II SAB/Kr 166/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : NSA Anna Szkodzińska (spr.) WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi K. O. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] w sprawie wniosku skarżącego z dnia 20 lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do podjęcia czynności lub wydania aktu; II. stwierdza, że bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wnioski o wymierzenie organowi grzywny i przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej; IV. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] na rzecz skarżącego K. O. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Uzasadnienie: Wnioskiem z dnia 20 lipca 2020 r. złożonym drogą elektroniczną K. O. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, poprzez doręczenie elektronicznych obrazów wyroków i postanowień (sentencji wraz z uzasadnieniami – jeżeli sporządzono) Sądu Rejonowego dla [...], w sprawach, w których orzekała SSR I. S., zapadłych w 2019 r. (zob. i por. decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego we W. z dnia 29 czerwca 2020 r. w sprawie o sygn.. akt [...]). W dniu 27 lipca 2020 r. Prezes Sądu Rejonowego dla [...], po otrzymaniu danych dotyczących żądanej informacji z systemu Informatycznego Currenda z podziałem na poszczególne kategorie spraw: [...] sprawy, Kp – 26 spraw, Ko – 12 spraw, W 246 spraw, K – 139 spraw, zlecił przygotowanie żądanej informacji. Pismem z dnia 5 października 2020 r. (data wpływu do organu 14 października 2020 r.) K. O. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] polegającą na nierozpoznaniu wniosku skarżącego 20 lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Prezesowi Sądu Rejonowego dla [...] zarzucił naruszenie przepisów: - art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej; - art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek. W związku z powyższym K. O. wniósł o: - zobowiązanie Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w K. do załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 20 lipca 2020 r., dotyczącego doręczenia elektronicznych obrazów wyroków i postanowień Sądu Rejonowego dla [...] w K. w II Wydziale Karnym, w sprawach w których orzekała SSR I. S., zapadłych w 2019 r.; - stwierdzenie, że bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - wymierzenie Prezesowi Sądu Rejonowego dla [...] w K. grzywny w kwocie 10 000 (dziesięciu tysięcy złotych); - przyznanie skarżącemu od Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w K. sumy pieniężnej w kwocie 5 000 zł (pięciu tysięcy złotych); - zasądzenie od Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w K. na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych w tym zwrotu opłaty sądowej w kwocie 100 zł (sto złotych). W uzasadnieniu skargi wskazano, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku tj. w dniu 3 sierpnia 2020 roku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Prezes Sądu Rejonowego dla [...] nie wskazał również, że informacja ta, zostanie przygotowana w czasie późniejszym nie dłuższym niż 2 miesiące, choć i ten termin upłynął. Zdaniem skarżącego Prezes Sądu Rejonowego dla [...] w K. dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, bowiem zignorował złożony przez Skarżącego wniosek o udostępnienie informacji publicznej i nie poinformował Skarżącego, że ma zamiar przedłużyć termin rozpatrzenia wniosku do 2 miesięcy. Nadto nawet po upływie 2 miesięcy nie udostępniono skarżącemu zawnioskowanej informacji publicznej, nie odmawiając jej udzielenia ani nie umarzając postępowania administracyjnego w formie decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na wniosek z dnia 20 lipca 2020 r., pismem z dnia 20 października 2020 r. ([...]) Prezes Sądu Rejonowego dla [...] udostępnił żądaną informację publiczną. Jak podał, do pisma dołączono – po dokonaniu anonimizacji – obrazy wyroków i postanowień Sądu zapadłych w 2019 r., w sprawach w których orzekała SSR I. S.. Wyjaśniono, że na czas realizacji wniosku wpływ miała konieczność przygotowania obszernego materiału, w tym potrzeba dokładnego dokonania przeglądu spraw pod kątem wskazanych zmiennych, a następnie proces anonimizacji danych. Czynności te były czasochłonne i angażowały czas i wysiłek wielu osób. Wpływ na opóźnione udzielenie informacji miała również ograniczona kadra urzędnicza z uwagi na okres urlopowy oraz sytuację epidemiologiczną w kraju i [...], przy konieczności zapewnienia najbardziej optymalnego w tych warunkach funkcjonowania sądu w podstawowych zakresach jego zadań. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego dla [...] wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że przedmiotowy wniosek wpłynął do Sądu w dniu 20 lipca 2020 r. Zarządzeniem Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia 21 lipca 2020 r. zarządzono o podjęciu działań zmierzających do koniecznych ustaleń i przygotowania informacji we wskazanym przez wnoszącego zakresie. W dniu 27 lipca 2020 r. polecono przygotowanie informacji. Udzielenie wnioskowanej informacji wymagało dokonania: przeglądu spraw I. S. z całego roku (niewystarczające w tym zakresie było korzystanie tylko z systemu Currenda); wyszukania wszystkich wyroków i postanowień i ich uzasadnień wydanych przez cały rok pracy sędziego; sporządzenia kopii wszystkich wyroków i postanowień oraz ich uzasadnień; anonimizacji wyroków i postanowień oraz ich uzasadnień; sporządzenia elektronicznych obrazów orzeczeń; przygotowanie i ekspedycja informacji. W tym stanie rzeczy zdaniem skarżonego organu niezasadny jest zarzut braku działań Sądu zmierzających do udzielenia informacji publicznej oraz wywodzone z tego konsekwencje. Informacja o jaką wnosił skarżący, została mu udzielona, a czas jej udzielenia wynikał jedynie z niezwykłej obszerności informacji oraz nakładu pracy jakiej wymagało jej przygotowanie oraz sytuacji zagrożenia pandemią. Nadto wszystkie, liczne wnioski skarżącego o udzielenie informacji publicznej były mu w terminach ustawowych udzielane. Wobec K. O. nie korzystano także z możliwości, jaką daje art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie występowano o opłatę odpowiadającą kosztom związanym ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. Dodał organ, że oczywistym niedopatrzeniem było niepowiadomienie skarżącego o niemożności udzielenia informacji w podstawowym terminie do jej udzielenia. Uchybienie to jednak, nie może być traktowane jako odmowa i jak to ujął skarżący "całkowicie prostackie zignorowanie złożonego przez skarżącego wniosku". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 o dostępie do informacji publicznej – DZ.U.2019/1429)), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo wydanie decyzji o odmowie lub umorzeniu postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Termin do załatwienia sprawy, stosownie do przepisu art. 13 ust 1 ustawy wynosi, – co do zasadny – maksymalnie 14 dni. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że wniosek skierowano do właściwego adresata. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5) ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności władze publiczne. W rozumieniu powyższego przepisu Prezes Sądu jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej statuuje w art. 1 ust. 1, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Nie budzi wątpliwości, że żądana informacja definicji tej odpowiada. Pomiędzy złożeniem wniosku a wniesieniem skargi upłynął okres blisko trzech miesięcy. Sprawa zatem nie została załatwiona w przewidzianym ustawą terminie. Organ nie zawiadomił skarżącego o powodach opóźnienia i przedłużeniu terminu załatwienia sprawy i przekroczył maksymalny dwumiesięczny termin, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy ("Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku"). Niewątpliwe więc w sprawie miał miejsce stan bezczynności organu rozumiany jako niezałatwienie sprawy w terminie. Ostatecznie informacja została udostępniona niezwłocznie po wpływie skargi. Stan bezczynności zatem ustał w toku postępowania sądowego, co czyni bezprzedmiotowym zobowiązanie organu do wydania aktu lub podjęcia czynności. W tym zakresie postępowanie sądowe, na podstawie art. 161 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) zostało umorzone. Stosownie do przepisu art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ppsa Sąd w opisanej sytuacji zobowiązany jest do stwierdzenia, czy stan bezczynności miał miejsce i czy należy przypisać mu cechę rażącego naruszenia prawa. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Prezes Sądu niezwłocznie po wpływie wniosku zarządził jego realizację. Zważywszy zaś zakres udostępnianej informacji, pracochłonność i czasochłonność jej przygotowania, nie sposób nie podzielić racji przedstawionych w odpowiedzi na skargę. Z całą pewnością opóźnienie w załatwieniu wniosku nie było skutkiem celowego działania, czy lekceważenia podmiotu wnioskującego, lecz wynikiem realnych warunków funkcjonowaniu Sądu, i to w okresie komplikacji związanych z pandemią. Skarżący zaś nie wykazał, aby nieudostępnienie informacji w terminie miało jakikolwiek wpływ na jego sytuację prawną, czy majątkową. Z tych też powodów oddalono wnioski skarżącego o nałożenie na organ grzywny oraz o przyznanie sumy pieniężnej, które zastały sformułowane na podstawie art. 149 § 2 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.