I OZ 768/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 12 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 641/05 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. L. na pismo Gminy G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wezwania do zapłaty zaległości czynszowych za lokal mieszkalny postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 4 grudnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Gl 641/05 odmówił skarżącemu J. L. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu i przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 i 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). W świetle powołanego przepisu ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy obciąża stronę, która chce z tego prawa skorzystać. Sąd wskazał, że skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, która na dzień [...] obciążona była zajęciami komornika Sądowego Rewiru VI przy Sądzie Rejonowym w G. Jednocześnie skarżący poza rachunkami za gaz w wysokości miesięcznie średnio (...) zł nie ponosi żadnych kosztów utrzymania mieszkania o pow. [...] m2, ani też innych wydatków, bowiem nie przedłożył w zakreślonym terminie wymaganych w tym zakresie dokumentów i uzupełniających oświadczeń dotyczących jego stanu majątkowego (dochodów i wydatków). Skarżący nie wykazał zeznaniami podatkowymi dochodu za 2005 r. jedynie powołał się na kserokopię pisma z dnia 26 kwietnia 2006 r. skierowanego do Urzędu Skarbowego w G., które stanowi tylko i wyłącznie pismo przewodnie do złożonej w tym Urzędzie umowy zlecenia za rok 2005 i rocznego rozliczenia podatku PIT 36 oraz PIT B za ten sam rok. Sąd wskazał, że wykazywane przez skarżącego wydatki na aparat słuchowy nie zasługują na uwzględnienie z uwagi na uiszczenie ich przelewem z dnia 15 września 2006 r., a więc nie w dacie złożenia wniosku. W ocenie Sądu pierwszej instancji przedstawiona przez skarżącego sytuacja dochodowa i stan majątkowy pozwalają uznać, że nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, z uwagi na okoliczność posiadania stałego źródła utrzymania. Skarżący nie wykazał ponadto, aby w jego przypadku zachodziły nadzwyczajne okoliczności powodujące szczególnie trudną sytuację, która mogłaby uzasadniać przyznanie wnioskowanego prawa pomocy i nie uprawdopodobnił w pełni swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Sąd biorąc pod uwagę wysokość dochodu i brak jakiegokolwiek oświadczenia o stałych miesięcznych wydatkach (poza rachunkami za gaz) nie miał możliwości ocenić, w jakim zakresie wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i uznał, że skarżący nie spełnia kryterium, od którego ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ponadto zdaniem Sądu wykazywane i dokonane na dzień [...] zajęcie emerytury skarżącego, na poczet bliżej nie określonych należności nie ma bezpośredniego wpływu na jego możliwości płatnicze w sytuacji, gdy obecnie nie udokumentował wydatków ponoszonych na swoje utrzymanie. Zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. L. Skarżący w treści zażalenia wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 641/05 odpowiada prawu, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w jego uzasadnieniu. Z akt niniejszej sprawy wynika, że już postanowieniem z dnia 9 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, z uwagi na oczywistą bezzasadność wniesionej skargi. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w sprawie zaskarżone jest wezwanie do zapłaty zaległości czynszowych za lokal mieszkalny, chociaż obowiązujące przepisy wykluczają możliwość żądania skargi i nie przewidują takiej formy działania dla skarżącego. Należy zauważyć, że postanowienie to wydane zostało w wyniku rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożonego już po wydaniu postanowienia z dnia 5 września 2005 r. o odrzuceniu skargi. W wyniku rozpatrzenia zażalenia na w/w postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 września 2006 r., sygn. akt I OZ 1257/06 oddalił je. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w sprawie zachodzi oczywista bezzasadność skargi w rozumieniu art. 247 P.p.s.a., gdyż skarżący przedmiotem swej skargi uczynił ostateczne (przedsądowe) wezwanie do zapłaty zaległości czynszowych za lokal mieszkalny. W ocenie Sądu bezspornym jest, że sprawa ta nie należy do właściwości sądu administracyjnego, gdyż sprawy dotyczące najmu, w szczególności należności czynszowych są sprawami cywilnymi i właściwym w tych sprawach jest sąd powszechny. W tej sytuacji, przy uwzględnieniu, iż w sprawie nie zaszły żadne nowe okoliczności uzasadniające odmienną niż dokonana wcześniej ocena wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, rozważania Sądu dotyczące sytuacji materialnej skarżącego były zbędne. Stosownie bowiem do art. 165 P.p.s.a. postanowienia nie kończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.