I Cz 231/20

<p>Sygn. akt I.Cz 231/20</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 20 października 2020 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący Cezary Olszewski</p> <p>Sędziowie SO Elżbieta Iwona Cembrowicz, Mirosław Krzysztof Derda</p> <p>Protokolant Ewa Andryszczyk</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 października 2020 roku w Suwałkach</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>z udziałem Notariusza <span class="anon-block">B. F.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->w związku z odmową dokonania czynności notarialnej</strong> </p> <p>na skutek zażalenie wnioskodawcy <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> w <span class="anon-block">S.</span> na odmowę sporządzenia aktu notarialnego przez Notariusza <span class="anon-block">B. F.</span> z dnia 3 września 2020 roku Repertorium A Nr <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <span class="underline"> <!-- -->p o s t a n a w i a:</span> </p> <p>uchylić odmowę dokonania czynności notarialnej polegającej na przeniesieniu spółdzielczego lokatorskiego prawa do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego Nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> na odrębną własność <span class="anon-block">A. D. (1)</span> przez Notariusza <span class="anon-block">B. F.</span> prowadzącą Kancelarię Notarialną w <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>SSO Elżbieta Iwona Cembrowicz SSO Cezary Olszewski SSO Mirosław Krzysztof Derda</p> <p> <span class="anon-block"> (...)</span> <br/> Uzasadnienie <br/> </p> <p>Protokołem sporządzonym w formie aktu notarialnego w dniu trzeciego września dwa tysiące dwudziestego roku (2020-09-03) notariusz <span class="anon-block">B. F.</span>, prowadząca kancelarię notarialną w <span class="anon-block">S.</span>, przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> pod Nr <span class="anon-block">(...)</span>., po zapoznaniu się z doku­mentami przedłożonymi przez <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnię Mieszkaniową</span> w <span class="anon-block">S.</span>­wałkach i w związku z pismem z dnia 26 sierpnia 2020 roku nr <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">S.</span> zawiera­jącym wniosek o zawarcie umowy przeniesienia spółdzielczego lokatorskie­go prawa do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego Nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> w odrębną własność lokalu na rzecz <span class="anon-block">A. D. (1)</span>, w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910220091" title="Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - Dz. U. z 1991 r. Nr 22, poz. 91 (art. 81;art. 8)">art. 81 i 8</a>la <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910220091" title="Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - Dz. U. z 1991 r. Nr 22, poz. 91 ()">ustawy z dnia 14 lutego 1991 roku - Prawo o notariacie</a> - tj. Dz.U. 2020 poz. 1192 odmówiła sporządzenia aktu notarialnego zawierającego umowę przeniesienia własności lokalu, na mocy której to umowy strony miały ustanowić odrębną własność tego lokalu i następnie <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa</span> w <span class="anon-block">S.</span> miała przeniesie na rzecz Pani <span class="anon-block">A. D. (2)</span> (poprzednio <span class="anon-block">M.</span>) własność lokalu <span class="anon-block">mieszkalnego oznaczonego Nr (...)</span>, o pow. użytkowej 51,49 m2, znajdującego się w <span class="anon-block">S.</span>, przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>­ja Reja <span class="anon-block">(...)</span> wraz z przynależną piwnicą i udziałem w nieruchomości wspólnej. Spółdzielnia przedłożyła notariuszowi dokumenty takie jak:</p> <p>- wniosek <span class="anon-block">A. D. (1)</span> o przekształcenie spółdzielczego lokator­skiego prawa do lokalu mieszkalnego w odrębną własność, dotyczący lo­kalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">S.</span>, przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, który został złożony do Spółdzielni dnia 03.03.2020 r.,</p> <p>- przydziału lokalu mieszkalnego, wydanego przez <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnię Mieszkaniową</span> w <span class="anon-block">S.</span> (poprzednio <span class="anon-block"> Spółdzielnię Mieszkaniową (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>), dnia 28 grudnia 1977 r., posta­nawiającego przydzielić <span class="anon-block">A. M. (1)</span> <span class="anon-block">lokal mieszkalny nr (...)</span>, kat. M4 w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, o powierzchni użytkowej 46,30 m2. W przydzielonym mieszkaniu mają prawo zamieszkać <span class="anon-block">A. M. (2)</span>­niuk - wnioskodawca, <span class="anon-block">E. M.</span> - mąż, <span class="anon-block">M. M.</span> - syn, <span class="anon-block">A. M. (3)</span> - córka,</p> <p>- prawomocnego wyroku wydanego przez Sąd Wojewódzki w Suwałkach Wydział Cywilny dnia 30 czerwca 1992 r. w sprawie o rozwód, Sygn. akt IC 6/92, postanawiającego rozwiązać przez rozwód małżeństwo <span class="anon-block">A. M. (1)</span> <span class="anon-block">urodzonej (...)</span> oraz <span class="anon-block">E. M.</span>, urodzone­go 15 kwietnia 1951 r., zawarte w Urzędzie Stanu Cywilnego w <span class="anon-block">O.</span> w dniu 03 marca 1973 r. Nr akt 17,</p> <p>- odpisu skróconego aktu zgonu <span class="anon-block">E. U.</span> <span class="anon-block">S. C.</span>­nego M. <span class="anon-block">S. W.</span>, <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> wydanego z upoważnie­nia Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w <span class="anon-block">S.</span> przez <span class="anon-block">P.</span>­spektora, dnia 02 marca 2016 roku, zgodnego z treścią aktu zgonu o oznaczeniu <span class="anon-block"> (...)</span> z którego wynika, że <span class="anon-block">E. M.</span>, syn <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">J.</span>, <span class="anon-block">urodzony dnia (...)</span> w miej­scowości <span class="anon-block">O.</span> zmarł w dniu 17 lutego 2016 roku w <span class="anon-block">W.</span>, będąc rozwiedzionym,</p> <p>- odpisu postanowienia wydanego przez Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie I Wydział Cywilny dnia 06 lutego 2020 r., w sprawie o stawierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">E. M.</span>, Sygn. akt: INs 718/19 z którego wynika, że Sąd ten postanowił umorzyć postępowanie w sprawie, wobec cofnięcia wniosku o stwierdzenie naby­cia spadku.</p> <p>Notariusz na podstawie treści kserokopii przedłożonych dokumentów oraz rozmowy, którą przeprowadziła z Panią <span class="anon-block">A. D. (1)</span>, że Pani <span class="anon-block">A.</span>­nie <span class="anon-block">D.</span> (poprzednio <span class="anon-block">A. M. (1)</span>) zostało przydzielone jako członkowi Spółdzielni wpisanemu do rejestru członków pod <span class="anon-block">(...)</span> spółdzielcze lokatorskie prawo do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego Nr (...)</span> położonego w <span class="anon-block">S.</span>­wałkach przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w oparciu o przydział lokalu mieszkalnego z dnia 28 grudnia 1977 roku. Jak wynika z treści tego przydziału oraz roz­mowy, nabycie powyższego prawa nastąpiło w czasie trwania związku mał­żeńskiego <span class="anon-block">A. M. (1)</span> (obecnie <span class="anon-block">A. D. (1)</span>) z <span class="anon-block">E. M.</span> i obowiązującej w ich małżeństwie wspólności ustawowej, wobec czego (jak również wobec nie obowiązującego już, uchylonego na podstawie ustawy z dnia 19 grudnia 2002 o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszka­niowych art. 215 § 2 i 3 ustawy z dnia 16 września 1982 roku - prawo spół­dzielcze) - prawo to, jako nabyte w trakcie trwania małżeństwa, wchodziło w skład majątku wspólnego <span class="anon-block">A. M. (1)</span> i <span class="anon-block">E. M.</span>.</p> <p>Na mocy wyżej powołanego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Suwał­kach z dnia 30 czerwca 1992 r. Sygn. akt IC 6/92, który uprawomocnił się w dniu 22 lipca 1992r. małżeństwo <span class="anon-block">A. M. (1)</span> i <span class="anon-block">E. M.</span> zosta­ło rozwiązane przez rozwód.</p> <p>Z przedłożonych kserokopii dokumentów nie wynika, aby strony po orzeczeniu rozwodu dokonały podziału majątku wspólnego, jak również aby dokonały czynności, o których mowa w obowiązującym do dnia 08.09.2017 r. art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszka­niowych tj. w terminie roku od ustania małżeństwa, zawiadomiły <span class="anon-block">S.</span>­dzielnię, któremu z nich przypadło spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, albo przedstawiły dowód wszczęcia postępowania sądowego o podział tego prawa.</p>W powyższej sytuacji po ustaniu małżeństwa spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wyżej opisanego należało zdaniem notariusza - zgodnie z ogól­nymi zasadami przewidzianymi w art.43 § 1 <span class="anon-block">K.</span> rodzinnego i opiekuń­czego - do obojga byłych małżonków w częściach równych. <p> <span class="anon-block">E. M.</span> zmarł w dniu 17 lutego 2016 roku i z przedłożo­nych dokumentów wynika, że nie zostało dotychczas przeprowadzone po­stępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po wymienionym, jak również nie został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia, wobec czego nie zo­stali dotychczas ustaleni spadkobiercy <span class="anon-block">E. M.</span>.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa</span> w <span class="anon-block">S.</span> wniosła o zawar­cie umowy, na mocy której własność przedmiotowego lokalu mieszkalnego, w związku z jego przekształceniem, nabędzie wyłącznie <span class="anon-block">A. D. (1)</span>.</p> <p>W ocenie notariusza po ustaniu małżeństwa -zgodnie z art.13 ustawy spółdzielniach mieszkaniowych (w brzmieniu obowiązującym do dnia 08 września 2017r.) powstał obowiązek dokonania podziału wspólnego prawa i wskazania Spółdzielni komu prawo to przypadło, bądź zawiadomienia Spółdzielni o wszczęciu postępowania sądowego o podział tego prawa (W tej kwestii komentatorzy: Adam Stefaniak: Prawo spółdzielcze oraz ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych Warszawa 2007 str.229 oraz Mirosław Gersdorf, Jerzy Ignatowicz: Prawo spółdzielcze Ko­mentarz Warszawa 1985 - str.404-409 prezentują taki pogląd). Obowiązkowi podziału nie stoi na przeszkodzie również fundamentalna zasada niezbywalności spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego (tak:Bohdan Bieniek, Adam Bieranowski, Jacek Ignaczewski: małżeńskie prawo majątkowe Warszawa 2008 str. 379 oraz Mirosław Gersdorf, Jerzy Ignatowicz: Prawo spółdzielcze Komentarz Warszawa 1985 - str.404-407, przy czym wymienieni autorzy podkreślili, że stanowisko takie wynika ponadto z tezy III i VII wytycznych Sądu Najwyższego z roku 1974).</p> <p>Z uwagi na fakt rozwiązania małżeństwa <span class="anon-block">A. M. (1)</span> (obecnie <span class="anon-block">D.</span>) i <span class="anon-block">E. M.</span> przez rozwód wyrokiem z dnia 30 czerwca 1992 r., który stał się prawomocny w dniu 22 lipca 1992 r. w niniej­szej sprawie nie może mieć zastosowania art.14 powołanej ustawy o spół­dzielniach mieszkaniowych, który stanowi iż „Z chwilą śmierci jednego z małżonków spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, które przysługiwało obojgu małżonkom, przypada drugiemu małżonkowi.” W da­cie śmierci <span class="anon-block">E. M.</span>, <span class="anon-block">A. D. (1)</span> nie była jego żoną, zatem nie jest możliwe zawarcie umowy o przeniesienie własności tego lokalu w oparciu o art. 12 ust. 1 powołanej ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych -jak wnioskuje Spółdzielnia - wyłącznie na rzecz <span class="anon-block">A. D. (1)</span>.</p> <p>W powyższym stanie faktycznym w miejsce zmarłego <span class="anon-block">E. M.</span> wstąpili jego spadkobiercy (dotychczas nie ustaleni). Z uwagi na to że Spółdzielnia po orzeczeniu rozwodu wymienionych nie wykonała dyspozycji wynikającej z art.13 ust.2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych obowiązującym do dnia 08.09.2017 roku (nie podjęła uchwały o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do przedmioto­wego lokalu wskutek niedopełnienia przez byłych małżonków obowiązku wymienionego w art.14 ust 1 tej ustawy), podział spółdzielczego lokator­skiego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego powinien nastąpić z jednoczesnym działem spadku po <span class="anon-block">E. M.</span>. .</p> <p>Biorąc pod uwagę istniejący na dzień dzisiejszy stan faktyczny - w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910220091" title="Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - Dz. U. z 1991 r. Nr 22, poz. 91 (art. 81)">art.81 ustawy z dnia 14 lutego 1991r. Prawo o notariacie</a> - tekst jednolity Dz.U 2020, poz. 1192 – notariusz odmówiła sporządzenia aktu nota­rialnego wnioskowanego przez <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnię Mieszkaniową</span> w <span class="anon-block">(...)</span>, jako sprzecznej z prawem. Zażalenie na odmowę sporządzenia aktu notarialnego złożyła <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa</span> w <span class="anon-block">S.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910220091" title="Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - Dz. U. z 1991 r. Nr 22, poz. 91 (art. 83)">art. 83 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie</a>. Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że przedkładając w Kancelarii Notarialnej Notariusz <span class="anon-block">B. F.</span> dokumenty w przedmiotowej sprawie, zażądała zawarcia aktu notarialnego ustanowienia i przeniesienia odrębnej własności <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> na rzecz <span class="anon-block">A. D. (1)</span> w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010040027" title="Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 (art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 12 ust 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych</a>, przy zastosowaniu art. 14 cytowanej ustawy, zgodnie z którym z chwilą śmierci jednego z małżonków spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, które przysługiwało obojgu małżonkom, przypada drugiemu małżonkowi, przyjmując pogląd, iż przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie w sytuacji, gdy po rozwodzie dojdzie do śmierci jednego z byłych małżonków, a uprawniony do prawa pozostaje żyjący z nich (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 maja 2013 r. I ACa 78/13, wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 22 września 2016 r. I.C.1071/15).</p> <p>W odpowiedzi na zażalenie notariusz podtrzymała w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu odmowy, które zawarła w powołanym akcie notarialnym.</p> <p>Ustosunkowując się do zażalenia dodatkowo podniosła, że w jej ocenie art. 14 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych może mieć zastosowanie tylko w przypadku śmierci jednego z małżonków, przy założeniu, że małżeństwo trwało do jego śmierci. Gdyby ustawodawca chciał objąć dyspozycją tego przepisu również byłych małżonków (np. których małżeństwo ustało wskutek rozwodu) niechybnie wskazałby taką okoliczność w treści tego przepisu. Innymi słowy nie można mówić o małżonkach skoro nie istnieje stosunek prawny - jakim jest trwające małżeństwo - sytuujący daną osobę w pozycji małżonka. Treść przepisu „Z chwilą śmierci jednego z małżonków .. .”- a nie np. z chwilą śmierci jednego z małżonków lub byłych małżonków - spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, które przysługiwało obojgu małżonkom, przypada drugiemu małżonkowi” - jednoznacznie określa, że osoba zmarła musiała pozostawać do śmierci w związku małżeńskim z osobą, z którą przysługiwało jej wspólnie spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, aby tej drugiej pozostającej przy życiu jako drugiemu małżonkowi to prawo przypadło.</p> <p>Powołane przez <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnię Mieszkaniową</span> w zażaleniu orzeczenie Sądu Apelacyjnego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 maja 2013 roku I Ca 78/13) zostało wydane w sprawie o ustalenie nieważności uchwał organów spółdzielni, a tylko na marginesie, niejako przy okazji w uzasadnieniu orzeczenia Sąd ten wypowiedział się na temat art. 14 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, zatem moim zdaniem przedstawione w powołanym orzeczeniu stanowisko Sądu Apelacyjnego nie może być brane pod uwagę jako swoista wykładnia tego przepisu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie uznać należy za zasadne.</p> <p>Jak wynika z niespornych ustaleń notariusza przydział spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego nastąpił dnia 28 grudnia 1977 roku, a nabycie powyższego prawa nastąpiło w czasie trwania związku mał­żeńskiego <span class="anon-block">A. M. (1)</span> (obecnie <span class="anon-block">A. D. (1)</span>) z <span class="anon-block">E. M.</span> i obowiązującej w ich małżeństwie wspólności ustawowej.</p> <p>Nie budzi też wątpliwości, że członkostwo w Spółdzielni powstało pod rządami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19610120061" title="Ustawa z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach - Dz. U. z 1961 r. Nr 12, poz. 61 ()">ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach</a> (Dz.U. Nr 12, poz.61). Realizacja tego prawa nie była ograniczona żadnym terminem, a ewentualne próby wprowadzenia w statutach ograniczeń czasowych, uznawane były w orzecznictwie za sprzeczne z ustawą i nieskuteczne prawnie (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 1974 r. (I CR 50/74), OSNC 1975/2/31) i z dnia 21 lipca 1982 r. ( II CR 263/82, OSNC 1983/5-6/77). Było to wynikiem przyjęcia akceptowanej także powszechnie w piśmiennictwie zasady nieretroakcji, wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 3)">art. 3 kc</a> i wywodzonej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010490508" title="Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 (art. 26)">art. XXVI p.w.p.</a>c., zgodnie z którą do stosunków prawnych powstałych przed wejściem w życie nowego prawa materialnego stosuje prawo materialne obowiązujące w chwili ich powstania, chyba że co innego wynika z postanowień nowych przepisów lub celu ustawy (tak np. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 października 2004 r., I CK 169/04, M.Prawn. 2004/21/967 odnośnie realizacji roszczeń powstałych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 (art. 221;art. 221 § 1)">art. 221 § 1 Prawa Spółdzielczego</a>, czy w wyroku z dnia 24 lutego 1998 r., I CKN 504/97). Ani przepisy przejściowe <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">prawa spółdzielczego</a>, ani <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010040027" title="Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 ()">ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych</a> nie zawierały szczególnych postanowień odnoszących się do losu bezterminowych uprawnień powstałych pod rządami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19610120061" title="Ustawa z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach - Dz. U. z 1961 r. Nr 12, poz. 61 ()">ustawy o spółdzielniach i ich związkach</a>. Przedmiotem wspólnego prawa, po kolejnych zmianach ustaw, było bowiem „spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego”, pozostające po śmierci <span class="anon-block">E. M.</span> wyłącznie po stronie <span class="anon-block">A. D. (1)</span> (poprzednio <span class="anon-block">M.</span>). Dopóki nie nastąpi podział wspólnego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego albo nie wygaśnie ono zgodnie z przepisami prawa dopóty przysługuje obojgu rozwiedzionym małżonkom, a samo opuszczenie lokalu i nie przebywanie w nim przez jednego z rozwiedzionych małżonków nie może być utożsamiane z utratą uprawnień. W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że prawo do lokalu, objęte przymusową wspólnością miało charakter bezterminowy i mimo ustania małżeństwa i dotychczasowego ustroju majątkowego po stronie <span class="anon-block">A. D. (1)</span> nie wygasło. <span class="anon-block">S.</span> taki, w założeniu ustawodawcy, powinien mieć charakter tymczasowy, niemniej zaniedbania uprawnionych w dokonaniu czynności zachowawczych oraz bierność spółdzielni, w której zasobach znajdował się lokal, nie mogły doprowadzić do utraty prawa (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2014 r., (sygn. akt I CSK 673/13). Spółdzielnia zobowiązana jest respektować treść prawa wprawdzie nabytego na podstawie uchylonych przepisów, ale przekształcanego w oparciu o kolejne zmiany ustaw. Konsekwentnie śmierć jednego z małżonków oznacza, że prawo utrzymało się przy drugim z nich. Spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego jest bowiem prawem osobistym, które nie podlega dziedziczeniu i objęte jest szczególną regulacją w zakresie następstwa prawnego co wynika wprost z treści art. 9 ust 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.</p> <p>Zagadnieniem losów spółdzielczego prawa do lokalu w przypadku śmierci z jednego z małżonków zajmował się ostatnio Sąd Najwyższy, który w postanowieniu z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie III CSK 50/17 stwierdził :</p> <p>1. Dopóki nie nastąpi podział wspólnego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego albo nie wygaśnie ono zgodnie z przepisami prawa, bądź nie zostanie ubezskutecznione zarzutem przedawnienia dopóty przysługuje obojgu rozwiedzionym małżonkom, a samo opuszczenie lokalu i nie przebywanie w nim przez jednego z rozwiedzionych małżonków nie może być utożsamiane z utratą uprawnień.</p> <p>Zaniedbania uprawnionych w dokonaniu czynności zachowawczych oraz bierność spółdzielni, w której zasobach znajdował się lokal, nie mogą doprowadzić do utraty prawa.</p> <p>2. Kolejny małżonek, mimo pozostania w lokalu, nie nabywa samodzielnego roszczenia o przyjęcie do spółdzielni i o zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego.</p> <p>Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, iż nie było podstaw faktycznych i prawnych do odmowy sporządzenia aktu notarialnego – co mając na uwadze orzeczono jak w sentencji.</p> <p>SSO Cezary Olszewski SSO Elżbieta Iwona Cembrowicz SSO Mirosław Krzysztof Derda</p> </div>