II SA/Po 586/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi; do złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi; do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia [...] września 2019 r. na postanowienie z dnia [...] r. w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia 1. Odmówić przywrócenia skarżącej terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi; 2. Odmówić przywrócenia skarżącej terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] r. w przedmiocie odrzucenia skargi; 3. Odmówić przywrócenia skarżącej terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia [...] r. od postanowienia z dnia [...] r. /-/ E. Podrazik UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), odrzucił skargę B. K. na wskazaną w rubrum decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z uwagi na nieuzupełnienie w terminie jej braków formalnych. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd odrzucił zażalenie skarżącej z dnia [...] r. na wskazane wyżej postanowienie o odrzuceniu skargi (k. 28 akt sąd.), z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia. Postanowienie z dnia [...] r. zostało doręczone skarżącej w dniu [...] r. (k. 66 akt sąd.). Pismem datowanym na dzień [...] r., skarżąca wniosła za pośrednictwem WSA w Poznaniu "zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego". Pismo nie zawierało oznaczenia zaskarżonego aktu, ani wymaganych odpisów (k. 68, 70 i 71 akt sąd.). Ponieważ wezwanie do uzupełnienia przez skarżącą braków formalnych wymienionego zażalenia pozostało bezskuteczne, Sąd postanowieniem z dnia [...] r. odrzucił zażalenie B. K. z dnia [...] r. (k. 79 akt sąd.). Postanowienie zostało odebrane przez skarżącą w dniu [...] r. (k. 86 akt sąd.). W dniu [...] r. Okręgowa Rada Adwokacka w P. – w związku z postanowieniem z dnia [...] r. (k. 12 akt II SPP/Po [...]) – wyznaczyła dla B. K. pełnomocnika z urzędu w osobie adw. P. S.-M. (k. 93 akt sąd.). W dniu [...] r. pełnomocnik skarżącej złożył do Sądu: 1) wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi - wykonania wezwania Sądu nałożonego pismem z dnia [...] r. wraz z załącznikami (k. 100 – 110 akt sąd.), 2) wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] r. w przedmiocie odrzucenia skargi (k. 114 – 120 akt sąd.) wraz z zażaleniem na postanowienie z dnia [...] r. (błędnie oznaczonego jako wydanego w przedmiocie odrzucenia zażalenia – uw. Sądu; k. 111 – 113 akt sąd.), 3) wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia (błędnie oznaczonego jako skargi – uw. Sądu) z dnia [...] r. – wykonania wezwania Sądu nałożonego pismem z dnia [...] r. wraz z załącznikami (k. 121 – 128 akt sąd.), 4) wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] r. (k. 131 – 137 akt sąd.) wraz z zażaleniem na postanowienie z dnia [...] r. (k. 129 akt sąd.). We wnioskach o przywrócenie terminów wskazanych w pkt 1, 2 i 3 pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że w dacie wydania i doręczenia – odpowiednio – wezwań do uzupełnienia braków formalnych skargi (na wezwanie Sądu z dnia [...] r.), do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia [...] r. (na wezwanie Sądu z dnia [...] r.) oraz postanowienia z dnia [...] r. skarżąca nie była reprezentowana przez pełnomocnika. Nadto skarżąca jest osobą bardzo schorowaną - cierpi na reumatoidalne zapalenie stawów, obkurczenie ciała szklistego w obu oczach oraz opiekuje się zaawansowaną wiekiem schorowaną matką, która wymaga całodobowej opieki. Co więcej, skarżąca jest stroną wielu postępowań sądowych (przed WSA w Poznaniu choćby sprawy II SA/Po [...], II SA/Po [...], II SA/Po [...], II SA/Po 587, II SA/Po [...]), otrzymuje ogromną ilość korespondencji w sprawach, nie jest przy tym prawnikiem i nie posiada szczegółowej wiedzy oraz szczegółowych umiejętności administracyjnych. Wszystkie wskazane okoliczności sprawiają, że skarżąca, jeśli nie wykonuje zobowiązania Sądu, czyni to nie z własnej winy, lecz na skutek nadmiernego obciążenia obowiązkami związanymi z własnym stanem zdrowia oraz opieką nad schorowaną matką. W częstych momentach ataku obu schorzeń skarżąca nie jest w stanie utrzymać w ręce długopisu, swobodnie poruszać się, odczuwa ogromny ból i dolegliwości uniemożliwiające normalne, bieżące funkcjonowanie, w tym sporządzanie i wysyłanie pism procesowych. Jednocześnie pełnomocnik wskazał, że dochował terminu do złożenia wniosków o przywrócenie terminu, albowiem zawiadomienie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dla B. K. otrzymał w dniu [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd przywrócił skarżącej termin do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] r., którym odrzucono zażalenia skarżącej z dnia [...] r. (k. 149 akt sąd.). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt I OZ [...], oddalił zażalenie B. K. na postanowienie tutejszego Sądu z dnia [...] r. (k. 168 akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, § 3 i § 4 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z przywołanej regulacji prawnej wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełniono czynności, dla której był ustanowiony termin oraz strona wykaże brak winy w uchybieniu terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od daty uzyskania wiadomości o tym, że uchybiono terminowi. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że wskazane w sentencji postanowienia wnioski o przywrócenie terminów zostały złożone w terminie do tego przewidzianym. Sąd przyjął bowiem, że termin do złożenia tych wniosków należało liczyć od daty odbioru przez adw. P. S.-M. informacji o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu w sprawie II SA/Po [...], tj. od dnia [...] r. (k. 98 i 99 akt sąd.). Pełnomocnik złożył wskazane wnioski w dniu [...] r., jednocześnie uzupełniając braki formalne skargi, braki formalne zażalenia z dnia [...] r. oraz składając zażalenie na postanowienie z dnia [...] r., wobec czego należało uznać, że wymogi formalne wniosków zostały zachowane. Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia wniosków Sąd uznał, że w ich treści strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminów. Za takie okoliczności nie można bowiem poczytywać faktu, że skarżąca nie posiada wiedzy prawniczej, czy też z jej inicjatywy toczy się wiele spraw sądowych, co wiąże się z dużą ilością korespondencji. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia bowiem niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. II OZ 712/08; postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 402/11 – wszystkie powołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca inicjując wskazane postępowania musiała bowiem zdawać sobie sprawę, że będzie to związane z odbieraniem dodatkowej korespondencji. Nadto, skarżąca została pouczona o sposobie i terminie złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] r., a także o terminie do uzupełnienia braków formalnych skargi i braków formalnych zażalenia z dnia [...] r. Odnosząc się natomiast do stanu zdrowotnego skarżącej wskazać należy, że pełnomocnik nie przestawił dokumentów, które świadczyłyby o nagłym pogorszeniu się stanu zdrowia skarżącej, które nie pozwoliło na uzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, braków formalnych zażalenia z dnia [...] r. oraz złożenia w terminie zażalenia na postanowienie z dnia [...] r., tj. w okresach od dnia 22 lipca do dnia [...] r., od dnia [...] r. do dnia [...] r. i od dnia [...] r. do dnia [...] r. Z przedstawionej dokumentacji wynika, że skarżąca od dnia [...] r. jest zaliczona do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i jest trwale i całkowicie niezdolna do pracy. Z badań datowanych na dzień [...] r. wynika natomiast, że skarżąca cierpi na zmiany zwyrodnieniowe o charakterze halux w stawach śródstopowo-paliczkowych oraz zmiany zwyrodnieniowe w stawach nadgarstkowo-śródręcznych kciuków i stawach międzypaliczkowych dalszych palców. Wskazane okoliczności powstały na długo przed wszczęciem postępowania sądowego w niniejszej sprawie i nie stanowiły przeszkody do złożenia przez B. K. skargi, ani składania dalszych pism procesowych. Pełnomocnik nie przestawił natomiast żadnego zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego znaczne pogorszenie się stanu zdrowia skarżącej w terminach otwartych do uzupełnienia braków formalnych skargi i zażalenia oraz do wniesienia zażalenia, które uniemożliwiałoby dokonanie tych czynności w terminie. Co przy tym istotne, w terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżąca nadała do Sądu pismo, w którym sprecyzowała swoje żądania. Nie podała jednak numeru PESEL, o który była wzywana. Oznacza to, że w tym terminie jej stan zdrowia pozwalał na sporządzenie i nadanie do Sądu korespondencji (k. 9 akt sąd.). Analogicznie, w terminie otwartym do zaskarżenia postanowienia z dnia [...] r., skarżąca sporządziła pismo opatrzone datą [...] r., które nadała w placówce pocztowej w dniu [...] r. (k. 23 i 24 akt sąd.). Odnosząc się dodatkowo do wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia [...] r. zauważenia wymagało, że wezwanie do ich uzupełnienia zostało doręczone skarżącej w dniu [...] r., a więc już po złożeniu przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym niemniej skarżąca była wzywana o złożenie jednego odpisu zażalenia własnoręcznie podpisanego lub potwierdzonego za zgodność z oryginałem oraz wskazanie zaskarżonego orzeczenia, w tym podanie, czy jej wolą było zaskarżenie postanowienia z dnia [...] r. (k. 75 akt sąd.). Wykonanie tych czynności nie wymagało od skarżącej posiadania specjalnej wiedzy prawnej. Ponadto, wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Zwolnienie od kosztów sądowych, czy też ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest bowiem odrębnym od uzupełnienia braków formalnych zażalenia zagadnieniem. Postępowanie zainicjowane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy ma charakter postępowania wpadkowego w stosunku do postępowania głównego i jego rozpoznanie pozostaje bez wpływu na inne czynności procesowe podejmowane w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. /-/ E. Podrazik