II SO/Wa 45/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o wymierzenie Komitetowi Wyborczemu Kandydata na Prezydenta RP [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: 1. wymierzyć Komitetowi Wyborczemu Kandydata na Prezydenta RP [...] grzywnę w wysokości 300 zł (słownie: trzysta złotych); 2. zasądzić od Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta RP [...] na rzecz K. P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od wniosku. UZASADNIENIE K. P. (dalej jako wnioskodawca), pismem z [...] września 2020 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Komitetowi Wyborczemu Kandydata na Prezydenta RP [...] (dalej jako Komitet Wyborczy) grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z niewykonaniem przez Komitet Wyborczy obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. nieprzesłaniem w terminie ustawowym do WSA w Warszawie skargi z [...] czerwca 2020 r. Jak wynika z akt sprawy, Komitet Wyborczy nie udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek, który został mu przesłany przez Sąd. Korespondencja kierowana do Komitetu Wyborczego została zwrócona do Sądu jako niepodjęta w terminie i uznana za doręczoną zgodnie z art. 73 p.p.s.a. z dniem 27 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ zobligowany jest przekazać skargę wniesioną za jego pośrednictwem do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. Z całą mocą należy podkreślić, że obowiązek ten dotyczy każdego organu (nie tylko organu administracji publicznej), którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, niezależnie od tego, jak on ocenia dopuszczalność i zasadność wniesionej skargi. Swoje zdanie w tej kwestii, skarżony organ ma prawo wypowiedzieć tylko i wyłącznie w odpowiedzi na wniesioną skargę, którą też ma obowiązek przekazać sądowi administracyjnemu – por. w szczególności postanowienia NSA z 15 czerwca 2011 r., I OZ 410/11 i I OZ 416/11. Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jak wynika z dokumentów załączonych do wniosku o wymierzenie grzywny, Komitet Wyborczy od lipca 2020 r. był w posiadaniu korespondencji zawierającej skargę, z tego powodu od tego czasu rozpoczął biec Komitetowi Wyborczemu termin przewidziany na przekazanie skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, określony treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji trzydziestodniowy termin na przekazanie przez Komitet Wyborczy skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy do Sądu upłynął znacznie wcześniej niż złożony wniosek o wymierzenie grzywny z tytułu niedochowania terminu określonego we wspomnianym wyżej przepisie. Co istotne, skarga wraz odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi, nie zostały do dnia wydania niniejszego postanowienia przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 p.p.s.a., ma charakter bezwzględny. Organ, za pośrednictwem którego skarga została wniesiona, co do zasady zawsze zobowiązany jest przekazać ją do sądu administracyjnego, niezależnie od tego, czy w jego ocenie brak ku temu racjonalnych powodów. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego rozstrzyga bowiem wyłącznie ten sąd, a nie organ, za pośrednictwem którego omawiany środek zaskarżenia jest wnoszony. W ocenie Sądu, sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco – restrykcyjny. Na przyjęcie wyłącznie dyscyplinującego charakteru takiej grzywny nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Jednakże "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, i właśnie to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005, s. 259; tak również: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA z 2006 r., nr 6 poz. 156). Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że Komitet Wyborczy bezwzględnie zobligowany był przekazać skargę na bezczynność do sądu administracyjnego, trudno natomiast w niniejszej sprawie odnieść się do szczególnej okoliczności, o której mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a., w sytuacji gdy skarga na bezczynność do dnia wydania niniejszego postanowienia nie trafiła do Sądu, a sam Komitet Wyborczy nie zajął stanowiska wobec złożonego wniosku o wymierzenie grzywny. Z istoty sądowej kontroli administracji publicznej wynika bowiem, że to do właściwego Sądu ostatecznie należy ocena dopuszczalności skargi, a następnie ocena zasadności zarzutów w niej zawartych, gdy organ nie korzysta z uprawnienia przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a., tj. z możliwości uwzględnienia skargi w całości lub w części do dnia rozpoczęcia rozprawy. W niniejszej sprawie organ (Komitet Wyborczy) zobligowany był, stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a., w terminie trzydziestu dni od daty otrzymania skargi przekazać ją Sądowi, czego nie uczynił. Należy mieć na uwadze, że w okresie złożenia skargi na bezczynność, jak i wniosku o wymierzenie grzywny, Komitet Wyborczy nie uległ rozwiązaniu, w myśl przepisu art. 100 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2019 r. poz. 684 i 1504), na co wskazuje fakt przedłożenia Państwowej Komisji Wyborczej sprawozdania finansowego za okres od dnia [...] lutego 2020 r. do dnia [...] września 2020 r. a zatem winien był sprostać obowiązkowi przekazania do Sądu skargi na bezczynność. Przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, iż grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2019 r. (M.P. z 2020 r. poz. 174), przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło 4.918,17 złotych. Sąd, mając na uwadze brak przekazania skargi, ale również fakt pochodzenia środków pieniężnych na rachunku Komitetu Wyborczego w pełni z wpłat od osób fizycznych, wymierzył Komitetowi Wyborczemu grzywnę w wysokości 300 złotych. Sąd, postanawiając o wysokości wymierzonej grzywny miał na uwadze czas, jaki upłynął od złożenia skargi na bezczynność do dnia wydania niniejszego postanowienia oraz pochodzenie środków pieniężnych na koncie bankowym Komitetu Wyborczego z wpłat społecznych, które stanowiły jedyne źródło przychodu Komitetu. Orzeczona grzywna stanowi sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. O zwrocie wpisu sądowego do wniosku o wymierzenie organowi grzywny orzekł, jak w pkt 2, działając w tym zakresie w oparciu o przepis art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a..