II Ca 687/20
Common courts2020-10-21
Case number
II Ca 687/20
Judgment date
2020-10-21
Type
SENTENCE
Judges
Barbara PuchalskaElżbieta SiergiejJolanta Klimowicz-Popławska (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>Sygn. akt II Ca 687/20</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 21 października 2020 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Białymstoku II Wydział Cywilny Odwoławczy</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="167"/>
<col width="431"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>sędzia Jolanta Klimowicz-Popławska</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>Elżbieta Siergiej</p>
<p>Barbara Puchalska</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>Anna Żochowska</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 15 października 2020 r. w Białymstoku</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">T. B. (1)</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">J. B.</span> i <span class="anon-block">K. B.</span>
</p>
<p>o obniżenie alimentów</p>
<p>na skutek apelacji powodów</p>
<p>od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku</p>
<p>z dnia 9 czerwca 2020 r. sygn. akt IV RC 1187/19</p>
<p>I.
<strong>
<!-- -->zmienia zaskarżony wyrok: </strong>
</p>
<p>1)
<strong>
<!-- -->w punkcie I i III o tyle, że wysokość obniżonych w punkcie I alimentów na rzecz małoletniego <span class="anon-block">J. B.</span> ustala na kwotę po 1.000 (jeden tysiąc) złotych miesięcznie, </strong>
</p>
<p>2)
<strong>
<!-- -->w punkcie II w ten sposób, że oddala powództwo o obniżenie alimentów na rzecz małoletniej <span class="anon-block">K. B.</span>, </strong>
</p>
<p>3)
<strong>
<!-- -->w punkcie V o tyle, że tytułem zwrotu kosztów procesu zasądza kwotę 2.100 (dwa tysiące sto) złotych;</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> II. oddala apelację w pozostałym zakresie;</strong>
</p>
<p>III.
<strong>
<!-- -->zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 398 (trzysta dziewięćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym;</strong>
</p>
<p>IV.
<strong>
<!-- -->nakazuje pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Białymstoku kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem części nieuiszczonych kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym. </strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Powód <span class="anon-block">T. B. (1)</span> wniósł o obniżenie alimentów zasądzonych od niego na rzecz małoletniego <span class="anon-block">J. B.</span> z kwoty po 1.200 zł miesięcznie do kwoty po 400 zł miesięcznie oraz na rzecz małoletniej <span class="anon-block">K. B.</span> z kwoty po 1.100 zł miesięcznie do kwoty po 700 zł miesięcznie oraz zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. B.</span> działając jako ustawowa przedstawicielka małoletnich pozwanych, domagała się oddalenia powództwa w całości oraz wnosiła o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2020 roku Sąd Rejonowy w Białymstoku alimenty od powoda <span class="anon-block">T. B. (1)</span> na rzecz małoletniego <span class="anon-block">J. B.</span> zasądzone w kwocie po 1200 zł miesięcznie wyrokiem Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 24 maja 2018r. w sprawie I C 1682/16, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 25 lutego 2019r. w sprawie I ACa 528/18 – obniżył z dniem 6 listopada 2019r. do kwoty po 900 zł miesięcznie, płatne z góry, do 10 – go każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami w stosunku rocznym w razie opóźnienia w terminie płatności którejkolwiek z rat, do rąk matki <span class="anon-block">A. B.</span> jako ustawowej przedstawicielki (w punkcie I), alimenty od powoda <span class="anon-block">T. B. (1)</span> na rzecz małoletniej <span class="anon-block">K. B.</span> zasądzone w kwocie po 1100 zł miesięcznie wyrokiem Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 24 maja 2018r. w sprawie I C 1682/16 – obniżył z dniem 6 listopada 2019r. do kwoty po 900 zł miesięcznie, płatne z góry, do 10 – go każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami w stosunku rocznym w razie opóźnienia w terminie płatności którejkolwiek z rat, do rąk matki <span class="anon-block">A. B.</span> jako ustawowej przedstawicielki (w punkcie II), oddalił powództwo w pozostałym zakresie (w punkcie III), odstąpił od obciążania strony pozwanej kosztami procesu na rzecz strony powodowej w zakresie uwzględnionego powództwa (w punkcie IV) i zasądził od powoda <span class="anon-block">T. B. (1)</span> na rzecz strony pozwanej kwotę 1.575 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w zakresie uwzględnionego powództwa, płatne do rąk matki <span class="anon-block">A. B.</span> jako ustawowej przedstawicielki (w punkcie V).</strong>
</p>
<p>Z poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń wynikało, że małoletni <span class="anon-block">K. B.</span> (<span class="anon-block">ur. (...)</span>) i <span class="anon-block">J. B.</span> (<span class="anon-block">ur. (...)</span>) pochodzą ze związku małżeńskiego <span class="anon-block">A. B.</span> i <span class="anon-block">T. B. (1)</span>. Związek małżeński rodziców pozwanych został rozwiązany przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Białymstoku z 24 maja 2018 r. w sprawie I C 1682/16. Alimenty należne małoletnim od ojca zostały w wyroku tym określone na kwotę 1.400 zł miesięcznie na rzecz <span class="anon-block">J.</span> oraz 1.100 zł miesięcznie na rzecz <span class="anon-block">K.</span>
<em>
<!-- -->.</em> Orzeczenie to zostało zmienione wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 25 lutego 2019 r. w sprawie I ACa 529/18 w ten sposób, że na rzecz <span class="anon-block">J. B.</span> zasądzono alimenty w wysokości 1.200 zł miesięcznie.</p>
<p>Sąd I instancji wskazał, że w dacie orzeczenia alimentów <span class="anon-block">T. B. (1)</span> miał <span class="anon-block">(...)</span> lat, był zatrudniony na stanowisku adiunkta na <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>, zarabiał <span class="anon-block">(...)</span> zł netto miesięcznie, pracował też na ½ etatu na <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>. Prowadził terapię indywidualną i rodzinną jako terapeuta i pedagog w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> należącej do jego siostry. Był wówczas współwłaścicielem działki i budynku mieszkalnego z częścią pomieszczeń gospodarczych, w których mieści się w/w poradnia. Małoletni <span class="anon-block">J. B.</span> miał <span class="anon-block">(...)</span> lat. Uczęszczał do prywatnej szkoły (czesne wynosiło 600 zł miesięcznie, obiady – 120 zł miesięcznie. Chodził na zajęcia dodatkowe z biologii, uczestniczył w wyjazdach realizowanych w ramach <span class="anon-block"> (...)</span>, trenował piłkę nożną w związku z czym wyjeżdżał na letnie zgrupowania. Koszt jego utrzymania zostało oszacowany przez Sąd na ok. 1900 – 2000 zł miesięcznie. Małoletnia <span class="anon-block">K. B.</span> miała <span class="anon-block">(...)</span> lat. Uczęszczała do prywatnej szkoły oraz na odpłatne zajęcia dodatkowe z jazdy konnej oraz taneczne. Koszt jej utrzymania został oszacowany przez Sąd na ok. 1700 – 1800 zł miesięcznie. Przedstawicielka ustawowa <span class="anon-block">A. B.</span> miała <span class="anon-block">(...)</span> lata, była zatrudniona w <span class="anon-block"> (...) Fundacji (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> z wynagrodzeniem<span class="anon-block">(...)</span> zł miesięcznie oraz w <span class="anon-block"> (...)</span> Funduszu Poręczeniowym, gdzie zarabiała <span class="anon-block">(...)</span> zł miesięcznie. Dochody rodziców małoletnich zostały przez Sąd ustalone na porównywalnym poziomie ok. <span class="anon-block">(...)</span> zł miesięcznie – jednak możliwości zarobkowe i majątkowe powoda uznano za wyższe z racji posiadanego majątku oraz udziałów w <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>Z dalszych ustaleń Sądu Rejonowego wynikało, że obecnie powód <span class="anon-block">T. B. (1)</span> ma <span class="anon-block">(...)</span> lat, posiada wyższe wykształcenie – tj. stopień doktora habilitowanego nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika. Leczy się kardiologicznie – przyjmuje leki na stałe, ponadto uczęszcza raz w tygodniu na terapię (koszt to<span class="anon-block">(...)</span> zł), jest to wymóg uczelni, ale także własny, w 2018 r. osiągnął łączny dochód w wysokości ok. <span class="anon-block">(...)</span> zł tj. ok. <span class="anon-block">(...)</span> zł miesięcznie. Jest zatrudniony jako adiunkt na <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">B.</span>, gdzie od 1 października 2019 r. pełni także funkcję Kierownika <span class="anon-block"> Zakładu (...)</span> na Wydziale <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>. Ponadto jest Kierownikiem <span class="anon-block"> Studiów (...)</span>. Jego wynagrodzenie zasadnicze wynosi <span class="anon-block">(...)</span> zł brutto, ponadto otrzymuje <span class="anon-block">(...)</span> zł dodatku funkcyjnego – łącznie dochód netto z tytułu tego zatrudnienia wynosi ok. <span class="anon-block">(...)</span> zł. Okresowo pracuje na <span class="anon-block">(...)</span> – od października 2019 r. został zatrudniony na 8 miesięcy na ½ etatu. Obecnie wynagrodzenie wynosi <span class="anon-block">(...)</span> zł brutto tj. ok. <span class="anon-block">(...)</span> zł netto. Łączny jego dochód w 2019 r. z tego tytułu wyniósł <span class="anon-block">(...)</span> netto tj. <span class="anon-block">(...)</span>zł miesięcznie. Za 2019 r. średnie łączne miesięczne dochody powoda wyniosły ok. <span class="anon-block">(...)</span> zł. Sąd wskazał, że powód pomaga też siostrze w <span class="anon-block"> (...)</span>, gdzie pełni obowiązki dyrektora w związku z chorobą siostry oraz prowadzi 4-5 razy w tygodniu terapię, nie otrzymując za to wynagrodzenia. 26.06.2019 r. nabył lokal mieszkalny o powierzchni 65 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> za <span class="anon-block">(...)</span> zł, na zakup którego zaciągnął kredyt: hipoteczny w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł – rata <span class="anon-block">(...)</span> zł, gotówkowy w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł – rata <span class="anon-block">(...)</span> zł oraz pożyczki u matki i siostry. Przed zakupem mieszkania mieszkał u matki, potem wynajmował mieszanie. Poza tym inne zadłużenia oraz debety powoda w <span class="anon-block"> bankach (...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> - wynoszą ok. <span class="anon-block">(...)</span> zł. Do miesięcznych kosztów utrzymania powód zaliczył wydatki: <span class="anon-block">(...)</span> zł raty kredytów, <span class="anon-block">(...)</span>zł czynsz, <span class="anon-block">(...)</span> zł miejsce postojowe, <span class="anon-block">(...)</span> zł prąd, <span class="anon-block">(...)</span> zł <span class="anon-block"> telewizja i (...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span> zł telefon, <span class="anon-block">(...)</span> zł paliwo, <span class="anon-block">(...)</span> zł naprawa samochodu, <span class="anon-block">(...)</span> zł książki i czasopisma naukowe, <span class="anon-block">(...)</span> zł alimenty, <span class="anon-block">(...)</span> zł leki. Powód wskazał, że po opłaceniu ww. wydatków na życie zostaje mu ok. <span class="anon-block">(...)</span> zł, za co musi zapewnić też utrzymanie dzieciom w czasie kontaktów, które odbywają się co 2 tygodnie.</p>
<p>Sąd I instancji ustalił także, że obecnie małoletni <span class="anon-block">J. B.</span> ma <span class="anon-block">(...)</span> lat, jest uczniem I klasy I liceum ogólnokształcącego w <span class="anon-block">B.</span> na profilu medycznym z rozszerzoną matematyką. W poprzedniej szkole był laureatem olimpiady z biologii, obecnie wedle ustawowej przedstawicielki musi kontynuować korepetycje z tego przedmiotu aby utrzymać się w tej placówce, na półrocze miał 9 ocen dopuszczających; uczęszcza na zajęcia z języka francuskiego (40 zł tygodniowo) oraz matematykę (100 zł miesięcznie), ma wadę wzroku i nosi okulary, w czerwcu 2019 r. korzystał z rehabilitacji w związku z kontuzją kolana – koszt 400 zł, od 1-26.08.2019 r. uczestniczył w obozie żeglarskim. Zdaniem powoda koszt utrzymania syna wynosi 785 zł miesięcznie. Matka wskazała, że na utrzymanie syna potrzebuje kwoty ok. 2.600 - 2.700zł miesięcznie, na co składają się wydatki: 200 zł odzież i obuwie, 70 zł kosmetyki i środki czystości, 900 zł wyżywienie, 50 zł składka klasowa, 100 zł rozrywka, 30 zł leki i badania okresowe, 40 zł bilet miesięczny, 24 zł telefon, 150 zł kieszonkowe (w tym fryzjer, utrzymanie gekona, prezenty dla znajomych, naprawy itp.), 280 zł udział w kosztach mieszkaniowych, 200 zł wymiana mebli w pokoju i korepetycje, 850 zł rocznie wyjazdy i wycieczki szkolne, 65 zł rocznie ubezpieczenie, 100 zł rocznie składka na fundusz klasowy, 500 zł podręczniki, 150 zł przybory szkolne, 600 zł rocznie wyjazd na ferie zimowe, 350 zł rocznie wymiana okularów, 500 zł pozostałe leki, 400 zł rocznie stomatolog, 1600 zł rocznie obozy letnie, 1500 zł rocznie pobyt nad morzem.</p>
<p>Z ustaleń Sądu Rejonowego wynika, że małoletnia <span class="anon-block">K. B.</span> ma obecnie <span class="anon-block">(...)</span> lat, jest uczennicą <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> Szkoły Podstawowej nr (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>. Dziewczynka cierpi na refluks żołądkowy, okresowo przyjmuje z tego powodu oraz migreny leki i antyalergiczne. Uczęszcza na zajęcia plastyczne i taneczne. Od 19-27.08.2019 r. uczestniczyła w obozie tanecznym, 18.05.2020 r. pojechała na koncert (koszt biletu-120 zł plus dojazd). W ocenie powoda koszt utrzymania córki to ok. 1.300 zł miesięcznie, zaś zdaniem matki koszty te wynoszą ok. 3.000 zł miesięcznie, na co składają się wydatki: 600 zł czesne za szkołę, 140 zł obiady w szkole, 50 zł składki klasowe, 37 zł leki i badania okresowe, 150 zł odzież i obuwie, 70 zł kosmetyki i środki czystości, 600 zł wyżywienie, 24 zł telefon, 100 zł zajęcia plastyczne, 100 zł rozrywka (w tym fryzjer, prezenty dla znajomych, kieszonkowe), 200 zł remont pokoju, 280 zł udział w kosztach mieszkaniowych, 116 zł – opłata za lodowisko, wydatki roczne: 65 zł ubezpieczenie, 850 zł <span class="anon-block"> (...)</span>, 200 zł składka na fundusz klasowy, 300 zł podręczniki, 150 zł przybory szkolne, 400 zł opłata za <span class="anon-block"> (...)</span> za zajęcia taneczne w <span class="anon-block"> (...)</span> oraz akrobatyka, 300 zł strój turniejowy, 1.600 zł wyjazdy na turnieje i pokazy taneczne, 1.250 zł letnie warsztaty taneczne, 350 zł wymiana okularów korekcyjnych, 500 zł pozostałe leki, 400 zł stomatolog, 600 zł koszt wyjazdu na ferie zimowe, 500 zł organizacja urodzin, 1.600 zł wyjazdy letnie.</p>
<p>Sąd I instancji ustalił, że ustawowa przedstawicielka <span class="anon-block">A. B.</span> ma <span class="anon-block">(...)</span> lat, posiada wyższe wykształcenie ekonomiczne. W dalszym ciągu pracuje jako <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> na ½ etatu oraz w <span class="anon-block"> (...) Fundacji (...)</span> na ½ etatu osiągając łączny dochód w wysokości ok. <span class="anon-block">(...)</span> zł miesięcznie. Pod koniec 2019 r. przeprowadziła remont mieszkania (całkowite koszty wyniosły <span class="anon-block">(...)</span> zł), wymieniła też meble w pokojach małoletnich oraz zakupiła sprzęty gospodarstwa domowego. W sierpniu 2019 r. spłaciła kredyt mieszkaniowy w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł celem rozliczenia wspólnego zobowiązania i podziału majątku wspólnego. Środki na spłatę pożyczyła od ojca, z którym zawarła umowę pożyczki – spłaca raty w kwocie <span class="anon-block">(...)</span> zł miesięcznie. Ponosi koszty miesięczne: <span class="anon-block">(...)</span> zł prąd, <span class="anon-block">(...)</span> zł czynsz, <span class="anon-block">(...)</span> zł abonament telewizyjny. Wskazała ponadto na wydatki incydentalne takie jak np. <span class="anon-block">(...)</span> zł w związku z naprawą <span class="anon-block">I.</span>. Otrzymuje świadczenie wychowawcze <span class="anon-block">(...)</span> plus na dwoje dzieci, dostała także jednorazowe świadczenie z tytułu wyprawki szkolnej w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł.</p>
<p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy powołując przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 k.r.o.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 1)">art. 135 § 1 k.r.o.</a>wskazał, że rozstrzygając o żądaniu pozwu należało zbadać, jakie są usprawiedliwione potrzeby małoletnich pozwanych i jaka jest sytuacja majątkowa i zarobkowa osób zobowiązanych do ich alimentacji, a także czy doszło do „zmiany stosunków”, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 k.r.o.</a> W ocenie Sądu I instancji zebrane w sprawie dowody uzasadniały przyjęcie, że koszty utrzymania małoletnich pozwanych uległy obniżeniu (<span class="anon-block">J.</span>) i zmianie (<span class="anon-block">K.</span>), ponadto istotnie zmieniła się sytuacja majątkowa powoda, co uzasadniało obniżenie alimentów zasądzonych od powoda na rzecz dzieci, jednakże nie w takim zakresie, w jakim domagał się powód. Sąd podkreślił, że powód zaciągnął kredyt na mieszkanie, którego rata miesięczna wynosi <span class="anon-block">(...)</span> zł i w konsekwencji jego sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu. Niezalenie od tego Sąd Rejonowy stanął na stanowisku, że spłata tak wysokich rat kredytu, nie może uzasadniać obniżenia alimentów do żądanej przez powoda wysokości.</p>
<p>Ponadto Sąd I instancji wskazał, że zmieniły się usprawiedliwione potrzeby pozwanych. Przede wszystkim nieaktualne stały się koszty związane z uczęszczaniem przez <span class="anon-block">J.</span> do szkoły prywatnej, jak też wydatki na rzecz <span class="anon-block">K.</span> związane z zajęciami dodatkowymi uległy zmniejszeniu, gdyż obecnie nie chodzi ona na zajęcia z jazdy konnej. Powyższe wpłynęło na zmniejszenie kosztów utrzymania dzieci i łącznie z pogorszeniem sytuacji majątkowej ich ojca, uzasadniało obniżenie alimentów.</p>
<p>Odnosząc się do usprawiedliwionych kosztów utrzymania małoletnich Sąd Rejonowy wskazał, że zarówno koszty deklarowane przez powoda, jak też wskazywane przez ustawową przedstawicielkę, nie odpowiadają prawdzie. Ustawowa przedstawicielka przedstawiła faktury, zaświadczenie oraz szereg paragonów dokumentujących dokonane przez nią zakupy na rzecz małoletnich dzieci, jednakże paragony jako „nieimienne” nie mogły stanowić dowodu w sprawie będącego podstawą ustalenia stanu faktycznego, w przeciwieństwie do uznanych za wiarygodne zeznań świadka <span class="anon-block">Z. Ż.</span>, która wypowiedziała się w przedmiocie usprawiedliwionych kosztów utrzymania pozwanych (korzystania z korepetycji przez pozwanego i uczestniczenia w zajęciach plastycznych i tanecznych przez pozwaną, wyjazdów na wycieczki i obozy szkolne oraz na „zieloną szkołę” i turnieje taneczne).</p>
<p>W konsekwencji Sąd Rejonowy uznał, że usprawiedliwione potrzeby dzieci zamykają się w kwotach po ok. 1.800 zł na rzecz każdego z nich. Na tak określone kwoty, po stronie <span class="anon-block">J.</span> składają się następujące wydatki : udział w kosztach utrzymania mieszkania - 100zł, wyżywienie - 500/600 zł, środki czystości i kosmetyki - 70 zł, odzież i obuwie - 200 zł, rozrywka - 100 zł, bilet miesięczny - 40 zł, telefon - 24 zł, wakacje/ferie – 100/150 zł, leki, leczenie stomatologiczne, okulary – 100 zł, wyprawka i materiały szkolne, korepetycje – 300/400 zł. Z kolei na wydatki na <span class="anon-block">K.</span> Sąd zaliczył: udział w kosztach utrzymania mieszkania - 100zł, wyżywienie - 350 zł, czesne w szkole prywatnej – 600 zł, obiady w szkole - 140 zł, środki czystości i kosmetyki - 50 zł, odzież i obuwie codzienne i sportowe - 150 zł, koszty zajęć dodatkowych (taneczne, plastyczne) – 100 zł, rozrywka - 50 zł, telefon - 24 zł, wakacje/ferie - 100 zł, leki i leczenie - 50 zł, wyprawka, materiały szkolne, opłaty, ubezpieczenie – 50 zł.</p>
<p>Sąd I instancji stwierdził, że wątpliwości nie budziły wydatki związane z odzieżą i obuwiem, opłatą za telefon, leczenie i lekarstwa oraz czesne i obiady w szkole <span class="anon-block">K.</span>, a część kosztów wskazanych przez matkę pozwanych została istotnie zawyżona. W konsekwencji Sąd skorygował ich wysokość wskazując, że w pewnym zakresie w codziennych kosztach ponoszonych na rzecz dzieci partycypuje powód niezależnie od płaconych przez niego alimentów, bowiem spędza z dziećmi regularnie co 2 weekend oraz każdy czwartek po zakończeniu zajęć szkolnych do piątku do rana, kiedy to zapewnia dzieciom wyżywienie, rozrywkę, kosmetyki, bowiem małoletni nocują wówczas u ojca.</p>
<p>W dalszej kolejności Sąd Rejonowy wskazał, że nie uwzględnił w pełni podanych przez matkę pozwanych kosztów wakacji, wyjazdów, obozów i ferii, bowiem zarobki rodziców nie pozwalają na to by pozwani kilka razy do roku wyjeżdżali na wczasy. Sąd nie zaliczył do usprawiedliwionych potrzeb dzieci wydatków incydentalnych związanych z remontem czy wymianą mebli w pokojach pozwanych zaznaczając, że ponadstandardowe koszty utrzymania małoletnich, takie jak chociażby nowe meble, dodatkowe zajęcia czy koszty wyjazdów czy inne, matka powinna pokryć ze świadczenia wychowawczego 500 plus.</p>
<p>Sąd Rejonowy uznał natomiast, że sytuacja majątkowa <span class="anon-block">T. B. (1)</span> uległa niewątpliwie pogorszeniu od ostatniego orzekania w przedmiocie alimentów, co wynika z faktu, iż powód zaciągnął wysoki kredyt na mieszkanie. Niemniej Sąd uznał, że powód nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości zarobkowych i majątkowych, gdyż prowadzenie terapii, które obecnie odbywa się nieodpłatnie, może stanowić dla niego dodatkowe źródło dochodu, bądź też dochód może i powinien uzyskiwać jako współwłaściciel działki i posadowionych na niej budynków poradni, w przeciwieństwie do matki małoletnich, która wykorzystuje swoje możliwości zarobkowe i majątkowe należycie.</p>
<p>Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd I instancji rozdzielił ustalony koszt utrzymania pozwanych ustalony na kwotę ok. 1.800 zł miesięcznie na rzecz każdego z dzieci w następujący sposób – 900 zł na ojca i 900 zł matkę.</p>
<p>Wobec poczynionych rozważań, Sąd Rejonowy na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 k.r.o.</a> obniżył wysokość świadczenia alimentacyjnego na małoletniego <span class="anon-block">J.</span> o 300 zł oraz na małoletnią <span class="anon-block">K.</span> o 200 zł uwzględniając w szczególności zmianę w sytuacji majątkowej powoda oraz w usprawiedliwionych potrzebach małoletnich pozwanych. Alimenty na rzecz małoletnich zostały obniżone z dniem 6 listopada 2019 r. (tj. od daty doręczenia odpisu pozwu), płatne z góry do 10-go każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w stosunku rocznym w razie opóźnienia w terminie płatności którejkolwiek z rat, do rąk matki <span class="anon-block">A. B.</span> jako ustawowej przedstawicielki (pkt I i II wyroku).</p>
<p>W pozostałym zakresie Sąd I instancji oddalił powództwo jako nieuzasadnione z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 133;art. 135;art. 138)">art. 133, art. 135, art. 138 k.r.o.</a> (pkt III sentencji).</p>
<p>O kosztach sądowych Sąd Rejonowy orzekł na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> (pkt IV sentencji).</p>
<p>O kosztach zastępstwa procesowego Sąd ten orzekł jak w punkcie V orzeczenia.</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Apelację od tego wyroku wnieśli pozwani zaskarżając orzeczenie w części, tj. w pkt I oraz II i zarzucając naruszenie prawa: </strong>
</p>
<p>I.
<strong>
<!-- -->procesowego mające istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na: </strong>
</p>
<p>1.
<strong>
<!-- -->wadliwym przyjęciu, że od daty wydania w dniu 25.02.2019 r. wyroku przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku w sprawie I ACa 528/18, możliwości majątkowe i <br/>zarobkowe powoda pogorszyły się, podczas gdy wręcz przeciwnie, od daty ostatniego orzekania o alimentach dochody powoda wzrosły o co najmniej 2.359,74 zł netto miesięcznie, a nawet uwzględniając raty spłacanego kredytu, od daty ostatniego orzekania o alimentach, powód dysponuje kwotą zarobków wyższą o 159,74 zł </strong>
</p>
<p>2.
<strong>
<!-- -->wadliwym przyjęciu, że od daty wydania w dniu 25.02.2019 r. wyroku przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku w sprawie I ACa 528/18, możliwości majątkowe i <br/>zarobkowe powoda pogorszyły się, podczas gdy nawet od daty wydania wyroku w sprawie przedmiotowej zarobki powoda zwiększyły się z uwagi na fakt objęcia funkcji prodziekana oraz na skutek podwyższenia stawek wynagrodzenia pracowników <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> zgodnie z zarządzeniem nr <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> z 16 czerwca 2020 r., </strong>
</p>
<p>3.
<strong>
<!-- -->
wadliwym przyjęciu, że od daty ostatniego orzekania o alimentach możliwości <br/>majątkowe i zarobkowe powoda pogorszyły się, podczas gdy ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia o zarobkach (k. 259-260 akt) wynika, że od stycznia do listopada 2019 r. powód zarobił, z tytułu pracy tylko na <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> kwotę <span class="anon-block">(...)</span> zł (bez nadgodzin), co daje miesięcznie kwotę <span class="anon-block">(...)</span>zł miesięcznie, a z nadgodzinami, kwotę <span class="anon-block">(...)</span> zł, a zatem nie sposób zatem dopatrzeć się pogorszenia sytuacji zarobkowej powoda od daty ostatniego orzekania o alimentach. </strong>
</p>
<p>4.
<strong>
<!-- -->wadliwym przyj ęciu, że praca powoda na <span class="anon-block">(...)</span> ma charakter dodatkowy i niestały, co ma wpływ na ocenę możliwości zarobkowych powoda, w sytuacji w której z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy rozwodowej wynika, że powód nieprzerwanie co najmniej od 2012 r. pracuje na tej uczelni, zatem nie sposób uznać, że praca ta ma charakter niestały </strong>
</p>
<p>5.
<strong>
<!-- -->
wadliwym przyj ęciu, że powód jest w stanie przyczyniać się do ponoszenia kosztów utrzymania małoletnich <span class="anon-block">K.</span> i <span class="anon-block">J. B.</span> jedynie w kwocie po 900 zł miesięcznie, podczas gdy kwoty te nie odpowiadają możliwościom majątkowym i zarobkowym powoda, który posiada stopień naukowy dr hab. nauk społecznych, jest zatrudniony jako adiunkt na <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>, pełni funkcję Kierownika <span class="anon-block"> Zakłady (...)</span> na Wydziale Nauk o <span class="anon-block"> (...)</span>, jest Kierownikiem <span class="anon-block"> Studiów (...)</span>, prowadzi zajęcia na <span class="anon-block">(...)</span> oraz ma wiedzę i umiejętności pozwalające na prowadzenie terapii w <span class="anon-block"> (...)</span>, której notabene jest współwłaścicielem, a aktualnie został powołany na stanowisko prodziekana ds. dydaktyki na Wydziale Nauk o <span class="anon-block"> (...)</span> w <br/>
<span class="anon-block">B.</span>, z czym wiąże się dodatkowe wynagrodzenie </strong>
</p>
<p>6.
<strong>
<!-- -->wadliwym przyjęciu, że fakt płacenia przez powoda rat kredytu ma jakikolwiek wpływ na zakres obciążenia powoda obowiązkiem alimentacyjnym i uzasadnia obniżenie alimentów, podczas gdy: </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->- zobowiązania alimentacyjne mają pierwszeństwo przed innymi zobowiązaniami powoda </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->- bank udzielający powodowi kredytu brał pod uwagę, przy ustalaniu możliwości regulowania przez powoda należności, jego obciążenie alimentacyjne</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->- fakt zaciągnięcia kredytu po dacie wydania wyroku zasądzającego alimenty nie mieści się w zakresie istotnej zmiany okoliczności, która pozwala na obniżenie alimentów, </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->- powód zaciągając kredyt musiał mieć świadomość tego, że obciąża go obowiązek alimentacyjny, który wyprzedza pozostałe zobowiązania powoda, przez co okoliczność ta nie może być podstawą obniżenia alimentów</strong>
</p>
<p>7.
<strong>
<!-- -->wadliwym przyjęciu, że nastąpiła istotna zmiana w kosztach utrzymania małoletnich uzasadniająca obniżenie alimentów, podczas gdy koszt utrzymania małoletniego <span class="anon-block">J.</span> zmienił się zaledwie o 100-200 zł (Sąd Apelacyjny ustalił miesięczny koszt utrzymania małoletniego na poziomie 1.900-2.000 zł, zaś w sprawie przedmiotowej Sąd wskazał na kwotę 1.800 zł miesięcznie), zaś koszty utrzymania <span class="anon-block">K.</span> pozostały takie same (zarówno Sąd Okręgowy jak i Sąd Rejonowy ustaliły kwotę po 1.800 zł miesięcznie), co z pewnością nie mieści się w katalogu istotnej zmiany, jakiej zaistnienia ustawodawca wymaga do skutecznego zastosowania przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 krio</a>
</strong>
</p>
<p>8.
<strong>
<!-- -->wadliwym przyjęciu, że potrzeby małoletniego <span class="anon-block">J. B.</span> zmniejszyły się, co uzasadnia obniżenie alimentów, podczas gdy jedyna zmiana, która zaszła od daty ostatniego orzekania o alimentach, to brak opłaty za czesne, jednakże mając na uwadze, że małoletni uczęszcza na korepetycje z matematyki oraz języka francuskiego i wymaga wspomagania nauczania z biologii i fizyki, uznać należy, że jakakolwiek zmiana w zakresie usprawiedliwionych potrzeb małoletniego zawiera się w kwocie 100-200 zł miesięcznie, co w żadnej mierze nie uzasadnia obniżenia alimentów o kwotę 300 zł miesięcznie </strong>
</p>
<p>9.
<strong>
<!-- -->wadliwym nieuwzględnieniu w zakresie usprawiedliwionych kosztów utrzymania <br/>dzieci kosztów wakacji, obozów lub ferii, podczas gdy wydatki te zostały uznane za usprawiedliwione w dacie ostatniego orzekania o alimentach, a nadto, co wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy o rozwód oraz z informacji z <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> (k. 259-260), powód uzyskuje dodatki na poczet wczasów turystycznych dla siebie i dzieci w kwotach 1323 zł oraz 1394 zł i pieniądze te w zakresie dopłat do wczasów dla dzieci winien na ten cel przeznaczyć </strong>
</p>
<p>10.
<strong>
<!-- -->obciążenie ustawowej przedstawicielki ciężarem pokrywania wypoczynku letniego i zimowego dzieci, który był systematycznie organizowany nawet j ak rodzina mieszkała razem z uwagi na wypłacane świadczenie 500+, podczas gdy powód uzyskuje rokrocznie dopłaty do wczasów dla dzieci w kwocie ponad 1300 zł </strong>
</p>
<p>11.
<strong>
<!-- -->wadliwym przyjęciu, że rzekoma zmiana w kosztach utrzymania małoletnich o 300 zł na <span class="anon-block">J.</span> i o 200 zł na <span class="anon-block">K.</span> uzasadnia obniżenie alimentów, podczas gdy zmiana taka faktycznie nie zaistniała, a nawet jeśli, to nie jest zmianą istotną w rozumieniu przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 krio</a>, zwłaszcza, że, co wynika z zasad doświadczenia życiowego, faktyczne potrzeby dzieci zazwyczaj wykraczają poza zakres wydatków ustalony przez sąd z uwagi na konieczność ponoszenia przez matkę wydatków niespodziewanych, incydentalnych, albo wydatków okresowych, </strong>
</p>
<p>12.
<strong>
<!-- -->wadliwym przyjęciu, że koszty miesięcznego wyżywienia małoletnich wynoszą <br/>500-600 zł - <span class="anon-block">J.</span> i 350 zł - <span class="anon-block">K.</span>, podczas gdy są to kwoty stanowczo za niskie i <br/>nieadekwatne do wieku i potrzeb małoletnich oraz do cen produktów spożywczych, </strong>
</p>
<p>13.
<strong>
<!-- -->wadliwym przyjęciu, że kieszonkowe nie należy do usprawiedliwionych potrzeb <br/>małoletniego <span class="anon-block">J.</span>, podczas gdy jest to kwota pozwalająca 16-latkowi na pokrycie swoich prywatnych wydatków, a z uwagi na możliwości majątkowe i zarobkowe zobowiązanego do alimentacji nie stanowi kwoty nadmiernie wygórowanej, </strong>
</p>
<p>14.
<strong>
<!-- --> wadliwym przyjęciu, że wydatki z tytułu remontu i wymiany mebli w pokojach <br/>małoletnich nie należą do usprawiedliwionych kosztów utrzymania małoletnich, <br/>podczas gdy małoletni mają odpowiednio 16 lat i 12 lat i potrzebują warunków <br/>odpowiednich do nauki i odpoczynku, </strong>
</p>
<p>15.
<strong>
<!-- -->wadliwym przyjęciu, że nastąpiła istotna zmiana w kosztach utrzymania małoletniej <span class="anon-block">K.</span>, podczas gdy Sąd ustalił miesięczne koszty utrzymania małoletniej na takim samym poziomie jak Sąd Okręgowy orzekający jako ostatni w zakresie alimentów należnych małoletniej, </strong>
</p>
<p>16.
<strong>
<!-- --> wadliwym przyjęciu, że nastąpiła istotna zmiana w kosztach utrzymania małoletniej <span class="anon-block">K.</span> z uwagi na to, że małoletnia nie uczęszcza na zajęcia z jazdy konnej podczas gdy wydatek ten nie był brany pod uwagę w dacie ostatniego orzekania o alimentach i w tym zakresie żadna zmiana nie nastąpiła </strong>
</p>
<p>17.
<strong>
<!-- --> wadliwym przyjęciu, że koszt usprawiedliwionych potrzeb małoletniej w zakresie zajęć dodatkowych stanowi kwota 100 zł, podczas gdy jest to kwota nieadekwatna do potrzeb małoletniej, która uczęszcza na zajęcia plastyczne oraz tanecznie, przy czym miesięczny koszt tylko zajęć plastycznych wyczerpuje kwotę uznaną przez Sąd za usprawiedliwiony wydatek na zajęcia dodatkowe małoletniej, </strong>
</p>
<p>18.
<strong>
<!-- --> wadliwym przyjęciu, że powód powinien łożyć mniej na utrzymanie dzieci, ponieważ pokrywa ich koszt utrzymania, gdy dzieci są u niego na kontaktach podczas gdy kontakty powoda z dziećmi zostały ustalone w tym samym orzeczeniu, w którym Sąd ustalał wysokość alimentów, zatem okoliczność ta została wzięta pod uwagę i w tym zakresie nie nastąpiła żadna istotna zmiana uzasadniająca obniżenie alimentów </strong>
</p>
<p>19.
<strong>
<!-- --> wadliwym przyjęciu, że wskazane przez matkę małoletnich koszty utrzymania <br/>małoletnich zostały zawyżone, podczas gdy <span class="anon-block">A. B.</span> w sposób <br/>skrupulatny i szczegółowy wykazała koszty utrzymania każdego z dzieci, <br/>przedkładając dokumenty potwierdzające rozmiar kosztów ponoszonych na <br/>zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb małoletnich, </strong>
</p>
<p>20.
<strong>
<!-- --> pominięcie osobistego wkładu <span class="anon-block">A. B.</span> w opiekę nad dziećmi i ich wychowanie, czym w znacznym stopniu pozwana wypełnia już swój obowiązek alimentacyjny i co powinno znaleźć odzwierciedlenie w obciążeniu jej kosztami utrzymania dzieci w mniejszym stopniu aniżeli obciążenie tymi kosztami powoda </strong>
</p>
<p>21.
<strong>
<!-- -->nieprawidłowym rozłożeniu proporcji obciążenia stron obowiązkiem alimentacyjnym w wysokości: powód – 50%, matka małoletnich – 50% przy ustalonym koszcie utrzymania małoletnich w wysokości 1800 zł miesięcznie, co przy uznaniu przez Sąd za zawyżone części wydatków ponoszonych na małoletnich przez <span class="anon-block">A. B.</span> sprawia, że matka małoletnich jest zobowiązana do ponoszenia kosztów utrzymania dzieci w wysokości ok. 70%, zaś powód w 30%, </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->II. materialnego, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 krio</a> poprzez jego błędną wykładnię i w rezultacie przyjęcie, że w ramach badania wystąpienia zmiany stosunków Sąd orzekający w sprawie o obniżenie alimentów jest uprawniony do zakwestionowania zasadności ponoszenia określonych wydatków, które zostały uznane za usprawiedliwione przez Sąd w dacie ostatniego orzekania o alimentach, podczas gdy:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->- w sprawie o obniżenie alimentów rolą Sądu nie jest ocena zasadności ustaleń Sądu w dacie ostatniego orzekania o alimentach, ale badanie czy w zakresie tych ustaleń nastąpiła istotna zmiana</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->- w sytuacji, w której nie nastąpiła zmiana w zakresie ponoszonych wydatków, które zostały uznane za usprawiedliwione przez Sąd w dacie ostatniego orzekania o alimentach, Sąd w sprawie o obniżenie alimentów nie może uznać, że wydatki takie są zbędne w ogólności, </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->- Sąd w sprawie o obniżenie alimentów nie jest instancją odwoławczą, która bada zasadność ustaleń poczynionych przez Sąd w dacie ostatniego orzekania o alimentach, w związku z czym nie może kwestionować zasadności tych ustaleń, a jedynie badać czy w ich zakresie nastąpiła istotna zmiana, w przeciwnym razie Sąd w sprawie o obniżenie alimentów stałby się trzecią instancją</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->III. procesowego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez zaniechanie dokonania należytego i wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i w rezultacie pominiecie: </strong>
</p>
<p>1.
<strong>
<!-- -->że powód ma możliwość uzyskania dodatkowych dochodów, albowiem ma wiedzę i umiejętności pozwalające na odpłatne prowadzenie terapii w <span class="anon-block"> (...)</span>, którą to powód, jak twierdzi, aktualnie prowadzi 4-5 razy w tygodniu nieodpłatnie, </strong>
</p>
<p>2.
<strong>
<!-- -->że powód jest współwłaścicielem działki i posadowionych na niej budynków poradni i może uzyskiwać z tego tytułu dodatkowy dochód m.in. wynajmując lokale znajdujące się w budynku poradni, </strong>
</p>
<p>3.
<strong>
<!-- -->że powód godząc się na to, aby środki uzyskane z wynajmu pomieszczeń poradni zasilały budżet pozostałych współwłaścicieli (siostry oraz szwagra) bezpodstawnie rezygnuje z dodatkowych dochodów, co Sąd winien był wziąć pod uwagę przy ocenie możliwości zarobkowych powoda </strong>
</p>
<p>4.
<strong>
<!-- -->że pomimo, iż małoletnia <span class="anon-block">K.</span> nie uczęszcza na zajęcia jazdy konnej to w miejsce tych zajęć małoletnia podjęła zajęcia plastyczne, których miesięczny koszt wynosi 100 zł, a nadto zajęcia zjazdy konnej nie były w ogóle brane pod uwagę przez <br/>Sąd w dacie ostatniego orzekania o alimentach </strong>
</p>
<p>5.
<strong>
<!-- -->że pomimo, iż małoletni <span class="anon-block">J.</span> nie uczęszcza już do szkoły prywatnej to <br/>koszty jego edukacji nie uległy zmniejszeniu, albowiem większość ocen małoletniego stanowią oceny niedostateczne i dopuszczające, co generuję potrzebę uczęszczania przez małoletniego na korepetycje, </strong>
</p>
<p>6.
<strong>
<!-- -->osobistego wkładu <span class="anon-block">A. B.</span> w opiekę nad dziećmi i ich <br/>wychowanie czym w znacznym stopniu matka małoletnich wypełnia już swój <br/>obowiązek alimentacyjny, </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->IV. materialnego, przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 3;art. 135 § 3 pkt. 3)">art. 135 § 3 pkt 3 krio</a> poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie przyjęcie, że wydatki z tytułu wypoczynku zimowego i letniego, zajęć dodatkowych, remontu, czy innych wydatków okresowych powinny być pokrywane przez ustawową przedstawicielkę małoletnich z racji tego, że jest ona uprawniona do pobierania świadczenia rodzicielskiego, w sytuacji, w której z treści powołanego przepisu wynika wprost, że na zakres świadczeń alimentacyjnych nie wpływają świadczenie wychowawcze, o którym mowa w Ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, co oznacza, że okoliczność ta nie powinna mieć żadnego wpływu na orzeczenie Sądu w przedmiotowej sprawie, a nadto świadczenie to nie wystarczy na pokrycie tych wszystkich wydatków przez matkę małoletnich </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Wskazując na powyższe, skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje oraz dopuszczenie dowodu ze wskazanych dokumentów. </strong>
</p>
<p>W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie w całości, rozstrzygniecie o kosztach postępowania odwoławczego według norm prawem przepisanych.</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Apelacja zasługiwała na częściowe uwzględnienie. </strong>
</p>
<p>Sąd Okręgowy podziela stanowisko strony apelującej co do tego, że Sąd Rejonowy dokonał po części dowolnej oceny zebranych w sprawie dowodów i na tej podstawie błędnie ustalił, iż istotnemu pogorszeniu uległy możliwości zarobkowe i majątkowe powoda, a także, że znacznie zmniejszyły się wydatki związane z zaspokojeniem usprawiedliwionych potrzeb małoletnich pozwanych, w szczególności małoletniej <span class="anon-block">K.</span>. Sąd I instancji w oparciu o powyższe ustalenia bezzasadnie uznał, że doszło do zmiany stosunków w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 k.r.o.</a> uzasadniającej obniżenie alimentów orzeczone zaskarżonym wyrokiem.</p>
<p>W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że Sąd Rejonowy nie dość wnikliwie, z naruszeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, przeanalizował materiał dowodowy w zakresie aktualnych możliwości zarobkowych i majątkowych powoda. Trzeba wskazać, że istotne zwiększenie lub zmniejszenie tych możliwości po stronie zobowiązanego do alimentacji stanowi w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 k.r.o.</a> jeden z czynników uzasadniających modyfikację wysokości obowiązku alimentacyjnego. Kluczowe pozostaje zatem porównanie tych możliwości, tak w dacie ostatniego orzekania w przedmiocie alimentów, jak i obecnie.</p>
<p>W sprawie nie budziło wątpliwości, iż w postępowaniu rozwodowym dochody <span class="anon-block">T. B. (2)</span> zostały ustalone na poziomie około <span class="anon-block">(...)</span> zł, zaś jego możliwości zarobkowe i majątkowe uznano za wyższe z racji posiadanego majątku oraz udziałów w <span class="anon-block"> (...)</span>. Aktualnie stan majątkowy powoda uległ zmianie o tyle, że nabył on w czerwcu 2019 roku lokal mieszkalny, na którego zakup zaciągnął zobowiązania w łącznej wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł, z czym wiąże się konieczność spłaty rat kredytów w kwocie<span class="anon-block">(...)</span>zł miesięcznie.</p>
<p>Trzeba przy tym zauważyć, że niezalenie od ciążących na powodzie stosunkowo wysokich zobowiązań kredytowych, istotnemu podwyższeniu uległy jego dochody, w szczególności z tytułu wynagrodzenia za pracę na <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>, gdzie powód zatrudniony jest jako adiunkt, pełni funkcję Kierownika <span class="anon-block"> Zakładu (...)</span> na Wydziale Nauk o <span class="anon-block"> (...)</span> i Kierownika <span class="anon-block"> Studiów (...)</span>, zaś od 1 września 2020 roku objął funkcję Prodziekana Wydziału Nauk o <span class="anon-block"> (...)</span> (okoliczność przyznana w odpowiedzi na apelację).</p>
<p>Wymaga podkreślenia, że Sąd Rejonowy ustalając na kwotę <span class="anon-block">(...)</span> zł netto wysokość aktualnie osiąganych przez powoda z tego tytułu dochodów, oparł się wyłącznie na zaświadczeniu z dnia 6 grudnia 2019 roku, wykazującym wysokość wypłaconego wynagrodzenia stałego wraz z dodatkiem za kierowanie zakładem za okres październik – grudzień 2019 roku (k. 161), a także dowodach przelewu na rachunek bankowy powoda wynagrodzenia za powyższe miesiące. Jak słusznie podnosi strona apelująca Sąd I instancji całkowicie pominął natomiast dowód w postaci zaświadczenia <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> przesłanego do Sądu w dniu 19 grudnia 2019 roku, a obejmującego informację o uzyskanym przez powoda wynagrodzeniu w znacznie dłuższym przedziale czasowym, tj. za okres od 1 stycznia do 30 listopada 2019 roku, wykazującego nie tylko wysokość wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego, ale również takich składników jak dodatek stażowy, trzynastka, nagrody roczne, dodatek za projekt oraz nadgodziny za poprzedni rok akademicki (k. 259). Analiza powyższego zaświadczenia prowadzi do wniosku, iż powód w powyższym okresie uzyskał średni dochód miesięczny w wysokości ok. <span class="anon-block">(...)</span> zł netto, bez nadgodzin za poprzedni rok akademicki i ujętych w zaświadczeniu dopłat do wczasów turystycznych.</p>
<p>Powyższe zaświadczenie stanowi w ocenie Sądu Okręgowego miarodajny dowód w zakresie wysokości osiąganego przez powoda dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę na <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>, a należy przy tym zaznaczyć, że od 1 września 2020 roku powód uzyskuje również wyższy dodatek funkcyjny w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł netto z tytułu pełnionej funkcji Prodziekana Wydziału <span class="anon-block"> (...)</span> o <span class="anon-block"> (...)</span> (okoliczność przyznana w odpowiedzi na apelację). Trzeba również zauważyć, że powód od szeregu lat zatrudniony jest na <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> i jego wynagrodzenie z tego tytułu w 2019 roku, jak prawidłowo ustalił Sąd I instancji, obejmowało średnio <span class="anon-block">(...)</span> zł netto miesięcznie (k. 269). A zatem w oparciu o powołane dowody należało przyjąć, że aktualne dochody netto powoda to kwota nie mniejsza niż ok. <span class="anon-block">(...)</span> zł miesięcznie, a zatem znacznie przewyższająca dochody z okresu rozwodu. W tym stanie rzeczy, niezależnie od konieczności dokonywania przez powoda spłaty rat zaciągniętych kredytów na zakup lokalu mieszkalnego, nie sposób przyjąć, że sytuacja finansowa powoda uległa pogorszeniu. A zatem ustalenia Sądu Rejonowego w opisanym zakresie nie mogły zostać zaaprobowane i nie mogły stanowić podstawy do obniżenia alimentów po stronie powoda.</p>
<p>Po drugie, należy uznać za nietrafione wnioski Sądu I instancji odnośnie istotnego zmniejszenia wydatków z tytułu usprawiedliwionych potrzeb małoletnich pozwanych, uzasadniających – jako kolejna przesłanka – obniżenie wysokości alimentów w sposób określony zaskarżonym wyrokiem. O ile Sąd Rejonowy w oparciu o zebrane w sprawie dowody prawidłowo ustalił poziom wydatków niezbędnych na pokrycie usprawiedliwionych potrzeb małoletniej <span class="anon-block">K.</span> i w nieznacznym jedynie stopniu zawyżył kwotę z tego tytułu na rzecz małoletniego <span class="anon-block">J.</span>, to wbrew ustaleniom przyjętym w prawomocnym wyroku rozwodowym, bezpodstawnie przyjął, że wydatki te uległy istotnemu obniżeniu i zachodziła podstawa do zmniejszenia alimentów na rzecz małoletniej <span class="anon-block">K.</span> o 200 zł, zaś w odniesieniu do małoletniego <span class="anon-block">J.</span> o 300 zł tj. do kwot po 900 zł miesięcznie.</p>
<p>Sąd Okręgowy, nie aprobując zarzutów zawartych w apelacji, stoi na stanowisku, że usprawiedliwione koszty utrzymania małoletniej <span class="anon-block">K.</span> nie przekraczają obecnie kwoty 1.800 zł, tak jak to ustalił Sąd I instancji, zaś w przypadku małoletniego <span class="anon-block">J.</span> koszty te obejmują kwotę 1.700 zł., a zatem pozostają nieznacznie niższe od przyjętych w zaskarżonym wyroku. W tym zakresie Sąd Rejonowy należycie uwzględnił - w odniesieniu do małoletniej pozwanej - wydatki z tytułu czesnego w prywatnej szkole w kwocie 600 zł, wydatki na wyżywienie – 350 zł plus obiady w szkole – 140 zł, a także inne wydatki na zakup odzieży, obuwia, środków czystości i kosmetyków, leczenia, rozrywki, które są adekwatne do wieku i stanu zdrowia dziecka oraz stopy życiowej jej rodziców. Sąd Rejonowy trafnie też przyjął koszt zajęć dodatkowych (plastycznych, tanecznych), na które uczęszcza dziewczynka na kwotę 100 zł miesięcznie wskazując, że wydatki przekraczające tę kwotę, mogą być pokryte ze świadczenia wychowawczego 500+. W tym zakresie należy podkreślić, że choć uzyskiwanie powyższego świadczenia pozostaje bez wpływu na wysokość alimentów, to winno ono służyć finasowaniu potrzeb wykraczających poza potrzeby podstawowe i usprawiedliwione.</p>
<p>Sąd Okręgowy akceptuje też ustalenia Sądu Rejonowego co do poszczególnych wydatków związanych z pokryciem usprawiedliwionych potrzeb małoletniego <span class="anon-block">J.</span>, z tą jednak różnicą, że uznaje za wykazane wydatki z tytułu materiałów szkolnych i korepetycji na kwotę ok. 300 zł, a nie jak przyjął Sąd I instancji na 300-400 zł miesięcznie. Należy zauważyć, że o ile z zeznań przedstawicielki ustawowej oraz świadka <span class="anon-block">Z. Ż.</span> wynikało, że małoletni <span class="anon-block">J.</span>, w związku ze słabymi ocenami, korzysta z korepetycji z języka francuskiego i matematyki, to w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie zostały złożone żadne dowody wykazujące wysokość wydatków z tego tytułu. Z kolei na etapie postępowania odwoławczego strona pozwana przedstawiła oświadczenie korepetytora, z którego wynika, że koszt godziny korepetycji z matematyki, w których uczestniczy małoletni pozwany to 50 zł, a w skali miesiąca to kwota nie mniejsza niż 200 zł (k. 530). Z kolei pozostałe wydatki zostały ustalone przez Sąd Rejonowy prawidłowo, a zatem łączna wysokość wydatków związanych z zaspokojeniem usprawiedliwionych potrzeb małoletniego pozwanego to kwota około 1.700 zł miesięcznie.</p>
<p>Wbrew zarzutom apelacji Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu I instancji, że brak było podstaw zaliczenia do kosztów usprawiedliwionych utrzymania obojga dzieci wydatków związanych z zakupem mebli oraz remontu mieszkania. Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy wydatki z tego tytułu mają charakter incydentalny, a nie stały, a decyzja o ich poniesieniu została podjęta jednostronnie przez przedstawicielkę ustawową. Podobnie prawidłowo Sąd I instancji nie uznał za usprawiedliwione kosztów wakacji, wyjazdów i obozów ponad kwotę 1.200 zł w skali roku na rzecz każdego z pozwanych. Sąd Rejonowy trafnie zauważył bowiem, że powód poza alimentami, również samodzielnie finansuje wyjazdy wakacyjne dzieci.</p>
<p>Przy tak poczynionych ustaleniach w zakresie aktualnych usprawiedliwionych kosztów utrzymania dzieci, należy stwierdzić, wbrew stanowisku Sądu I instancji, że koszty te po stronie małoletniej <span class="anon-block">K.</span> nie uległy zmniejszeniu w stosunku do stanu ostatniego orzekania w przedmiocie alimentów, zaś w odniesieniu do małoletniego <span class="anon-block">J.</span> obniżyły się, w niższym stopniu niż przyjęty w zaskarżonym wyroku. Wymaga bowiem podkreślenia, że w sprawie rozwodowej usprawiedliwione koszty utrzymania małoletniej <span class="anon-block">K.</span> zostały ustalone na kwotę ok. 1.700 – 1.800 zł, zaś małoletniego <span class="anon-block">J.</span> na kwotę ok. 1.800 – 2.000 zł. Wobec powyższego, w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 k.r.o.</a>, nie było podstaw, przy przyjęciu braku istotnego pogorszenia możliwości zarobkowych i majątkowych powoda, do uwzględnienia powództwa o obniżenie alimentów na rzecz małoletniej <span class="anon-block">K.</span>. W tym przypadku nie doszło bowiem do „zmiany stosunków” w rozumieniu powołanego przepisu, wobec czego zaskarżony wyrok w tym zakresie podlegał zmianie poprzez oddalenie w całości powództwa o obniżenie alimentów.</p>
<p>Z kolei analiza prawna Sądu Rejonowego w zakresie powództwa o obniżenie alimentów na rzecz małoletniego <span class="anon-block">J.</span> okazała się częściowo zasadna. Nie ulega wątpliwości, że w tym zakresie przesłanki <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 k.r.o.</a> spełniły się, zmniejszył się bowiem usprawiedliwiony koszt utrzymania chłopca, przede wszystkim na skutek wyłączenia wydatku w kwocie 600 zł z tytułu czesnego w prywatnej szkole, do której poprzednio uczęszczał pozwany. Jak wykazało postępowanie dowodowe, w miejsce tego kosztu weszły jednak inne wydatki szkolne, w szczególności związane z korepetycjami, w kwocie ok. 300 zł miesięcznie. Finalnie należało przyjąć, że koszty utrzymania małoletniego pozwanego zmniejszyły się o ok. 300 zł z kwoty 2.000 zł ustalonej na etapie postępowania rozwodowego, do kwoty ok. 1.700 zł, co w ocenie Sądu Okręgowego, uzasadniało obniżenie alimentów o 200 zł do kwoty po 1.000 zł miesięcznie.</p>
<p>Trzeba w tym miejscu zauważyć, że wskazana kwota alimentów pozostaje po pierwsze w zakresie możliwości zarobkowych i majątkowych powoda, który oprócz wynagrodzenia za pracę na <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>, może również czerpać dochody z tytułu praktyki w <span class="anon-block"> (...)</span>. Po drugie, takie określenie wysokości alimentów uzasadniają wyższe możliwości zarobkowe i majątkowe powoda w odniesieniu do tych możliwości po stronie matki pozwanych. Prawidłowe rozłożenie obowiązku alimentacyjnego niewątpliwie wymaga większego obciążenia powoda kosztami utrzymania syna, niż przedstawicielki ustawowej tym bardziej, że jak słusznie wskazano w apelacji, w znacznym stopniu realizuje ona swój obowiązek alimentacyjny wobec małoletniego <span class="anon-block">J.</span> poprzez osobiste starania w rozumieniu art. 135 § 2 k.ro.</p>
<p>W konsekwencji Sąd Okręgowy na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> dokonał zmiany zaskarżonego wyroku w ten sposób, że powództwo o obniżenie alimentów na rzecz małoletniej <span class="anon-block">K.</span> oddalił, zaś alimenty na rzecz małoletniego <span class="anon-block">J.</span> obniżył do kwoty po 1.000 zł miesięcznie.</p>
<p>W pozostałym zakresie apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>
</p>
<p>Zmiana zaskarżonego wyroku co do meritum pociągała za sobą konieczność modyfikacji rozstrzygnięcia o kosztach procesu za I instancję. W tym zakresie przyjmując, że powództwo o obniżenie alimentów na rzecz małoletniego <span class="anon-block">J.</span> zostało uwzględnione w 25%, zaś obniżenie alimentów na rzecz małoletniej <span class="anon-block">K.</span> zostało oddalone, Sąd Okręgowy na mocy odpowiednio <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> oraz w oparciu o § 4 pkt 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1800 z późn. zm.), obciążył powoda obowiązkiem zwrotu części kosztów procesu na rzecz strony pozwanej w kwocie 2.100 zł.</p>
<p>O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy orzekł na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> biorąc pod uwagę stopień uwzględnienia apelacji w 33% w odniesieniu do powództwa o obniżenie alimentów na rzecz małoletniego <span class="anon-block">J.</span> oraz na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> mając na względzie uwzględnienie apelacji co do powództwa o obniżenie alimentów na rzecz małoletniej <span class="anon-block">K.</span> w powiązaniu z § 4 pkt 9 i § 10 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1800 z późn. zm.),</p>
<p>Na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2019 roku, poz. 785 z późn. zm.) Sąd Okręgowy obciążył powoda kwotą 300 zł tytułem części nieuiszczonych kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym, tj. częścią opłaty od apelacji, od której strona pozwana została zwolniona.</p>
</div>