I OSK 115/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1148/06 o odrzuceniu skargi P. Z. na decyzję Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej postanawia oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2006 r. odrzucił skargę P. Z. na decyzję Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej, z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącego w zakreślonym terminie braków formalnych skargi tj. niewskazanie daty i numeru zaskarżonego aktu. Sąd wyjaśnił, że P. Z. został wezwany do sprecyzowania wniesionej skargi pismem z dnia 3 lipca 2006 r., doręczonym 11 lipca 2006 r. W wezwaniu zakreślony został siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków. Skarżący został także poinformowany, iż nieuzupełnienie braków formalnych skargi spowoduje jej odrzucenie. Wprawdzie 18 lipca 2006 r., a zatem w zakreślonym terminie, skarżący nadesłał do Sądu pismo z wyjaśnieniami, jednak nie stanowiło ono wykonania wezwania, gdyż nie pozwalało na ustalenie, co jest przedmiotem skargi P. Z. W tej sytuacji Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej ustawa P.p.s.a.). Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył P. Z., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy P.p.s.a., poprzez błędne i nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący nie uzupełnił skargi i że wskutek tego nie jest możliwe ustalenie co jest jej przedmiotem, a w konsekwencji odrzucenie skargi, b) niewłaściwe zastosowanie art. 6 ustawy P.p.s.a., poprzez niewyczerpujące pouczenie skarżącego o koniecznym zakresie i sposobie uzupełnienia skargi, poprzez brak zrozumiałych wskazówek co do zakresu i szczegółowości informacji, która musi zostać przedłożona Sądowi pod rygorem odrzucenia skargi, c) niezastosowanie art. 106 § 3 ustawy P.p.s.a., na podstawie którego Sąd był zobowiązany, z urzędu lub na wniosek strony, do przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli byłoby to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powodowało nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd, nie otrzymawszy od skarżącego wystarczających wyjaśnień, nie podjął żadnych dodatkowych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy, zaś wszelkie wątpliwości rozstrzygnął na niekorzyść skarżącego; 2) naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, iż Sąd nie podjął się merytorycznego zbadania błędnie ustalonego stanu faktycznego, który nie został uznany za spełniający przesłanki art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, ze zm.). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik P. Z. szeroko opisał okoliczności mające jego zdaniem wpływ na zasadność przyznania skarżącemu renty specjalnej, a także dotychczasowe działania skarżącego i innych osób podejmowane w tej sprawie. Podkreślił także, że skarżący zgodnie ze swoją najlepszą wolą i wiedzą wykonał wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych, w sposób niewątpliwy i jasny powołując numer sprawy: II SA/Wa 1148/06. Informacja ta wyklucza uznanie, że nie wiadomo co jest przedmiotem jego skargi. Skarga P. Z. nie miałaby racji bytu jedynie wtedy, gdy nie istniałby przedmiot zaskarżenia (a istnieje ostateczna decyzja Prezesa Rady Ministrów o odmowie przyznania renty specjalnej) lub akt zaskarżenia (P. Z. złożył jednak niewątpliwie skargę do sądu administracyjnego). Pełnomocnik skarżącego podkreślił również, że Prezes Rady Ministrów nie miał problemu z identyfikacją zaskarżonej decyzji, co wynika z odpowiedzi na skargę P. Z. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezesa Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie, wskazując, że postawione zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 46 § 2 ustawy P.p.s.a., gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz przedmiotu sprawy, pisma zaś dalsze - sygnaturę akt. Oznaczenie przedmiotu sprawy polega na precyzyjnym wskazaniu zaskarżonego aktu lub czynności konkretnego organu administracji, bądź określeniu przedmiotu zarzucanej mu bezczynności. Wskazanie to nie może ograniczać się do ogólnego opisu przedmiotu sprawy, ale winno zawierać datę i numer, pozwalające na identyfikację zaskarżonego aktu. Dane te powinna podać osoba, która żąda wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, tylko ona ma bowiem prawo do określenia, co jest przedmiotem jej skargi. Nie ma zatem znaczenia fakt, iż w odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów podał numer i datę decyzji, którą uznał za zaskarżoną. P. Z. nie potwierdził bowiem tych informacji. Zgodnie z art. 49 § 1 ustawy P.p.s.a., skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych swojej skargi "przez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej czynności". Wezwanie to było zrozumiałe i nie wymagało dalszego uszczegółowienia. Nawet biorąc pod uwagę, że skarżący działał na tym etapie sprawy bez pełnomocnika, nie można uznać, że Sąd winien był powtarzać wezwanie, bądź dodatkowo wyjaśniać skarżącemu jakie informacje są konieczne do nadania biegu skardze. Do zrozumienia wezwania nie była konieczna znajomość prawa lub słownictwa prawniczego. Z tego względu niezasadny jest zarzut niewłaściwego zastosowania art. 6 ustawy P.p.s.a. Nie można także uznać, że P. Z. zastosował się do wezwania podając w odpowiedzi na wezwanie sygnaturę akt sprawy sądowoadministracyjnej, w której zaistniała wątpliwość co do przedmiotu jego skargi. Podanie sygnatury II SA/Wa 1148/06 z pewnością nie stanowiło prawidłowego wykonania wezwania i nie wyjaśniało wątpliwości dotyczących przedmiotu zaskarżenia. Z tego względu odrzucenie skargi nie stanowiło naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 ustawy P.p.s.a. Za chybiony należy także uznać zarzut naruszenia art. 106 § 3 ustawy P.p.s.a. Przepis ten dotyczy możliwości przeprowadzenia przez sąd dowodów uzupełniających z dokumentów, w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości w toczącej się sprawie sądowoadministracyjnej. Należy wyjaśnić, że dopiero niezawierająca braków formalnych skarga wszczyna właściwe postępowanie sądowe, w którym sąd może podejmować działania w oparciu o art. 106 § 3 ustawy P.p.s.a. Ponadto, dowody uzupełniające z dokumentów służą merytorycznemu rozpoznaniu sprawy, a nie ustaleniu informacji, od których dopiero zależy wszczęcie postępowania sądowego, a których strona nie podała, mimo wezwania. Zamierzonego skutku nie może także odnieść zarzut naruszenia prawa materialnego, polegającego na odstąpieniu przez Sąd od merytorycznego zbadania sprawy, w szczególności od ustalenia, czy w świetle zaistniałego stanu faktycznego P. Z. spełniał przesłanki przyznania renty specjalnej, o których mowa w art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przy zarzucie naruszenia przepisu prawa materialnego chodzi o wadliwe rozumienie przez sąd normy prawnej bądź o błędne posłużenie się nią w sprawie, w której nie ma ona zastosowania. Natomiast, jak wynika z uzasadnienia tej podstawy kasacyjnej, pełnomocnik P. Z. usiłował wykazać, że Sąd I instancji nie podjął określonych czynności w sprawie, a zatem de facto naruszył przepisy postępowania. Tak sformułowany zarzut uznać należy za chybiony. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.