II SA/Wr 547/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Protokolant: Aleksandra Bartczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi D. K. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 539/19 I. oddala skargę w całości; II. przyznaje adwokatowi M.S. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym 23 % należnego podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. UZASADNIENIE Skargą, wniesioną dnia 19 XII 2020 r. za pośrednictwem wyznaczonego operatora, i doprecyzowaną pismem procesowym pełnomocnika z dnia 6 VI 2022 r., D. K. (dalej jako "skarżąca") zażądała wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 14 VII 2020 r. (sygn. akt II SA/Wr [...]) oddalającym skargę skarżącej na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] 2019 r. (nr [...]) stwierdzające niedopuszczalność odwołania skarżącej od decyzji Starosty Głogowskiego z dnia [...] 2018 r. (nr [...] ) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie Miejskiej G. pozwolenia na rozbiórkę 23 budynków garażowych, w tym 6 częściowych rozbiórek, położonych w G. przy A. W. i ul. M. C.-S., na działkach ew. nr [...] i [...], obręb 0002 M., jednostka ew. miasto Głogów. W skardze o wznowienie podniesiono, że wystąpiły podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego z art. 273 § 1 pkt 2 i § 2 ppsa, tj. orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa oraz wystąpiło późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których skarżąca nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W konsekwencji wniesiono o uchylenie wyroku i uchylenie postanowienia Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] 2019 r. (nr [...]) oraz decyzji Starosty Głogowskiego z dnia [...] 2018 r. (nr [...] 2018 ). W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że skarżąca w dniu 5 X 2020 r. otrzymała opinię adw. Amelii Gałuszko-Bury (datowaną na [...] 2020 r.), w której błędnie stwierdzono że gmina Głogów znajduje się w posiadaniu trzech garaży podczas gdy w rzeczywistości właścicielką dwóch garaży jest skarżąca. Kwestionowany wyrok, stwierdzający, że skarżąca nie posiada tytułu rzeczowego do nieruchomości objętych zakresem oddziaływania planowanych robót rozbiórkowych (nie posiada interesu prawnego w sprawie), został więc wydany w oparciu o błędną opinię. Skarżąca podniosła, że garaże przeznczone do rozbiórki zostały zakupione przez skarżącą w [...] r. za zapłatą określonej ceny. Następnie, obiekty te były przez skarżącą remontowane, co także wiązało się z poniesieniem przez nią określonych nakładów finansowych. Skarżąca zaznaczyła, że remont garaży został zgłoszony ZGM w Głogowie, i że ZGM w Głogowie przez długi czas pobierał od skarżącej opłaty z tytułu użytkowania przez nią ww. garaży. Obecnie natomiast z inicjatywy skarżącej wszczęte zostało postępowania o stwierdzenie nieważności umowy, na podstawie której ZGM w Głogowie pobierał ww. opłaty, jak również uruchomiono postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia. Skarżąca oświadczyła, że postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia prowadzone jest przed Sądem Rejonowym w Głogowie pod sygnaturą akt I Ns [...]. Okoliczność faktyczna świadcząca o możliwym zasiedzeniu przez skarżącą nieruchomości, na której znajdują się garaże, mogła mieć miejsce już w czasie, w którym prowadzone było postępowanie przed tut. Sądem pod sygnaturą akt II SA/Wr [...], o czym jednak w tamtym czasie skarżąca nie miała wiedzy. Zaznaczono przy tym, że skarżąca jest osobą o orzeczonej niepełnosprawności, schorowaną i starszą, zaś garaże są jej niezbędne do normalnego funkcjonowania w życiu codziennym. Postanowieniem z dnia 26 I 2021 r. (II SA/Wr [...]) tutejszy Sąd odrzucił skargę o wznowienie z powodu nieuzupełnienia przez skarżącą braków formalnych skargi. Pismem z 24 II 2021 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi powołując się na brak winy. Postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 18 III 2021 r. (II SA/ [...]) odmówiono przywrócenia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z dnia 20 X 2021 r. (II OZ [...]) uchylił postanowienie tutejszego Sądu i przywrócił termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. W toku rozprawy pełnomocnik skarżącej podtrzymał żądania i argumentację skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że skargę uznać należało za dopuszczalną. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 ppsa). Okoliczności podnoszone w skardze o wznowienie sugerują, że wyżej określony termin został zachowany. Skarżąca powołuje się bowiem na podstawy wznowienia z art. 273 § 1 pkt 2 i § 2 ppsa, tj. uzyskanie wyroku za pomocą przestępstwa oraz nową okoliczność w sprawie. Obie podstawy skarżąca wiąże z faktem otrzymania w dniu 5 X 2020 r. opinii adwokata działającego w ramach prawa pomocy stwierdzającej brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W opinii tej zawarto, nieprawdziwe zdaniem skarżącej, informacje jakoby skarżąca nie była właścicielką garaży przeznaczonych do rozbiórki. Skoro zaś skarga o wznowienie została złożona w dniu 19 XII 2020 r., uznać należało, że wniesiono ją z zachowaniem ustawowego terminu trzech miesięcy. Skarga o wznowienie opiera się również formalnie na ustawowych podstawach wznowienia określonych w art. 273 § 1 pkt 2 i § 2 ppsa oraz dotyczy wyroku, który uprawomocnił się w dniu 3 XII 2020 r. Skarga o wznowienie nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Zgodnie z art. 273 § 1 pkt 2 ppsa, można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Stosownie zaś do art. 274 ppsa, z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Żadna z okoliczności powołanych przez skarżącą nie daje podstaw do stwierdzenia, że kwestionowany skargą o wznowienie wyrok uzyskany został za pomocą przestępstwa ustalonego prawomocnym wyrokiem skazującym. W szczególności nie ma podstaw do uznania, że treść opinii z dnia [...] 2020 r. adw. Amelii Gałuszko-Bury (w przedmiocie braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) stanowi jakiekolwiek przestępstwo. W skardze o wznowienie nie powołano zresztą żadnego wyroku skazującego w tym zakresie, jak również nie wykazano, że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Odnośnie do drugiej z powołanych w skardze podstaw wznowienia, tj. art. 273 § 2 ppsa, to stanowi on, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Przepis powyższy normuje przypadek wykrycia po wydaniu wyroku nowych istotnych okoliczności (dowodów), istniejących co prawda w chwili wyrokowania ale nieznanych sądowi z powodu braku możliwości powołania się na nie przez stronę. Trafnie podnosi się więc w orzecznictwie, że omawiana podstawa obejmuje przypadki, w których – po pierwsze - dowody, na które powołuje się strona, istniały przed zakończeniem sprawy, której dotyczy wniosek. Po drugie, zostały wykryte po prawomocnym zakończeniu postępowania. Po trzecie, mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a więc niezbędne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy okolicznościami faktycznymi lub środkami dowodowymi a treścią prawomocnego orzeczenia sądu. Po czwarte, strona nie mogła z tych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych skorzystać w poprzednim postępowaniu, ponieważ nie były one znane stronie (zob. wyrok NSA z dnia 9 VII 2021 r., III OSK 3269/21 – CBOSA). Istotne jest również, że podstawy restytucyjne z art. 273 § 2 ppsa znajdują ograniczone zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym z uwagi na treść art. 133 § 1 i art. 106 § 3 ppsa. Wykrycie zatem okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w rozumieniu art. 273 § 2 ppsa, ograniczone musi być do postępowania sądowoadministracyjnego. Natomiast jeżeli wykryte okoliczności faktyczne lub środki dowodowe mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej i powinny być wykorzystane w tym postępowaniu, to dotknięta taką wadą ostateczna decyzja administracyjna podlega weryfikacji w trybie wznowienia postępowania administracyjnego bez potrzeby wcześniejszej zmiany, bądź uchylenia prawomocnego wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na tę decyzję (zob. wyrok NSA z dnia 12 I 2022 r., I FSK 1286/18 – publ. CBOSA). W niniejszej sprawie jako nową okoliczność (dowód) skarżąca powołała prawo własności, które miałoby jej przysługiwać do części garaży objętych decyzją o pozwoleniu na budowę, a które docelowo potwierdzić ma postępowanie w sprawie stwierdzenia zasiedzenia, zainicjowane przez skarżącą w 2021 r. Sąd zwraca jednak uwagę, że powoływanie się przez skarżącą na prawo własności niektórych garaży nie jest żadną "nową" okolicznością. Była ona już bowiem podnoszona w postępowaniu administracyjnym jak i w postępowaniu sądowym zakończonym prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu, którego dotyczy skarga o wznowienie. Skarżąca chociażby w piśmie z dnia 11 III 2020 r. powoływała się na przysługujące jej prawo własności i poruszała przy tym aspekty sygnalizowane obecnie w skardze o wznowienie (akta sprawy II SA/Wr [...], k. 55). Sąd jednak stwierdził, że argumenty te nie znajdują uzasadnienia i nie wskazują na przysługiwanie skarżącej prawa własności gruntu lub użytkowania wieczystego budynków garażowych (akta sprawy II SA/Wr [...], k. 152). Fakt zaś uruchomienia w 2021 r. (a więc już po wydaniu kwestionowanego wyroku oraz po wniesieniu skargi o wznowienie) postępowania w sprawie stwierdzenia zasiedzenia nie może być uznane za okoliczność istotną z pozycji art. 273 § 2 ppsa. Jak wyżej wyjaśniono, nawet ewentualne stwierdzenie zasiedzenia, potwierdzające własność skarżącej, nie dotyczyłoby okoliczności ograniczającej się wyłącznie do samego postępowania sądowoadministracyjnego. W takim bowiem przypadku skarżąca uzyskałaby podstawę do wznowienia bezpośrednio postępowania administracyjnego (zakończonego postanowieniem stwierdzającym niedopuszczalność odwołania) bez konieczności uchylania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Podstawę taką stanowiłby art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 126 kpa, nie zaś art. 273 § 2 ppsa . W rezultacie zgłoszone podstawy wznowienia należało uznać za bezzasadne, co obligowało Sąd do oddalenia skargi na zasadzie art. 282 § 2 in princ. ppsa. O przyznaniu wynagrodzenia Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 ppsa w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit.c oraz § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 X 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18) oraz biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika w postępowaniu.