IV SA/Wa 1875/07

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę - UZASADNIENIE IV SA/Wa 1875/07 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił M. Z. zwanemu dalej "skarżącym" przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) października 2006 r. nr (...) w sprawie unieważnienia paszportu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, iż decyzją z dnia (...) października 2006 r. organ I instancji unieważnił paszport skarżącego na podstawie art.10 ust.1 w związku z art.6 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach (Dz.U. z 1991 r. nr 2, poz.5 z późn.zm.) po rozpatrzeniu wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej w R. z dnia (...) lutego 2006 r. (...). We wniosku tym wskazano, iż przeciwko skarżącemu prowadzone jest postępowanie karne. (...) Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2006 r., wydanym w sprawie o sygn. akt (...)Sąd (...), działając z wniosku organu paszportowego z dnia (...) czerwca 2006 r. ustanowił (...) kuratorem dla nieznanego z miejsca pobytu celem reprezentowania jego interesów w postępowaniu administracyjnym o unieważnienie paszportu. Pismami z dnia 28 maja 2007 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wnosząc o przywrócenie terminu skarżący podniósł, iż w toku postępowania przed organem I instancji przebywał poza granicami kraju, a ustanowiony dla niego kurator nie wypełnił swoich obowiązków należycie. Kurator nie powiadomił go o prowadzonym postępowaniu administracyjnym, a o wydaniu niekorzystnej dla niego decyzji skarżący dowiedział się telefonicznie dopiero w dniu 28 maja 2007 r. Dzień ten należy uznać za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Rozpatrzywszy wniosek o przywrócenie terminu, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Organ wskazał, iż zgodnie z art.129 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustanie od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosowne pouczenie zawarto w decyzji pierwszoinstancyjnej, która w dniu 31 października 2006 r. została doręczona kuratorowi skarżącego. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 14 listopada 2006 r. Nie ma przesłanek do uznania, iż (...) ustanowiona jego kuratorem nie wykonała należycie ciążących na niej obowiązków. Miała zapewnioną możliwość brania czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i w dniu 17 października 2006 r. złożyła w organie paszportowym I instancji wyjaśnienia w imieniu strony. Został jej odczytany protokół tego przesłuchania, z którego jednoczenie wynika, że przesłuchano stronę w sprawie unieważnienia paszportu skarżącego, co kurator potwierdziła własnoręcznym podpisem. Twierdzenie zawarte w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu, że o wydaniu decyzji w sprawie unieważnienia paszportu skarżący dowiedział się dopiero w dniu 28 maja 2007 r. nie zostało niczym udokumentowane i nie może być uznane za zasadne. Z protokołu przesłuchania kuratora z dnia 17 października 2006 r. jednoznacznie wynika, że utrzymywał on stały kontakt telefoniczny ze skarżącym. W tej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należało załatwić odmownie. Skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) czerwca 2007 r. wniósł skarżący, podnosząc, iż (...) w ogóle nie wypełniała obowiązków należących do kuratora. Nie dość, że nie podjęła jakiejkolwiek próby poinformowania skarżącego o toczących się wobec niego postępowaniach, to nie podjęła również żadnych działań w jego imieniu, jak chociażby wniesienia odwołania od decyzji unieważniającej paszport (...). Kurator winien natomiast podejmować wszelkie możliwe czynności w imieniu osoby reprezentowanej. (...) nie podejmowała jednakże żadnych czynności świadczących o tym, że choć w minimalny sposób wypełnia obowiązki kuratora. W wyniku powyższego skarżący nie został powiadomiony o prowadzonym w stosunku do niego postępowaniu administracyjnym, co całkowicie uniemożliwiło mu wzięcie w nim udziału i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak też odwołanie się od decyzji organu I instancji. Informacje odnośnie tego, że zostało wobec niego wszczęte postępowanie w przedmiocie unieważnienia paszportu skarżący uzyskał dopiero w dniu 23 maja 2007 r. po rozmowie telefonicznej (...), która przez cały czas miała możliwość kontaktu z nim, niemniej z niewiadomych przyczyn nie powiadomiła go wcześniej. W dniu tym ustały zatem przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji organ odwoławczy bezzasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przy orzekaniu w tym przedmiocie organ dokonuje oceny zawinienia strony przy uchybieniu terminu. Przy ocenie tej przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Strona ma zatem obowiązek zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Powyższe przesłanki zostały spełnione w niniejszej sprawie. Uchybienie terminu nie mogło być zawinione przez skarżącego, bowiem nie posiadał on żadnej wiedzy o toczącym się postępowaniu. Gdyby miał taką wiedzę, to z pewnością sam reprezentowałby swoje interesy bez potrzeby ustanawiania kuratora. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z tytułu sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz.U. z dnia 20 września 2002 r, Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia (art.3§2 pkt 2 p.p.s.a.). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art.58§1 k.p.a. warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej (w tym do wniesienia odwołania) jest uprawdopodobnienie przez stronę, która uchybiła terminowi, iż uchybienie to nastąpiło bez jej winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się więc z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku. Skarżący wywodzi, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, albowiem o wydaniu tej decyzji dowiedział się dopiero w maju 2007 r., a zatem osiem miesięcy po jej wydaniu. Odwołania nie mógł złożyć w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji kuratorowi reprezentującemu go w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, albowiem o doręczeniu tym nie został przez kuratora poinformowany. Argumentacji tej uwzględnić nie można. Należy stwierdzić, iż wprawdzie skarżący, mający status strony postępowania o unieważnienie posiadanego przez niego paszportu, nie uczestniczył w tym postępowaniu osobiście, niemniej był w nim prawidłowo reprezentowany w osobie kuratora ustanowionego przez sąd powszechny na podstawie art.184 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Z istoty instytucji kurateli ustanowionej na potrzeby postępowania administracyjnego wynika, iż czynności procesowe, których organ ma obowiązek dokonać wobec strony postępowania (w szczególności doręczenia), dokonuje się wobec jej kuratora. Czynności te wywołują skutek dla strony przez kuratora reprezentowanej. Kuratorowi ustanowionemu dla skarżącego doręczono decyzję organu I instancji i termin do wniesienia odwołania w imieniu i na rzecz skarżącego biegł od daty tego doręczenia. Kurator odebrał decyzję organu I instancji i w ustawowym terminie nie wniósł odwołania. Powyższe wywołuje skutek dla skarżącego. Skarżący wywodzi, iż kurator, (...), działał na jego niekorzyść, w tym w szczególności nie informował go o wszczętym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie unieważnienia paszportu. Wprawdzie z cytowanego na wstępie art.58§1 k.p.a. wynika, iż skarżący byłby zobowiązany jedynie do uprawdopodobnienia, nie zaś do udowodnienia, iż (...) działała na jego niekorzyść, niemniej powyższe nie znajduje jakiegokolwiek potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Z protokołu przesłuchania (...) z dnia 17 października 2006 r. przez organ I instancji (k.52 akt administracyjnych) wynika, iż przesłuchiwana utrzymywała kontakt z (...), poinformowała organ m.in. o tym, iż skarżący w dalszym ciągu przybywa poza granicami kraju oraz, iż zmienił pracę, w związku z czym nie może skorzystać z urlopu i przyjechać do kraju. Względy doświadczenia życiowego przemawiają za uznaniem, iż regułą jest współpracę (...), (...), a obalenie takiego domniemania wymagałoby wskazania konkretnych okoliczności przemawiających na rzecz tezy przeciwnej. Zarówno materiał dowodowy sprawy, jak i pisma skarżącego okoliczności takich nie ujawniają, a samo twierdzenie strony, iż kurator nie informował go o istotnych dla niego sprawach do uprawdopodobnienia takiego twierdzenia nie wystarczają. Z powyższych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art.151 p.p.s.a.