IV Gz 19/20

<p>Zdanie odrębne SSR Marzeny Gancarz w sprawie IV Gz 19/20 p-I:</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 398(22);art. 398(22) § 2)">art. 398(22) § 2 k.p.c.</a> – w brzmieniu ustalonym od dnia 7 listopada 2019r. - „Skargę wnosi się do sądu, w którym referendarz sądowy wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie tygodnia od dnia jego doręczenia, a jeżeli zażądano uzasadnienia tego orzeczenia - od dnia jego doręczenia z uzasadnieniem”.</p> <p>Przytoczonego przepisu nie można odczytywać w oparciu jedynie o wykładnię językową jego treści, a – jak słusznie zważył sąd <em> <!-- -->meriti</em> – jego znaczenie należy ustalić mając na uwadze całokształt przepisów kodeksowych w tym regulujących kwestię środków zaskarżenia.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 357;art. 357 § 2)">art. 357 § 2 kpc</a> „Postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Doręczając postanowienie stronie niezastępowanej przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, należy ją pouczyć o dopuszczalności, warunkach, terminie i sposobie złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia tego postanowienia i wniesienia środka zaskarżenia <strong> <!-- -->albo o tym, że postanowienie nie podlega uzasadnieniu lub zaskarżeniu</strong>”.</p> <p>Wedle zaś <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 357;art. 357 § 2(1))">art. 357 § 2(1) kpc</a> - "Postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym sąd uzasadnia tylko wtedy, gdy podlega ono zaskarżeniu, i tylko na żądanie strony zgłoszone w terminie tygodnia od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która zażądała sporządzenia uzasadnienia i doręczenia postanowienia z uzasadnieniem".</p> <p>Już z tych ogólnych regulacji można wnosić, że przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a> rozróżniają następujące rodzaje orzeczeń wydawanych na posiedzeniach niejawnych:</p> <p>1) orzeczenia podlegające zaskarżeniu i uzasadnieniu oraz</p> <p>2) orzeczenia podlegające zaskarżeniu a nie podlegające uzasadnieniu</p> <p>a także (co wynika z innych regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a>):</p> <p>3) orzeczenia zaskarżalne podlegające uzasadnieniu z urzędu.</p> <p>I tak na przykład, w postępowaniu rejestrowym wyróżniamy orzeczenia referendarza sądowego, w których w ogóle nie sporządza się uzasadnienia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 694(6);art. 694(6) § 1;art. 694(6);art. 694(6) § 1(1))">art. 694(6) § 1 oraz art. 694(6) § 1 (1) kpc</a> – tu orzeczenie referendarza sądowego po wniesieniu skargi od razu traci moc) a także orzeczenia co do istoty sprawy, które podlegają uzasadnieniu z urzędu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 694(6);art. 694(6) § 2)">art. 694(6) § 2 kpc</a>), a zatem oczywistym jest, iż w tych sytuacjach skarga może zostać złożona w terminie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia. W tych sytuacjach referendarz sądowy winien nadto pouczyć stronę występująca bez profesjonalnego pełnomocnika stosownie do treści ww. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 357;art. 357 § 2)">art. 357 § 2 kpc</a>.</p> <p>W pozostałych przypadkach wniesienie środka zaskarżenia w postaci skargi na orzeczenie referendarza sądowego uzależnione jest natomiast od doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, a zatem konieczny jest wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia orzeczenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 357;art. 357 § 2(1))">art. 357 § 2(1) kpc</a>).</p> <p>Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 398(24))">art. 398 (24) kpc</a> "W zakresie nieuregulowanym do postępowania ze skargi na orzeczenie referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu". Z kolei, wedle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 3)">art. 397 § 3 kpc</a> "Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu apelacyjnym". Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 373;art. 373 § 1)">art 373 § 1 kpc</a> wynika zaś, że Sąd drugiej instancji odrzuca apelację spóźnioną, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie, a z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 369;art. 369 § 1)">art. 369 § 1 kpc</a> wynika, że apelację wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie dwutygodniowym <strong> <!-- -->od doręczenia stronie skarżącej wyroku z uzasadnieniem</strong>.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie, strona winna zatem złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie orzeczenia referendarza sądowego z dnia 26 maja 2020r. z uzasadnieniem (o czym zresztą została prawidłowo pouczona przez referendarza sądowego - k. 17 akt), a następnie skargę na orzeczenie referendarza sądowego. Wobec braku stosownego wniosku, termin do wniesienia środka zaskarżenia – w mojej ocenie - nie otworzył się, a zatem skarga winna podlegać odrzuceniu jako niedopuszczalna. Dla wzmocnienia argumentacji dodać można, że na mocy nowelizacji z dnia 7 listopada 2019r., ustawodawca uchylił przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 369;art. 369 § 2)">art. 369 § 2 kpc</a>, który umożliwiał wniesienie apelacji po wydaniu wyroku a przed sporządzeniem uzasadnienia. Tym samym, do czasu nowelizacji, przy wniesieniu apelacji możliwe były dwa warianty rozpoczęcia biegu terminu do jej złożenia. Uchylenie tego przepisu oznacza, że aktualnie nie ma możliwości wniesienia apelacji bez uprzedniego żądania przez stronę sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku (to samo dotyczy zażaleń). Brak jest uzasadnienia na to, aby w tym zakresie różnicować sytuację prawną innych środków zaskarżenia, w tym skarg na orzeczenie referendarza sądowego.</p> <p>SSR Marzena Gancarz</p> <p> <span class="anon-block">G.</span>, dnia 22 października 2020r.</p>