III Cz 415/20

<p>Sygn. akt III Cz 415/20</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 15 października 2020 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:</p> <p>Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Roman Troll</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 15 października 2020 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">J. Z.</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">R. B.</span> </p> <p>o podział majątku wspólnego</p> <p>na skutek zażalenia wnioskodawczyni</p> <p>na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 4. postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach</p> <p>z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt I Ns 1844/16</p> <p>postanawia:</p> <p>oddalić zażalenie.</p> <p>SSO Roman Troll</p> <p>Sygn. akt III Cz 415/20</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z 15 października 2019 r. Sąd Rejonowy w Gliwicach dokonał podziału majątku wspólnego (pkt. 1. i 2.), zasądził z tego tytułu na rzecz wnioskodawczyni 113100 zł płatne w dwóch równych ratach (pkt 3.), nakazał pobrać nieuiszczone koszty sądowe po połowie od wnioskodawczyni (pkt 4.) i od uczestnika postępowania (pkt 5.), <br/>a w pozostałym zakresie każdego z nich obciążył poniesionymi przez nich kosztami postępowania (pkt 6.). Odnośnie pkt. 4. postanowienia zaznaczył, że jest to połowa kosztów sądowych z tytułu opłaty od wniosku i wynagrodzenia biegłego, które nie były uiszczone, a ich suma wynosi 3209,06 zł. Orzeczenie to zapadło na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> w związku <br/>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>.</p> <p>Zażalenie na orzeczenie zawarte w punkcie 4. tego postanowienia wniosła wnioskodawczyni, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że w chwili orzekania była zdolna do ponoszenia kosztów sądowych, a w konsekwencji naruszenie <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> poprzez odmowę odstąpienia od obciążania jej tymi kosztami; zwróciła uwagę na swoja trudną sytuację materialną. Wniosła o zmianę tego postanowienia poprzez odstąpienie od obciążania jej kosztami sądowymi.</p> <p>W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania wniósł o jego oddalenie.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:</p> <p>Zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1469), Sąd Okręgowy rozpoznając zażalenie stosuje regulacje proceduralne w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła <br/>w życie 7 listopada 2019 r., zażalenie bowiem wpłynęło przed tym terminem. Zażalenie dotyczy kosztów sądowych, a zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> rozpoznaje się je w składzie jednego sędziego.</p> <p>Rację ma skarżąca, że była zwolniona od kosztów sądowych zarówno w zakresie opłaty od wniosku, jak i zaliczek na wynagrodzenie biegłego (por. postanowienia wydane przez referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w Gliwicach 1 grudnia 2016 r. /k. 47/ <br/>i 4 lipca 2019 r. /k. 99/). Takie jednak zwolnienie nie oznacza, że automatycznie należy odstąpić od obciążania jej kosztami sądowymi, gdy na jej rzecz zasądzone zostało świadczenie pieniężne (pkt 3. sentencji). Co więcej w takiej sytuacji wchodzi w grę regulacja <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 2;art. 113 ust. 2 pkt. 1)">art. 113 <br/>ust. 2 pkt 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>.</p> <p>Sąd Rejonowy zasadnie wskazuje, powołując stosowne orzecznictwo, że w sprawach działowych ma zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>, a więc każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">Art. 102 k.p.c.</a> stanowi, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Regulację tę można stosować także w postępowaniu nieprocesowym poprzez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> </p> <p>Skarżąca podnosi, wskazując na swoją trudną sytuację materialną, niezastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> Ta ostatnia regulacja jednak nie może mieć zastosowania przy orzekaniu w tej sprawie o nieuiszczonych kosztach sądowych, bo dotyczy tylko kosztów procesu (postępowania nieprocesowego), a nie nieuiszczonych kosztów sądowych, zaś skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych. W literaturze podnosi się, że wyjątkowo ta regulacja może znajdować zastosowanie, w połączeniu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>, gdy obowiązek uregulowania nieuiszczonych kosztów sądowych dotyczy przeciwnika strony zwolnionej od kosztów sądowych; w tej sprawie jednak to skarżąca powołuje się na zwolnienie od kosztów sądowych. Dlatego też <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> nie mógł zostać naruszony na skutek jego niezastosowania. W skład kosztów procesu wchodzą zaś koszty sądowe, ale tylko te już uiszczone (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 2;art. 98 § 3)">art. 98 § 1, 2 i 3 k.p.c.</a>), a nie te, których jeszcze nie uiszczono. (Por. też wyrok Sądu Najwyższego z 25 listopada 2010 r., sygn. akt <br/>I CSK 702/09, Lex 688668; P. Feliga [w:] Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Komentarz, pod red. P. Feligi, WKP z 2019 r., tezy 4., 25. i 26. do art. 113; K. Gonera [w:] Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Komentarz, LexisNexis z 2011 r., tezy 5. i 17. do art. 113).</p> <p>Zarzutami proceduralnymi sąd drugiej instancji jest związany (por. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2008 r., sygn. akt III CZP 49/07, OSNC 2008/6/55).</p> <p>W związku z powyższym nawet trudna sytuacja materialna skarżącej nie mogła prowadzić do uwzględnienia jej zażalenia, gdyż zasądzone na jej rzecz świadczenie pozostaje <br/>w wysokości znacznie przewyższającej koszty sądowe objęte zażaleniem. Nie było więc podstaw, wbrew stanowisku skarżącej, do zaniechania pobrania nieuiszczonych kosztów sądowych; do tego bowiem może dojść tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach, <br/>a w tej sprawie żaden taki przypadek nie zachodzi (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 4)">art. 113 ust. 4 ustawy z 28 lipca <br/>2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>).</p> <p>Dlatego też zarzuty zażalenia są bezzasadne.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 1;art. 397 § 2)">art. 397 <br/>§ 1 i 2 k.p.c.</a> oraz art. 9 ust. 4 ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, należało orzec jak w sentencji.</p> <p>SSO Roman Troll</p> </div>