłowo wskazał, iż odstąpienie od nałożenia kary stawiałoby Wspólnotę w korzystniejszej sytuacji niż podmioty zajmujące pas drogi po uzyskaniu zezwolenia. Podmioty te uiściły konieczne opłaty. Natomiast w przypadku odstąpienia od nałożenia kary, skarżąca nie ponosiłaby żadnych kosztów związanych z korzystaniem pasa drogowego. Przepisy prawa nie pozwalają bowiem na miarkowanie kary i obniżenia jej wysokości do kwoty odpowiadającej stawkom opłat podstawowych.
Ponadto strona nie podnosi, by przyczyną naruszenia przez nią prawa była potrzeba ochrony życia lub zdrowia, konieczność ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrona ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony lub krótki czas trwania tego naruszenia. Twierdzi, że naruszenie spowodowane było "zwykłym ludzkim przeoczeniem".
Jak wynika z akt sprawy Wspólnota jest jednostką organizacyjną posiadającą zarząd, który reprezentuje ją i zobowiązany jest prowadzić staranne działania zabezpieczające interesy skarżącej. Trudno zatem ponad 8 miesięczne opóźnienie z w zgłoszeniu wniosku uznać za "zwykłe ludzkie przeoczenie". Natomiast powyższe zaniechanie należy traktować jako zaniedbanie podstawowych obowiązków spoczywających na organie Wspólnoty.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Na podstawie art.15zzs4 ust.3 ustawy z dnia 14 maja 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020r. poz.875 ze zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym gdyż przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla osób w niej uczestniczących. Nadto należy podnieść, że w WSA w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku
e.o.