III FSK 662/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, , po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. O. i M. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1057/21 w sprawie ze skargi M. O. i M. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 17 maja 2021 r., nr SKO.Pod/4140/408/2021 w przedmiocie ulgi płatniczej oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE 1. Wyrokiem z 21.10.2021 r. o sygn. I SA/Kr 1057/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.O. i M.O. (dalej: skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 17.05.2021 r., nr SKO.Pod/4140/408/2021, wydane w przedmiocie ulgi płatniczej. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Krakowie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli skarżący (reprezentowani przez pełnomocnika – adwokata), którzy zaskarżyli ten wyrok w całości. Sformułowali również wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej "decyzji", a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżący zarzucili Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, tj.: niezastosowanie art. 67a § 1 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: o.p.), a przez to niedokonanie subsumpcji stanu faktycznego przez pryzmat tego przepisu, a w konsekwencji niezbadanie ziszczenia się przesłanki ważnego interesu podatnika we wniosku o umorzenie zaległości podatkowej. 2.2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w przewidzianym prawem terminie nie skorzystało z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem podlega oddaleniu. Skarżący zarzucili w skardze kasacyjnej WSA w Krakowie naruszenie prawa materialnego, tj.: niezastosowanie art. 67a § 1 o.p., a przez to niedokonanie subsumpcji stanu faktycznego przez pryzmat tego przepisu, a w konsekwencji niezbadanie ziszczenia się przesłanki ważnego interesu podatnika we wniosku o umorzenie zaległości podatkowej. Skarżący zwrócili uwagę, że w rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji wezwał skarżących do przedłożenia dokumentów finansowych, czemu skarżący nie zadośćuczynili. Zdaniem skarżących wezwanie było obarczone błędem, a jego niewykonanie przez skarżących nie powinno nieść dla nich negatywnych konsekwencji prawnych. Przepis art. 67 §1 o.p. posługuje się przesłankami ważnego interesu podatnika i ważnego interesu społecznego, a nie przesłanką możliwości finansowych i majątkowych. Skarżący na uzasadnienie swojego podania wskazali szereg okoliczności niezwiązanych z ich sytuacją majątkową, zatem wzywanie ich do przedłożenia dalszych dokumentów natury finansowej było chybione. To na organie podatkowym ciążył obowiązek jednoznacznego ustalenia, czy w sprawie została spełniona przesłanka ważnego interesu podatnika. Konieczne było zatem dokładne wyjaśnienie sytuacji faktycznej skarżących w świetle sygnalizowanych przez nich przesłanek umorzenia. Zaznaczyć należy, że skarżący jako przesłankę umorzenia raty podatku od środków transportowych podnosili bark możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przy użyciu samochodu z uwagi na brak dojazdu do posesji, do którego również miała przyczynić się gmina. Jako przesłankę umorzenia skarżący nie wskazywali więc sytuacji majątkowej, lecz podnosili inne okoliczności, które w ich przekonaniu dają podstawę do umorzenia zaległości podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że WSA w Krakowie rozpatrywał skargę na postanowienie SKO w Krakowie z 17.05.2021 r., nr SKO.Pod/4140/408/2021, wydane w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatków od środków transportowych za 2020 r. W myśl art. 169 § 1 o.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Wymogami, o których mowa w art. 169 § 1 o.p., są w szczególności wymagania formalne określone w art. 168 § 2 i 3 o.p. Przepisy te regulują wymagania formalne, jakie musi spełniać strona, by jej czynność procesowa - złożenie podania o wszczęcie postępowania - spowodowało skutek prawny. Ordynacja podatkowa przyjmuje zasadę ograniczonego formalizmu. Przestrzeganie tych ograniczonych wymagań formalnych, ustalenie przez organ podatkowy, czy podanie o wszczęcie postępowania je wypełnia, ma podstawowe znaczenie dla ochrony interesu prawnego strony. Spełnienie wymagań formalnych zarówno gwarantuje, że czynność procesowa została dokonana przez stronę, a następnie, że tylko treść żądania strony wyznacza przedmiot postępowania. Wskazane przepisy wyznaczają minimum wymagań formalnych, od spełnienia których uzależnione jest uznanie czynności procesowej za prawnie skuteczną. Są one niezbędne, aby możliwe było ustalenie elementów zasadniczych dla prowadzenia postępowania w danej sprawie, a mianowicie osoby, która składa podanie oraz przedmiotu tego postępowania. Z brakami formalnymi mamy zatem do czynienia, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa. Brak formalny może dotyczyć określonego elementu treści pisma. Może również odnosić się do wymaganych prawem załączników do podania. Intencją skarżących było umorzenie zaległości z powodu uniemożliwienia im korzystania z pojazdu, ponieważ droga jest zablokowana. Skarżący prowadzą działalność gospodarczą. W piśmie z 22.02.2021 r. zawarli wniosek o umorzenie zaległości podatkowych. W przypadku przedsiębiorców ulga taka związana z ich działalnością, kwalifikowana jest jako pomoc publiczna, a to oznacza, że oprócz przesłanek z art. 67a o.p. i argumentów samej strony, organ jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku z uwzględnieniem przepisów o pomocy dla przedsiębiorców. Organ nie mógł pominąć warunków tej pomocy dla podmiotu, który jest przedsiębiorcą, a zatem musiał sięgnąć do warunków pomocy de minims, także wtedy gdy strona nie podnosi złej sytuacji materialnej. Zwrócić należy uwagę, że skarżący w wyznaczonym terminie nie zastosowali się do wezwania o doprecyzowanie zakresu żądania zawartego we wniosku o umorzenie i nie skonkretyzowali treści swojego żądania. W tej sytuacji organ podatkowy pierwszej instancji na podstawie art. 169 § 4 o.p. prawidłowo postanowieniem pozostawił wniosek o umorzenie bez rozpatrzenia. W skardze kasacyjnej nie sformułowano jednak zarzutu naruszenia art. 169 § 4 o.p., a także innego zarzutu w kierunku podważenia zasadności tego postanowienia. Podkreślenia wymaga, że w sprawie nie rozstrzygnięto merytorycznie sprawy wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, więc na tym etapie formułowanie naruszenia art. 67a § 1 o.p. jest bezzasadne. Na marginesie warto odnotować, że zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1445 ze zm.), obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono (zob. również wyroki NSA: z 17.04.2020 r., II FSK 3226/19; z 22.02.2017 r., II FSK 3301/14). Podatek od środków transportowych nie jest zatem uzależniony od możliwości korzystania z pojazdu, a dla powstania zobowiązania w tym podatku nie jest istotna okoliczność, czy podatnik faktycznie pojazdy wykorzystuje. 3.2. W świetle powyższych rozważań zarzut naruszenia prawa materialnego, sformułowany przez skarżących w skardze kasacyjnej, nie jest trafny. Mając na uwadze powyższe stanowisko i przedstawioną argumentację Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Stosownie do art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, ponieważ skarżący, którzy ją wnieśli, zrzekli się rozprawy, a organ w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. s. M. Łent s. S. Presnarowicz s. S. Bogucki