III OW 27/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Dyrektorem Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie a Wojewodą Małopolskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za szkodę wodną postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 6 maja 2022 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (zwany dalej jako Dyrektor Zarządu Zlewni) zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Wojewodą Małopolskim poprzez wskazanie Wojewody Małopolskiego jako organu właściwego do rozpoznania wniosku J. B. w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za szkodę wodną powstałą poprzez podmycie drogi prywatnej wnioskodawcy, znajdującej się na działce nr [...] i [...] obr. [...], wskutek wystąpienia wody z brzegów potoku płynącego na granicy działek nr [...] i [...] oraz [...] i [...], co miało nastąpić na skutek nieudrożnionego przepustu znajdującego się na gminnej drodze publicznej na działce nr [...] i [...]. W uzasadnieniu wniosku Dyrektor Zarządu Zlewni wskazał, że zgodnie z art. 469 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 2233) zwanej dalej P.w., na żądanie poszkodowanego organ właściwy w sprawie pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia wodnoprawnego, którego następstwem jest szkoda, a jeżeli szkoda nie jest następstwem wykonywania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego - właściwy wojewoda, ustala wysokość odszkodowania, w formie pieniężnej, w drodze decyzji. Istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy ma zatem okoliczność czy dla przepustu zlokalizowanego na działkach nr [...][...][...] i [...] było udzielane pozwolenie wodnoprawne. Kwestia ta determinuje bowiem właściwość organu wedle przywołanego przepisu. Podniesiono, że z podjętych w sprawie czynności wyjaśniających wynika, iż dla ww. przepustu nie było udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Dyrektor Zarządu Zlewni nie administruje żadnymi ciekami śródlądowymi wód płynących położonymi na wymienionych działkach. Zgodnie z Ewidencją Gruntów i Budynków w granicach tych działek znajduje się jedynie użytek oznaczony jako W-Ps, wskazujący na rów. Z tych względów uznać należało, że właściwy w sprawie jest Wojewoda Małopolski. W odpowiedzi na wniosek Wojewoda Małopolski wniósł o jego oddalenie. Wskazując na treść art. 469 ust. 5 P.w. stwierdził, że właściwy organ może w terminie 3 miesięcy od zgłoszenia żądania przez poszkodowanego wydać decyzję ustalającą wysokość odszkodowania. Po upływie tego okresu organ ten utraci uprawnienie do rozpatrzenia wniosku, ponieważ w takim przypadku wnioskodawcy przysługuje droga sądowa przed sądem powszechnym. Skoro w przedmiotowej sprawie powyższy termin upłynął, bezprzedmiotowe stało się rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, gdyż wygasła kompetencja organu do wydania decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem kompetencyjnym negatywnym pomiędzy Dyrektorem Zarządu Zlewni a Wojewodą Małopolskim, który sprowadza się do rozstrzygnięcia, który organ jest właściwy w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za szkodę wodną wyrządzoną J. B., która powstała poprzez podmycie drogi prywatnej, znajdującej się na działce nr [...] i [...] obr. [...], wskutek wystąpienia wody z brzegów potoku, co miało nastąpić na skutek nieudrożnionego przepustu znajdującego się na gminnej drodze publicznej. Zgodnie z art. 469 ust. 1 P.w. w sprawie naprawienia szkód innych niż szkody będące skutkiem okoliczności określonych w art. 222 ust. 3 i art. 223 ust. 1, powstałych w szczególności w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego albo dokonaniem zgłoszenia wodnoprawnego, prawo dochodzenia roszczeń przed sądami powszechnymi przysługuje po wyczerpaniu trybu, o którym mowa w ust. 3. Stosownie do art. 469 ust. 2 P.w. prawo dochodzenia roszczeń, o którym mowa w ust. 1, obejmuje wyłącznie szkodę rzeczywiście poniesioną. Na żądanie poszkodowanego organ właściwy w sprawie pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia wodnoprawnego, którego następstwem jest szkoda, a jeżeli szkoda nie jest następstwem wykonywania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego - właściwy wojewoda, ustala wysokość odszkodowania, w formie pieniężnej w drodze decyzji (art. 469 ust. 3 P.w.). Art. 469 ust. 4 P.w. przewiduje natomiast, że strona może wnieść powództwo do sądu powszechnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 3. Powyższe stosuje się odpowiednio w przypadku niewydania decyzji, o której mowa w ust. 3, przez właściwy organ w terminie 3 miesięcy od dnia zgłoszenia żądania przez poszkodowanego (art. 469 ust. 5 P.w.). Z wykładni wskazanych przepisów wynika, że wydanie przez właściwy organ decyzji ustalającej wysokość odszkodowania może nastąpić w określonym terminie, to jest w ciągu 3 miesięcy od dnia zgłoszenia żądania przez poszkodowanego. Po upływie tego okresu organ traci uprawnienie do rozpatrzenia wniosku strony, ponieważ w takim przypadku wnioskodawcy przysługuje droga sądowa przed sądem powszechnym. Od dnia złożenia przez J. B. wniosku z dnia 16 grudnia 2021 r. o ustalenie wysokości odszkodowania (data wpływu do Wojewody Małopolskiego w dniu 27 grudnia 2021 r.) upłynął powyższy termin. Tym samym uznać należy, że rozpoznanie wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Na skutek upływu czasu sprawa ta przestała mieć bowiem charakter indywidualnej sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej (art. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Tym samym bezprzedmiotowe stało się rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, skoro taka potrzeba nie wynika z konkretnej sprawy administracyjnej (por. postanowienie NSA z 1 czerwca 2022 r. sygn. akt III OW 159/21; postanowienie NSA z 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OW 3/19; postanowienie NSA z 20 września 2013 r. sygn. akt II OW 64/13; postanowienie NSA z 12 sierpnia 2005 r. sygn. akt II OW 25/05). Z powyższych względów, na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu wniosku.