I C 558/19
Common courts2020-10-26
Case number
I C 558/19
Judgment date
2020-10-26
Type
SENTENCE
Judges
Anna Olszewska-Kowalska (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>Sygnatura akt I C 558/19</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 26 października 2020 roku</p>
<p>Sąd Rejonowy w Sopocie Wydział I Cywilny</p>
<p>w składzie następującym:</p>
<p>Przewodniczący: SSR Anna Olszewska-Kowalska</p>
<p>Protokolant: sek. sąd. Aleksandra Szymańska</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 19 października 2020 roku w Sopocie,</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy</p>
<p>z powództwa <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">P. K.</span>, <span class="anon-block">M. K. (1)</span> (spadkobierców <span class="anon-block">K. K. (1)</span>)</strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">Z. R.</span>, <span class="anon-block">D. J. (1)</span>, <span class="anon-block">L. S.</span>
</strong>
</p>
<p>o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym</p>
<p>I.
oddala powództwo wobec <span class="anon-block">Z. R.</span>
</p>
<p>II.
uzgadnia treść <span class="anon-block">księgi wieczystej o numerze (...)</span> prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Sopocie z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, iż w dziale II księgi wieczystej nakazuje wykreślenie <span class="anon-block">D. J. (1)</span> syna <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">Z.</span> nr <span class="anon-block">PESEL (...)</span> oraz wykreślenie <span class="anon-block">L. S.</span> syna <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">R.</span> nr <span class="anon-block">PESEL (...)</span> i wpisanie jako właścicieli <span class="anon-block">P. K.</span> syna <span class="anon-block">K.</span> i <span class="anon-block">K. z domu S.</span> (<span class="anon-block">PESEL (...)</span>) oraz <span class="anon-block">M. K. (1)</span> syna <span class="anon-block">K.</span> i <span class="anon-block">K. z domu S.</span> - każdego z nich w udziale 1/2,</p>
<p>III.
zasądza od pozwanego <span class="anon-block">D. J. (1)</span> solidarnie na rzecz powodów <span class="anon-block">P. K.</span> i <span class="anon-block">M. K. (1)</span> kwotę <span class="anon-block"> (...)</span> (jeden tysiąc osiemset trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów procesu - zwrotu kosztów zastępstwa procesowego</p>
<p>IV.
zasądza od pozwanego <span class="anon-block">L. S.</span> solidarnie na rzecz powodów <span class="anon-block">P. K.</span> i <span class="anon-block">M. K. (1)</span> kwotę <span class="anon-block"> (...)</span> (jeden tysiąc osiemset trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów procesu - zwrotu kosztów zastępstwa procesowego</p>
<p>V.
zasądza od powodów <span class="anon-block">P. K.</span> i <span class="anon-block">M. K. (1)</span> solidarnie na rzecz <span class="anon-block">Z. R.</span> kwotę <span class="anon-block"> (...)</span> (jeden tysiąc osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu</p>
<p>VI.
zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Sopocie na rzecz adwokata <span class="anon-block">G. B.</span> kwotę 6.642 (sześć tysięcy sześćset czterdzieści dwa) złote (w tym VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi <span class="anon-block">K. K. (1)</span> z urzędu, przejmując ten koszt na Skarb Państwa</p>
<p>VII.
przyznaje <span class="anon-block">J. N.</span> kuratorowi ustanowionemu dla nieznanego z miejsca pobytu <span class="anon-block">L. S.</span> wynagrodzenie w kwocie 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych, tymczasowo od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Sopocie</p>
<p>VIII.
nakazuje ściągnąć od pozwanego <span class="anon-block">D. J. (1)</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Sopocie kwotę 1880 (jeden tysiąc osiemset osiemdziesiąt) złotych tytułem nieuiszczonej opłaty od pozwu</p>
<p>IX.
nakazuje ściągnąć od pozwanego <span class="anon-block">L. S.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Sopocie kwotę <span class="anon-block"> (...)</span> (jeden tysiąc osiemset sześć) złotych tytułem nieuiszczonej opłaty od pozwu</p>
<p>X.
nakazuje ściągnąć od pozwanego <span class="anon-block">L. S.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Sopocie kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem wynagrodzenia kuratorów dla nieznanego z miejsca pobytu, uiszczonego tymczasowo przez Skarb Państwa</p>
<p>XI.
przejmuje na Skarb Państwa kwotę 123,85 zł (sto dwadzieścia trzy złote osiemdziesiąt pięć groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych wynagrodzenia tłumacza języka hiszpańskiego.</p>
<p>Sygn. akt. I C 558/19</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pismem procesowym z dnia 31 października 2013 r. złożonym w sprawie o sygn. akt I C 458/10 (postępowanie w sprawie o unieważnienie aktu notarialnego) <span class="anon-block">K. K. (1)</span> reprezentowany przez ustanowionego pełnomocnika z urzędu wskazując jako pozwanych <span class="anon-block">Z. R.</span>, <span class="anon-block">L. W.</span>, <span class="anon-block">D. J. (1)</span> i <span class="anon-block">L. S.</span> wniósł o:</p>
<p>- uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie z działu II <span class="anon-block">księgi wieczystej o nr (...)</span> prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Sopocie dla spółdzielczego własnościowego prawa do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>, będącego w zasobach <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span> składającego się z trzech pokoi, kuchni, łazienki, przedpokoju, garderoby i korytarza, o powierzchni użytkowej 68,00 m<sup>
<!-- -->2</sup>, znajdującego się na czwartej kondygnacji w budynku położonym w <span class="anon-block">S.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, wpisanych jako właścicieli <span class="anon-block">D. J. (1)</span> w udziale 51/100 części i <span class="anon-block">L. S.</span> w udziale 49/100 części i wpisane w ich miejsce jako właściciela <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, syna <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">A.</span>, posiadającego nr <span class="anon-block">PESEL (...)</span> a na wypadek nieuwzględnienia powyższego żądania o:</p>
<p>- uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie z działu II <span class="anon-block">księgi wieczystej o nr (...)</span> prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Sopocie dla spółdzielczego własnościowego prawa do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>, będącego w zasobach <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span>, składającego się z trzech pokoi, kuchni, łazienki, przedpokoju, garderoby i korytarza o powierzchni użytkowej 68,00 m<sup>
<!-- -->2</sup> znajdującego się na czwartej kondygnacji w budynku położonym w <span class="anon-block">S.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, wpisanych jako właścicieli <span class="anon-block">D. J. (1)</span> w udziale 51/100 części i wpisanie w jego miejsce jako właściciela <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, syna <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">A.</span>, posiadającego numer <span class="anon-block">PESEL (...)</span>.</p>
<p>W uzasadnieniu wskazano, że pozwany <span class="anon-block">Z. R.</span> nabył od powoda przedmiotowe spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu w wyniku przestępstwa co stwierdził Sąd Okręgowy w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2012 r. wydanym w sprawie XIV K 150/11, natomiast Sąd w niniejszym postępowaniu związany jest ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym wyroku a zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> Następnie <span class="anon-block">Z. R.</span> nabyte w wyniku przestępstwa wyżej opisane spółdzielcze własnościowe prawa do lokalu, przeniósł na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej przed notariuszem <span class="anon-block">L. R.</span>. A <span class="anon-block"> (...)</span>, na <span class="anon-block">D. J. (1)</span>, który nabywając przedmiotowe prawo działał w złej wierze, bowiem miał on świadomość zarówno stanu psychicznego powoda, jak i faktu, iż zawierana umowa jest dla niego w stopniu rażącym niekorzystna. Nadto obaj mężczyźni znali się wcześniej i razem dokonywali już transakcji związanych z obrotem nieruchomościami. Odnosząc się do umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego przed notariuszem <span class="anon-block">L. S.</span> a <span class="anon-block">D. J. (1)</span> wskazać należy, że i w tym przypadku strony pod pozorem umowy sprzedaży dokonały darowizny, bo za taką niewątpliwie czynność należy uznać sprzedaż udziału w przedmiotowym prawie w wysokości 49/100 części za cenę 75.000,00 zł podczas gdy biegły wycenił to prawo na kwotę 596.000,00 zł. Samo zaś kupowanie udziału w wysokości 49/100 części, w spółdzielczym prawie własnościowym jest natomiast czymś niespotykanym i wiąże się z problemami dotyczącymi chociażby określenia sposobu korzystania z lokalu, jego współposiadania, wzajemnych rozliczeń pomiędzy współwłaścicielami, ewentualnego zniesienia współwłasności. Dalej pełnomocnik powoda wskazał, że w jego ocenie powyższe okoliczności pozwalają sądzić, że <span class="anon-block">L. S.</span> działał w porozumieniu z <span class="anon-block">D. J. (1)</span> w celu utrudnienia dochodzenia roszczeń przysługujących powodowi. W związku z tym, należy uznać, ze znane mu były okoliczności, w jakich <span class="anon-block">D. J. (1)</span> nabył przedmiotowe prawo, a z całą pewnością, z łatwością mógł się o tym dowiedzieć</p>
<p>Pełnomocnik powoda dodał także, iż w chwili zawierania umów wyzbywających się przedmiotowego prawa stan psychofizyczny powoda w świetle opinii wydanych w postępowaniu karnym oraz świadków uniemożliwiał mu prawidłowe funkcjonowanie w aspekcie społecznym, wymagał on wsparcia osób drugich do prowadzenia swoich spraw a jego funkcje intelektualne zostały wtórnie osłabione. Zatem w ocenie powoda niniejszy pozew jest konieczny i uzasadniony. <em>
<!-- -->(pismo pełnomocnika powoda k. 4-15)</em>
</p>
<p>Przed nadaniem powyższego pisma postanowieniem z dnia 18 lipca 2011 r. dla <span class="anon-block">K. K. (1)</span> został ustanowiony pełnomocnik z urzędu, natomiast postanowieniem z dnia 24 października 2011 r. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> został zwolniony od kosztów sądowych w całości. <em>
<!-- -->(postanowienie z dnia 18 lipca 2011 r. - k. 40, postanowienie z dnia 24 października 2011 r. - k. 42)</em>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 28 listopada 2013 r. do udziału w sprawie w charakterze pozwanych wezwano <span class="anon-block">D. J. (1)</span> i <span class="anon-block">L. S.</span>. <em>
<!-- -->(postanowienie - k. 77)</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na pismo z dnia 31 października 2013 r., pełnomocnik pozwanej <span class="anon-block">L. W.</span> w piśmie z dnia 09 grudnia 2013 r. wniósł o oddalenie powództwa w stosunku do w/w pozwanej wskazując na brak legitymacji procesowej biernej pozwanej.</p>
<p>W uzasadnieniu pełnomocnik pozwanej wyjaśnił, iż o legitymacji procesowej stron w postępowaniu o usunięcie niezgodności pomiędzy stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, przesądza treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 10;art. 10 ust. 1)">art. 10 ust. 1</a> u.k.w.h. i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(2);art. 626(2) § 5)">art. 626<sup>
<!-- -->2</sup> § 5 k.p.c.</a> Natomiast pozwana <span class="anon-block">L. W.</span> nigdy nie była wpisana w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> prowadzonej dla spółdzielczego własnościowego prawa do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, pozostającego w zasobach <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span>, o czym świadczy treść odpisu zupełnego tej księgi wieczystej, załączonego do pisma procesowego powoda z dnia 31 października 2013 r. Co więcej pozwana nie należy także do osób uprawnionych do złożenia wniosku o wpis do tej księgi wieczystej, w związku z czym po stronie pozwanej <span class="anon-block">L. D.</span> występuje całkowity brak biernej legitymacji procesowej do bycia stroną w niniejszym procesie, opartym na przepisie art. 10 ust. 1 u.k.w.h. <em>
<!-- -->(pismo procesowe pozwanej - k. 83-87)</em>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Sopocie w sprawie I C 458/10 udzielił zabezpieczenia powództwa <span class="anon-block">K. K. (1)</span> przeciwko <span class="anon-block">Z. R.</span>, <span class="anon-block">L. W.</span>, <span class="anon-block">D. J. (1)</span>, <span class="anon-block">L. S.</span> w zakresie roszczenia o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, poprzez nakazanie wpisania w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Sopocie dla spółdzielczego własnościowego prawa do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. <em>
<!-- -->(postanowienie – k. 96-98)</em>
</p>
<p>Zarządzeniem z dnia 08 września 2014 r. wyłączono ze sprawy I C 458/10 do odrębnego rozpoznania żądanie zawarte w piśmie z dnia 31 października 2013 r. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, przeciwko <span class="anon-block">L. S.</span>, <span class="anon-block">Z. R.</span>, <span class="anon-block">L. W.</span> oraz <span class="anon-block">D. J. (1)</span>. Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą I C 479/14. <em>
<!-- -->(zarządzenie - k. 1-2 akt)</em>
</p>
<p>Zarządzeniem z dnia 21 września 2015 r. Sąd ustanowił dla pozwanego <span class="anon-block">L. S.</span>, którego miejsce pobytu nie jest znane kuratora. <em>
<!-- -->( zarządzenie z dnia 21 września 2015 r. - k. 356)</em>
</p>
<p>Pismem z dnia 24 sierpnia 2016 r. pełnomocnik pozwanego <span class="anon-block">D. J. (1)</span> wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda <span class="anon-block">K. K. (1)</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block">D. J. (1)</span> kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwany potwierdził, że nabył prawo do przedmiotowego lokalu w dniu 27 października 2010 r. na mocy umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego, jednakże wbrew twierdzeniu powoda nabywając przedmiotowe prawo działał w dobrej wierze. Według pozwanego niczym nieuzasadnione jest stanowisko powoda, zgodnie z którym znał on stan powoda wskazujący na niezdolność do należytego pojmowania przedsiębranego działania w czasie gdy prowadził rozmowy zmierzające do nabycia przez niego prawa do lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. W ocenie pozwanego natomiast powód był wtedy w pełni władz umysłowych i żadne z jego zachowań nie dało pozwanemu podstaw do przypuszczeń, że jest osobą niezdolną do samodzielnego działania. Niczym nieuzasadnione są również twierdzenia, jakoby strony w/w umowy sprzedaży dokonały w rzeczywistości umowy darowizny. Powyższe rozważania stanowią jedynie domysły powoda, które nie znajdują odzwierciedlenia w okolicznościach sprawy, a nadto pozostają nieudowodnione. <em>
<!-- -->(pismo pełnomocnika pozwanego <span class="anon-block">D. J. (1)</span> z dnia 24 sierpnia 2016 r. - k. 406-407)</em>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 14 października 2016 r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie z dniem 07 kwietnia 2016 r. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 174;art. 174 § 1)">art. 174 § 1 k.p.c.</a> z uwagi na śmierć pozwanej <span class="anon-block">L. W.</span>. <em>
<!-- -->(postanowienie z dnia 14 października 2016 r. - k. 419)</em>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 02 marca 2017 r. w związku z cofnięciem pozwu przez powoda w stosunku do pozwanej <span class="anon-block">L. W.</span>, Sąd podjął postępowanie w sprawie, umarzając je w stosunku do pozwanej <span class="anon-block">L. W.</span>. <em>
<!-- -->( postanowienie z dnia 02 marca 2017 r. - k. 431)</em>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2019 r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie z dniem 11 maja 2019 r. z uwagi na śmierć powoda <span class="anon-block">K. K. (1)</span> <em>
<!-- -->(postanowienie z dnia 27 sierpnia 2019 r. - k. 943)</em>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 15 października 2019 r. Sąd podjął postępowanie w sprawie i wezwał do udziału spadkobierców <span class="anon-block">K. K. (1)</span>: <span class="anon-block">P. K.</span> i <span class="anon-block">M. K. (1)</span>. <em>
<!-- -->(postanowienie z dnia 15 października 2019 r. - k. 957)</em>
</p>
<p>W piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2019 r. <span class="anon-block">P. K.</span> i <span class="anon-block">M. K. (1)</span> podtrzymali w całości wszystkie dotychczasowe twierdzenia i dotychczasowe wnioski oraz żądania powoda <span class="anon-block">K. K. (1)</span>. Jednocześnie z uwagi na śmierć <span class="anon-block">K. K. (1)</span> zmodyfikowali żądanie wynikające z pozwu w ten sposób, że wnieśli o wpisanie jako właściciela w dziele II Księgi Wieczystej następców prawnych <span class="anon-block">K. P.</span> <span class="anon-block">K.</span> (syna <span class="anon-block">K.</span>) <span class="anon-block">pesel (...)</span> oraz <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, syna <span class="anon-block">K.</span> i <span class="anon-block">K. z domu S.</span>; wnieśli także o zwrot kosztów oraz zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. <em>
<!-- -->(pismo powodów z dnia 22.11.2019 r. - k. 989-991)</em>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2019 r. Sąd Rejonowy w Sopocie udzielił zabezpieczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym powodom <span class="anon-block">P. K.</span>, <span class="anon-block">M. K. (1)</span> wobec pozwanych <span class="anon-block">Z. R.</span>, <span class="anon-block">D. J. (1)</span>, <span class="anon-block">L. S.</span> poprzez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości – lokalu mieszkalnego znajdującego się w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, dla którego Sąd Rejonowy w Sopocie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o numerze (...)</span>. <em>
<!-- -->(postanowienie – k. 957)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> S ąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Powód <span class="anon-block">K. K. (1)</span> przez wiele lat zamieszkiwał Francji. Do Polski wrócił w 2004 r.</p>
<p>Decyzją Sądu francuskiego w dniu 03 września 1999 r. ustanowiono dla <span class="anon-block">K. K. (1)</span> kuratelę, która w dniu 09 października 2000 r. została zamieniona na kuratelę wzmożoną. Kuratela została ustanowiona na wniosek lekarza psychiatry. W ramach kurateli pomagano powodowi m.in. w czynnościach urzędowych, ponieważ stwierdzono że sam tych czynności nie może robić.</p>
<p>Kuratela wzmożona została uchylona w dniu 8 lipca 2011 r. w następstwie stwierdzenia, że <span class="anon-block">K. K. (1)</span> od lat zamieszkuje w Polsce a nie we Francji i dlatego Rzeczpospolita Polska jest państwem właściwym dla zapewnienia ochrony <span class="anon-block">K. K. (1)</span>.</p>
<p>Zgodnie z prawem francuskim w przypadku kurateli zaostrzonej wszystkie czynności związane z otrzymywaniem i wydatkowaniem pieniędzy muszą być dokonane przez ustanowionego kuratora. W przypadku kurateli zwykłej jak i zaostrzonej na sprzedaż nieruchomości wymagana jest zgoda kuratora, czynności dokonane bez udziału ustanowionego kuratora mogą stanowić podstawę wniosku o unieważnienie danej czynności.</p>
<p>(<em>
<!-- -->dowód: kopia orzeczenia Trybunału Sądowego w <span class="anon-block">R.</span> - k. 26, k. 43-52, 56-69, informacja o prawie obcym, postanowienie o uchyleniu kurateli k. 70-71, opinia sądowo-psychiatryczna k. 667)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">K. K. (1)</span> w Polsce posiadał własnościowe spółdzielcze prawo do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o powierzchni 68 m2 w <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. Mieszkanie to składało się z trzech pokoi, kuchni, łazienki, przedpokoju, garderoby i korytarza.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(okoliczno ść bezsporna, ponadto dowód: zeznania powoda <span class="anon-block">K. K. (1)</span> - k. 491-493, częściowo zeznania świadka <span class="anon-block">L. S.</span> - k. 212-214, 1141-1143, częściowo zeznania świadka <span class="anon-block">P. J.</span> - k. 997, k. 1042-1046 płyta CD - k. 1047 k. 82v-86v k. 580-581, 599-603 akt XIV K 150/11, protokół obejmujący zeznania świadka Anny Kowalskiej – k. 106-107,315-319, 397-398 akt XIV K 150/11, protokół obejmujący zeznania świadka <span class="anon-block">B. W.</span> - k. 343-348 akt sprawy XIV K 150/11, k. 683 akt sprawy, protokół obejmujący zeznania świadka <span class="anon-block">K. M.</span> k. 400-401 XIV K 150/11, akt notarialny rep A nr 369071/2010 z 03.09.2010 - k. 31-34, k. 36-37 akt KW nr GD1S/00016471/1)</em>
</p>
<p>Po powrocie do Polski u <span class="anon-block">K. K. (1)</span> zaczęły pojawiać się coraz częstsze zaniki pamięci, z uwagi na to, jak i na wcześniejszą kuratelę zaczął on leczyć się w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>Z opinii pisemnej sądowo – psychiatrycznej sporządzonej z dnia 17 kwietnia 2003 r. na potrzeby sprawy Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">G.</span> I C 825/02 wynika, że <span class="anon-block">K. K. (1)</span> cierpi od wielu lat a co najmniej od 1999 na zaburzenia psychiczne których nasilenie stopniowo narasta. Całość dokumentacji wskazuje na następowanie u powoda ciężkiego zespołu psychoorganicznego z cechami otępiennymi uwarunkowanymi licznymi urazami głowy i nadużywaniem alkoholu. Czynnikiem współetiologicznym może być też wiek i miażdżyca. W trakcie badania powoda nie stwierdzono objawów depresji, choć nie można wykluczyć, że kiedyś one były. Nie ma to zresztą zasadniczego znaczenia. Objawy zespołu psychoorganicznego istniały z całą pewnością w 2000 roku. Polegają one głównie na bezkrytycyzmie, zaniku adekwatnych umiejętności społecznych, naiwności życiowej i osłabieniu kontroli sfery popędowej. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> ma obniżoną inteligencję emocjonalną, umiejętność abstrahowania i wyciągania wniosków. Cała linia życiowa <span class="anon-block">K. K. (1)</span> w ostatnich 10 latach, jego funkcjonowanie społeczne i rodzinne wskazują na znaczną bezradność i bezkryțcyzm. Dodatkowo <span class="anon-block">K. K. (1)</span> nadużywa benzodwuazepin które wtórnie osłabiają hamulce intelektualne, prowadzą do bierności, zaniku samokontroli i dyscypliny życiowej. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> w roku 2000 przyjmował duże dawki benzodwuazepin - leków uspokajających. Biegły sądowy w opinii wskazał także, że z powodów psychopatologicznych <span class="anon-block">K. K. (1)</span> nie ma możliwości prowadzenia swoich spraw życiowych w sposób dla właściwy i racjonalny. Może stać się obiektem oszustw i nadużyć ze strony osób trzecich. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> w roku 2000 prezentował znacznie nasilone objawy zespołu psychoorganicznego, które uniemożliwiały mu racjonalne i adekwatne prowadzenie swoich spraw życiowych, w tym świadome podejmowanie decyzji formalno-prawnych zarówno w postaci działania jak i jego zaniechania. Stan zdrowia psychicznego obecnie pogarsza się stopniowo ze względu na upływ czasu, nadużywanie substancji psychoaktywnych i być może miażdżycę. W chwili sporządzania opinii <span class="anon-block">K. K. (1)</span> prezentował znaczne nasilenie zaburzeń psychicznych a rokowanie na przyszłość było niepomyślne.</p>
<p>Decyzją z dnia 25 listopada 2008 r. <span class="anon-block"> (...)</span> ds. Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">G.</span> orzekł, iż <span class="anon-block">K. K. (1)</span> posiada znaczny stopień niepełnosprawności.</p>
<p>Od 2008 r. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> korzystał z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w <span class="anon-block">S.</span> w związku ze znacznymi problemami w prowadzeniu spraw związanych z codziennym funkcjonowaniem, w tym z urzędowymi procedurami.</p>
<p>Powód pomocy w ośrodku poszukiwał między innymi w związku z kłopotami finansowymi. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> często zawierał niekorzystne umowy z bankami czy pożyczkodawcami. Miał także zaległości w Spółdzielni Mieszkaniowej. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> podczas spotkań w ośrodku często nie pamiętał i nie rozumiał treści zawieranych umów, był zdziwiony gdy odbierał urzędową korespondencję, w tym wezwania do zapłaty. W ocenie pracowników ośrodka udzielających porad nie był on w stanie w racjonalny sposób ocenić podejmowanych przez siebie działań.</p>
<p>
<em>
<!-- -->dow ód: protokół obejmujący zeznania świadka Anny Kowalskiej – k. 106-107,315-319, 397-398 w sprawie XIV K 150/11, protokół obejmujący zeznania świadka <span class="anon-block">B. W.</span> w sprawie k. 343-348, XIV K 150/11 protokół obejmujący zeznania świadka <span class="anon-block">K. M.</span> k. 400-401 XIV K 150/11, opinia sądowo – psychiatryczna z dnia 17 kwietnia 2003 r, k. 91-98 akt XIV K 150/11, 667-674 akt sprawy)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">K. K. (1)</span> miał zamiar założenia księgi wieczystej dla posiadanego własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, gdyż chciał pożyczyć pewną kwotę pieniędzy, zabezpieczając umowę na przedmiotowej nieruchomości, a nadto chciał posiadane przez siebie mieszkanie przepisać w przyszłości na syna.</p>
<p>W 2010 r. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> zapoznał się w z ogłoszeniem prasowym zamieszczonym przez <span class="anon-block">Z. R.</span> w <span class="anon-block"> gazecie (...)</span>, z którego wynikało, iż dzwoniąc pod numer <span class="anon-block"> (...)</span> otrzyma pomoc w założeniu księgi wieczystej do posiadanego przez siebie mieszkania.</p>
<p>
<span class="anon-block">K. K. (1)</span> skontaktował się telefonicznie ze <span class="anon-block">Z. R.</span> i umówił na spotkanie. Następnie po spotkaniu i uzyskaniu stosownych dokumentów – w tym zaświadczenia ze spółdzielni – razem udali się do kancelarii notarialnej <span class="anon-block">L. W.</span> w <span class="anon-block">G.</span>. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> był przeświadczony o tym, iż celem wizyty jest założenie księgi wieczystej dla jego mieszkania.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (dow ód: zeznania powoda <span class="anon-block">K. K. (1)</span> - k. 491-493)</em>
</p>
<p>W dniu 08 kwietnia 2010 r. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> przed notariuszem <span class="anon-block">L. W.</span> zawarł ze <span class="anon-block">Z. R.</span> przedwstępną umowę sprzedaży, w której <span class="anon-block">K. K. (1)</span> zobowiązał się sprzedać <span class="anon-block">Z. R.</span> spółdzielcze własnościowe prawo do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> położonego przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> wraz z udziałem członkowskim i wkładem budowlanym, za cenę 73.700,00 zł. Zgodnie z treścią tego aktu notarialnego stawający oświadczyli, że cena odpowiada wartości rynkowej, cała cena sprzedaży została już zapłacona a umowa przyrzeczona zostanie zawarta w terminie 24 miesięcy od dnia zawarcia umowy przedwstępnej. Wydanie lokalu nastąpi po podpisaniu umowy przyrzeczonej. W akcie notarialnym wskazano, że lokal jest zadłużony kwotą 49.647,54 zł wobec <span class="anon-block"> Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>Jednocześnie <span class="anon-block">K. K. (1)</span> aktem notarialnym Rep A 2199/2010 zawartym przed notariuszem <span class="anon-block">L. W.</span> udzielił <span class="anon-block">Z. R.</span> pełnomocnictwa do sprzedaży w/w nieruchomości.</p>
<p>(<em>
<!-- -->dowód: akt notarialny rep A nr 2195/2010 z dnia 08.04.2010 r. - k. 27-30, k. 2-3 akt GD1S/00016471/1)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">K. K. (1)</span> podpisał przedmiotowy akt notarialny bez zapoznawania się z jego treścią, co uczynił dopiero po powrocie do domu, wtedy to powziął wątpliwości co do jego brzmienia. Z uwagi na powyższe udał się do poradni Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w <span class="anon-block">S.</span>, z którego pomocy korzystał. Pracownicy ośrodka wyjaśnili wówczas <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, iż przedmiotowym aktem notarialnym zobowiązał on się do sprzedaży mieszkania. Następnie pracownicy podjęli próbę kontaktu ze <span class="anon-block">Z. R.</span>, który jednak odmówił telefonicznej rozmowy.</p>
<p>(<em>
<!-- -->dowód: zeznania powoda <span class="anon-block">K. K. (1)</span> - k. 491-493 protokół obejmujący zeznania świadka <span class="anon-block">B. W.</span> w sprawie - k. 343-348, XIV K 150/11)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">Z. R.</span> od dłuższego czasu znał się z <span class="anon-block">D. J. (1)</span>, gdyż w <span class="anon-block">W.</span> prowadzili obok siebie działalność gospodarczą. Następnie kilkakrotnie współpracowali przy obrocie nieruchomościami. <span class="anon-block">Z. R.</span> był pośrednikiem w kupnie bądź sprzedaży około dziesięciu transakcji z udziałem <span class="anon-block">D. J. (1)</span>. Były to mieszkania i działki znajdujące się na terenie <span class="anon-block">T.</span> m.in. mieszkanie w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, mieszkanie w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o powierzchni ok. 60 m<sup>
<!-- -->2</sup>, jak również dom w <span class="anon-block">W.</span>, działki w <span class="anon-block">R.</span> i gospodarstwo rolne. W części transakcji uczestniczył także ich znajomy <span class="anon-block">L. S.</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">L. S.</span> m.in. figurował w operacie ewidencji gruntów i budynków jako właściciel nieruchomości lokalowej dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span> od dnia 08.03.2011r. gdzie wpis do ewidencji gruntów i budynków został dokonany na podstawie umowy sprzedaży rep. <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 09.08.2010 r. zawartej przed notariuszem <span class="anon-block">L. S.</span> do dnia 31.03.2011 r.</p>
<p>Od dnia 17.02.2015 r. właścicielem tej nieruchomości jest <span class="anon-block">D. J. (1)</span>.</p>
<p>W związku nabyciem przez <span class="anon-block">D. J. (1)</span> od <span class="anon-block">Z. R.</span> na podstawie umowy sprzedaży mieszkania przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span>, toczy się postępowanie karne.</p>
<p>W dniu 27 lipca 2010 r. w Kancelarii Notarialnej w <span class="anon-block">W.</span> przed notariuszem <span class="anon-block">L. S.</span>, <span class="anon-block">Z. R.</span> w imieniu Rozkwity <span class="anon-block">M. K. (2)</span> dokonał sprzedaży na swoją rzecz lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o pow. 26,76 m2 za cenę 32.400 zł.</p>
<p>W dniu 08 sierpnia 2010 r. w Kancelarii Notarialnej w <span class="anon-block">W.</span> przed notariuszem <span class="anon-block">L. S.</span>, <span class="anon-block">Z. R.</span> dokonał sprzedaży na rzecz <span class="anon-block">L. S.</span> lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> za cenę 32.400 zł.</p>
<p>W dniu 14 października 2010 r. w Kancelarii Notarialnej w <span class="anon-block">G.</span> przed notariuszem <span class="anon-block">L. W.</span>, <span class="anon-block">L. S.</span> dokonał sprzedaży na rzecz <span class="anon-block">L. Z.</span> lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> za cenę 111.000,00 zł.</p>
<p>W dniu 14 stycznia 2013 r. w Kancelarii Notarialnej w <span class="anon-block">G.</span> przed notariuszem <span class="anon-block">A. T.</span>, <span class="anon-block">L. Z.</span> dokonał sprzedaży na rzecz <span class="anon-block">U. K.</span> lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> za cenę 117.000 zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dow ód: informacja z Urzędu Miejskiego w <span class="anon-block">G.</span> - k. 526,528, wydruk z Kw nr <span class="anon-block"> (...)</span> - k. 1276-1281, cz ęściowo zeznania świadka <span class="anon-block">L. S.</span> - k. 212-214, 1141-1143, częściowo zeznania świadka <span class="anon-block">P. J.</span> - k. 997, k. 1042-1046 płyta CD k. 1047, k. 82v-86v, k. 580-581, 599-603 akt XIV K 150/11,informacja z Urzędu Miasta <span class="anon-block">G.</span> - k. 522, wydruk z KW nr <span class="anon-block"> (...)</span> – k. 1262-1275, akt notarialny z dnia 27.07.2010 r. Rep A 303249/2010, - k. 1294-1295v, akt notarialny z dnia 08.08.2010 r. Rep A 324700/2010 – k. 1296-1297, akt notarialny z dnia 14.10.2010 r. Rep A nr 5906/2010 – k. 1298-1299, akt notarialny z dnia 14.01.2013 r. Rep A nr 209/2013 – k.1300-1302)</em>
</p>
<p>W dniu 15 lipca 2010 r. w <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">Z. R.</span> zawarł z <span class="anon-block">D. J. (1)</span> w formie pisemnej przedwstępną umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o powierzchni 68 m2, w której strony oświadczyły, że umowa przyrzeczona zostanie zawarta w terminie do dnia 31 października 2010 r. za cenę 75.700 zł i uiścił tytułem zadatku kwotę 30.000 zł. W umowie <span class="anon-block">D. J. (1)</span> oświadczył, iż zgadza się na wpis służebności dożywotniej dla <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, który zamieszkuje przedmiotowy lokal.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dow ód: umowa przedwstępna sprzedaży lokalu mieszkalnego - k. 117-121 akt XIV K 150/11, k. 662-663, zeznania <span class="anon-block">K. K. (1)</span> k. 491-493)</em>
</p>
<p>W dniu 03 września 2010 r. <span class="anon-block">Z. R.</span> przed notariuszem <span class="anon-block">L. S.</span>, działając w imieniu własnym i <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, na podstawie pełnomocnictwa z dnia 08 kwietnia 2010 r rep A 2199/2010 <span class="anon-block">L. W.</span> notariusza w <span class="anon-block">G.</span>, działając w imieniu <span class="anon-block">K. K. (1)</span> sprzedał spółdzielcze własnościowe prawo do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> wraz z wkładem budowlanym i roszczeniem o zwrot udziału członkowskiego za cenę 73.700 zł na swoją rzecz. <span class="anon-block">Z. R.</span> oświadczył, że cena została zapłacona przy akcie notarialnym rep A nr 2195/2010, stawający wyjaśnił przy tym, że jest już w wyłącznym posiadaniu nabytego lokalu.</p>
<p>W akcie notarialnym znalazło się również oświadczenie złożone przez <span class="anon-block">Z. R.</span> w imieniu <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, iż spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu wolne jest od wszelkich obciążeń finansowych i praw osób trzecich oraz nie ma żadnych ograniczeń w jego rozporządzaniu, zaś <span class="anon-block">K. K. (1)</span> jest dłużnikiem osobistym <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>(<em>
<!-- -->dowód akt notarialny rep A nr 369071/2010 z 03.09.2010 - k. 31-34, k. 36-37 akt Kw nr GD1S/00016471/1)</em>
</p>
<p>W dniu 27 października 2010 r. przed notariuszem <span class="anon-block">L. S.</span> <span class="anon-block">Z. R.</span> oraz <span class="anon-block">D. J. (1)</span> zawarli umowę sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, zgodnie z którą <span class="anon-block">D. J. (1)</span> kupił w/w prawo wraz z wkładem budowlanym za cenę 75.700 zł. Zgodnie z treścią aktu notarialnego <span class="anon-block">Z. R.</span> pokwitował odbiór od <span class="anon-block">D. J. (1)</span> całej kwoty, stawający oświadczyli natomiast, że wydanie lokalu kupującemu już nastąpiło.</p>
<p>W akcie notarialnym wskazano także, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu wolne jest od wszelkich obciążeń finansowych i praw osób trzecich oraz nie ma żadnych ograniczeń w jego rozporządzaniu.</p>
<p>(<em>
<!-- -->dowód akt notarialny rep A nr 440822/2010 z 27.10.2010 r. - k. 35-37, k. 50-51 akt GD1S/00016471/1, zeznania świadka <span class="anon-block">L. S.</span> - k. 212-214, 1141-1143, częściowo zeznania świadka <span class="anon-block">P. J.</span> - k. 997, k. 1042-1046 płyta CD - k. 1047 , częściowo protokoły z zeznań <span class="anon-block">P. J.</span> - k. 82v-86v k. 580-581, 599-603sygn. akt XIV K 150/11)</em>
</p>
<p>W dniu 24 stycznia 2013 roku <span class="anon-block">D. J. (1)</span> zawarł z <span class="anon-block">L. S.</span> – przed notariuszem <span class="anon-block">L. S.</span> - umowę sprzedaży, zgodnie którą <span class="anon-block">D. J. (1)</span> sprzedał udział wynoszący 49/100 części w spółdzielczym własnościowym prawie do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego numer (...)</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, objętym księgą wieczystą Kw. nr <span class="anon-block"> (...)</span> Sądu Rejonowego w Sopocie wraz z odpowiednim udziałem we wkładzie budowlanym, za cenę 75.000,00 zł, <span class="anon-block">L. S.</span>, Zgodnie z § 4 aktu notarialnego <span class="anon-block">D. J. (1)</span> pokwitował odbiór od <span class="anon-block">L. S.</span> całej ceny, stawający oświadczyli, że dopuszczenie <span class="anon-block">L. S.</span> do współposiadania i korzystania z przedmiotowego lokalu już nastąpiło.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dow ód: akt notarialny rep A 493/2013 z 24.01.2013 r - k. 19-22, częściowo zeznania świadka <span class="anon-block">L. S.</span> - k. 212-214, k. 1141-1143)</em>
</p>
<p>Właścicielem <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego numer (...)</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> obecnie są <span class="anon-block">D. J. (1)</span> i <span class="anon-block">L. S.</span>.</p>
<p>(<em>
<!-- -->dowód: <span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span> - k. 16-18, k. 486-488)</em>
</p>
<p>Powyższe transakcje odbywały się bez wiedzy <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, który pomimo oświadczeń składanych w treści aktów notarialnych cały czas mieszkał w przedmiotowym lokalu.</p>
<p>
<span class="anon-block">D. J. (1)</span> pismem z dnia 27 maja 2011 r. wezwał <span class="anon-block">K. K. (1)</span> do zapłaty kwoty z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z przedmiotowego lokalu w okresie od 27 października 2010 r. do dnia 27 maja 2011 r. oraz poniesionych przez siebie kosztów eksploatacyjnych obciążających tenże lokal w wysokości 18.917,41 zł. Ponadto wezwał w/w do zapłaty miesięcznie kwoty 2.000 zł tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu oraz kosztów eksploatacyjnych według zużycia począwszy od dnia 01 czerwca 2011 r. do dnia wydania lokalu.</p>
<p>(<em>
<!-- -->dowód: częściowo zeznania świadka <span class="anon-block">D. J. (1)</span> - k. 1155-1162, wezwanie do zapłaty - k. 387, 701) </em>
</p>
<p>W opinii sądowo – psychologicznej sporządzonej w dniu 23 listopada 2010 r. na potrzeby postępowania karnego wskazano, że u <span class="anon-block">K. K. (1)</span> zdiagnozowano zespół neurastyczny na podłożu organicznym. Na dzień 23 listopada 2011 r. wydaje się , że <span class="anon-block">K. K. (1)</span> nie powinien samodzielnie występować toku postępowania karnego jako strona. Według biegłej analiza wypowiedzi <span class="anon-block">K. K. (1)</span> oraz danych zawartych w aktach sprawy pozwala stwierdzić, że <span class="anon-block">K. K. (1)</span> nie jest w stanie, szczególnie w aspekcie życia społecznego, funkcjonować samodzielnie. Wymaga pomocy (wsparcia) osób drugich do prowadzenia swoich spraw. pozwoliłoby to uniknąć ewentualnych innych, dalszych niekorzystnych decyzji finansowych, społecznych i urzędowych.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dow ód: opinia sądowo – psychologiczna <span class="anon-block">A. W.</span> z dnia 23 listopada 2010 r. - k. 56-58, k. 348-349 akt XIV K 150/11, 675-677 akt sprawy)</em>
</p>
<p>Według opinii sądowo psychiatrycznej z dnia 11 czerwca 2011 r. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> nie był w momencie jej sporządzania chory psychicznie w rozumieniu psychozy, w przeszłości opisywano u niego objawy psychozy maniakalno-depresyjnej. Wyjściowo funkcje intelektualne opiniowanego mieściły się orientacyjnie w granicach wysokiej normy, uległy wtórnemu osłabieniu. U <span class="anon-block">K. K. (1)</span> stwierdzono objawy zespołu psychoorganicznego w postaci organicznych zaburzeń osobowości i funkcji poznawczych o złożonej etiologii (przebyte prawdopodobnie nadużywanie alkoholu i leków nasennych, naturalne procesy związane z wiekiem badanego).</p>
<p>Objawy nasilonych zaburzeń o tym obrazie opisywano również w opinii z 2003 r. w latach poprzednich poziom zaburzeń prezentowanych przez opiniowanego był na tyle wysoki, ze Sądy we Francji podjęły decyzję o zastosowaniu kurateli. ( w odróżnieniu od Polski – we Francji jest 3 – stopniowy system ochrony osób nieporadnych prawnie, kuratela zwykła i wzmożona odpowiada wg informacji uzyskanych w Ambasadzie w <span class="anon-block">W.</span> ubezwłasnowolnieniu częściowemu). Stopień kurateli podniesiono mimo stosowanego leczenia, świadczy to pośrednio o miernych efektach leczenia i postępującej niezdarności opiniowanego.</p>
<p>W opinii wskazano, że zaburzenia te mają charakter przewlekły, postępujący w sposób wyraźny wpływając na funkcjonowanie opiniowanego, sprowadzając wyraźne ograniczenia w funkcjonowaniu a w szczególności wyraźnie obniżony krytycyzm – opiniowany mimo wyjściowo niewątpliwie wysokiego intelektu nie potrafi właściwie odnieść się do swojej sytuacji prawnej, skonfrontować się z rzeczywistością prawną, nie jest zainteresowany ważnymi aspektami prawnymi swego życia, snuje mało realne plany na przyszłość. W zakresie aspektu prawnego swej sytuacji życiowej oraz samej sprawy objętej aktualnym dochodzeniem opiniowany jest w stanie podać oderwane szczegóły, nie udaje się osiągnąć syntezy ani głębszej refleksji nad faktami z przeszłości.</p>
<p>Zdolność pokierowania swym postępowaniem w rozumieniu racjonalnego i adekwatnego prowadzenia swoich spraw życiowych, świadomego podejmowania decyzji formalno-prawnych oraz zdolności do szczegółowej analizy faktów prawnych z przewidywaniem ich dalekosiężnych skutków była u powoda zniesiona.</p>
<p>Biegły wyjaśnił, iż powód jest zdolny do samoobsługi, pomoc osób drugich dotyczyć powinna głównie aspektów prawnych i finansowych oraz działań długookresowych wymagających planowania i analizy złożonych sytuacji.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dow ód: opinia sądowo – psychiatryczna biegłego <span class="anon-block">K. K. (5)</span> z dnia 11 czerwca 2011 r. - k. 185-187 akt XIV K 150/11, k. 678-680 akt sprawy)</em>
</p>
<p>Według opinii sądowo – psychiatrycznej z dnia 02 stycznia 2014 r. sporządzonej na podstawie badania z 12 grudnia 2013 r. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> nie był chory psychicznie w rozumieniu psychozy jednak w przeszłości opisywano u niego objawy psychozy maniakalno – depresyjnej. Prawdopodobnie jego funkcje intelektualne mieściły się w granicach wysokiej normy, obecnie uległy wtórnemu osłabieniu. Stwierdzono u <span class="anon-block">K. K. (1)</span> także objawy zespołu psychoorganicznego w postaci organicznych zaburzeń osobowości i funkcji poznawczych o złożonej etiologii, wskazano przy tym, iż zaburzenia te „mają charakter przewlekły, postępujący, w sposób wyraźny wpływając na funkcjonowanie badanego, sprowadzając wyraźne ograniczenia w funkcjonowaniu, w szczególności znacznie obniżony krytycyzm - mimo wyjściowo wysokiego intelektu. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> nie jest w stanie właściwie odnieść się do swojej sytuacji prawnej, nie jest zainteresowany ważnymi aspektami prawnymi swego życia (ubezwłasnowolnienie). W zakresie samej sprawy — przedtem karnej, obecnie cywilnej - jest w stanie podać oderwane szczegóły, bez osiągnięcia syntezy ani głębszej refleksji nad faktami z przeszłości. Stan zdrowia psychicznego <span class="anon-block">K. K. (1)</span> umożliwia mu złożenie zeznań przed sądem dotyczących okoliczności sporządzenia aktu notarialnego- w sensie uzyskania od niego relacji powtórzenia sytuacji zaistniałej w przeszłości, natomiast nie jest możliwe aktywne uczestniczenie opiniowanego w postępowaniu, zwłaszcza na rozprawie, w czasie której występuje konieczność podejmowania decyzji w zależności, od zmieniających się czynników, faktów podawanych przez strony lub sąd. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> nie jest w stanie racjonalnie ocenić rzeczywistości, wyciągnąć prawidłowych wniosków i przewidywać konsekwencji zdarzeń, nie jest w stanie analizować fakty prawne z przewidywaniem ich skutków.</p>
<p>(<em>
<!-- -->dowód: opinia biegłego sądowego psychiatry z dnia 02.01.2014 r. - k. 111-119)</em>
</p>
<p>Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2012 r. wydanym przez Sąd Okręgowy w Gdańsku Wydział XIV Karny, <span class="anon-block">Z. R.</span> został uznany za winnego tego, że działając z góry powziętym zamiarem, w celu uzyskania korzyści majątkowej doprowadził <span class="anon-block">K. K. (1)</span> do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w postaci mieszkania o powierzchni 68 m<sup>
<!-- -->2</sup> położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o wartości nie mniejszej niż 440.811,00 zł w ten sposób, że wyzyskując niezdolność do należytego pojmowania przedsiębranego działania zawarł w dniu 08 kwietnia 2010 r. w <span class="anon-block">G.</span> umowę przedwstępną sprzedaży w/w mieszkania i udzielił pełnomocnictwa dla <span class="anon-block">Z. R.</span> do zawarcia umowy sprzedaży na rzecz samego siebie, bądź innych osób przez niego wskazanych po czym w dniu 03 września 2010 r. zawarł umowę z samym sobą na podstawie, której <span class="anon-block">Z. R.</span> nabył własność mieszkania o powierzchni 68 m<sup>
<!-- -->2</sup> położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> za kwotę 73.700 zł, której to kwoty nie uiścił i uznał go za winnego występku kwalifikowanego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12)">art. 12 k.k.</a> skazał go na karę dwóch lat pozbawienia wolności.</p>
<p>Wyrok ten na skutek wniesionej apelacji wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku II Wydział Karny z dnia 05 grudnia 2012 r.,został utrzymany w mocy.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dow ód: wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku, Wydział XIV Karny, sygn. akt XIV K 150/11- k. 601- 648, k. 739-771, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku II Wydział Karny sygn. akt II Aka 415/12 - k. 833-847)</em>
</p>
<p>Biegły - w sprawie Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">G.</span> <em>
<!-- -->XIV K 150/11 - </em>na podstawie oględzin nieruchomości, informacji o dokonanych transakcjach, danych z księgi wieczystej, ewidencji gruntów, danych planistycznych, badań rynku lokalowego wycenił wartość przedmiotowego lokalu na kwotę 595.000,00 zł. Nadto, biegły w toku postępowania sądowego dokonał opinii uzupełniającej, w której oszacował wartość nieruchomości z uwzględnieniem służebności dla <span class="anon-block">K. K. (1)</span>. Biegły stosując metody porównawcze oraz rachunkowe polegające na oszacowaniu okresu dożywocia uznał, iż w przedmiotowej sprawie wartość w/w prawa na kwotę 155.189,00 zł. Tak więc biegły wskazał, iż wartość przedmiotowego lokalu położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o powierzchni 68 m<sup>
<!-- -->2</sup> wynosiła 440.811,00 zł.</p>
<p>(<em>
<!-- -->dowód: opinia biegłego <span class="anon-block">D. T.</span> - k. 141-175 XIV K 150/11, 702- 737, opinia uzupełniająca biegłego <span class="anon-block">D. T.</span> - k. 398-400 akt XIV K 150/11, k. 699-700 akt sprawy)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">K. K. (1)</span> zmarł w dniu 11 maja 2019 r.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 09 sierpnia 2019 r. Sąd Rejonowy w Sopocie w sprawie I Ns 148/19 stwierdził, że spadek po <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, synu <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">A.</span>, zmarłym dnia 11 maja 2019 r. na podstawie ustawy, z dobrodziejstwem inwentarza nabyli: syn <span class="anon-block">P. K.</span> w ½ części spadku oraz syn <span class="anon-block">M. K. (1)</span> w ½ części spadku.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dow ód: kserokopia skróconego aktu zgonu – k. 929, postanowienie – k. 959)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->S ąd zważył co następuje:</strong>
</p>
<p>Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, aktach <span class="anon-block">księgi wieczystej o numerze (...)</span>, zeznań <span class="anon-block">K. K. (1)</span> i pozwanych słuchanych w charakterze stron.</p>
<p>Sąd zaliczył w poczet materiału dowodowego dokumenty znajdujące się w aktach sprawy Sądu Okręgowego w Gdańsku XIV K 150/11 w szczególności w postaci: wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2012 r. wraz z uzasadnieniem, wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 05 grudnia 2012 r. na okoliczność uznania <span class="anon-block">Z. R.</span> za winnego doprowadzenia <span class="anon-block">K. K. (1)</span> do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci mieszkania położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, protokołów zeznań świadka <span class="anon-block">D. J. (1)</span> na okoliczność twierdzeń w nich podniesionych, protokołów zeznań pracowników MOPS w <span class="anon-block">S.</span> - Anny Kowalskiej, <span class="anon-block">B. W.</span> oraz <span class="anon-block">K. M.</span> na okoliczność udzielanej <span class="anon-block">K. K. (1)</span> pomocy ze strony ośrodka oraz rozeznania <span class="anon-block">K. K. (1)</span> w podejmowaniu przez niego działań w sferze prawno – formalnej, a także opinii sądowo – psychologiczno – psychiatrycznych sporządzanych na potrzeby postępowania XIV K 150/11 oraz opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego <span class="anon-block">D. T.</span>. Na podstawie wskazanych opinii Sąd uzyskał wiedzę w zakresie stanu psychicznego <span class="anon-block">K. K. (1)</span> w okresie przed i po dokonaniu sprzedaży lokalu mieszkalnego na rzecz <span class="anon-block">Z. R.</span> oraz wartości lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p>
<p>Sąd oddalił wniosek pełnomocnika pozwanego <span class="anon-block">D. J. (1)</span> o dopuszczenie dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego w Sopocie o sygn. I Nc 430/98, bowiem w ocenie Sądu przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w ww. aktach nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd zważył, iż sprawa ta toczyła się od 14.12.1998 r. do 23.09.1999 r. i zakończyła się wydaniem prawomocnego nakazu zapłaty.</p>
<p>Sąd oddalił wniosek pełnomocnika pozwanego <span class="anon-block">D. J. (1)</span> o przesłuchanie świadków: Franza <span class="anon-block">B.</span> oraz <span class="anon-block">M. D.</span> albowiem przeprowadzenie tych dowodów ma na celu wykazanie faktów nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nadto dowody te były nieprzydatne do wykazania sprawności intelektualnej i stanu zdrowia <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, miały na celu wykazanie faktów nieistotnych z punktu widzenia przesłanek badanych przez Sąd w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Poza tym okoliczności, na które świadkowie mieliby być przesłuchiwani, w ocenie Sądu, zostały już dostatecznie wyjaśnione. Sąd dysponuje licznymi opiniami sądowo – psychologiczno – psychiatrycznymi opisującymi stan zdrowia psychicznego <span class="anon-block">K. K. (1)</span> w spornym okresie. Podkreślić należy, że ocena stanu zdrowia psychicznego, sprawności intelektualnej wymagała wiedzy specjalnej.</p>
<p>Sąd uznał za wiarygodne zeznania powoda <span class="anon-block">K. K. (1)</span> w zakresie w jakim opisał on okoliczności dotyczące sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Przy ocenie zeznań powoda Sąd wziął pod uwagę opinie sądowo – psychiatryczne zgromadzone w sprawie XIV K 150/11, a także opinię wydaną na potrzeby postępowania I C 458/10 (z którego niniejsza sprawa została wyłączona). Sąd dał wiarę twierdzeniom <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, iż nie miał zamiaru sprzedaży mieszkania, bowiem materiał dowody zebrany w sprawie wykazał, iż zdolność pokierowania swym postępowaniem w rozumieniu racjonalnego i adekwatnego prowadzenia swoich spraw życiowych, świadomego podejmowania decyzji formalno-prawnych oraz zdolności do szczegółowej analizy faktów prawnych z przewidywaniem ich dalekosiężnych skutków była u powoda zniesiona. Sąd uwzględnił również okoliczność, na którą powoływał się powód, iż pozwany <span class="anon-block">L. S.</span> nie interesował się spornym lokalem. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> podczas przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania w charakterze świadka w dniu 03 kwietnia 2015 r., podobnie jak podczas przesłuchania w niniejszej sprawie – wskazał, iż w lokalu mieszka sam. (k.540-541v). W toku całego postępowania <span class="anon-block">K. K. (1)</span> konsekwentnie wskazywał ,że nie zna <span class="anon-block">A. S.</span>, "nie ma świadomości spotkania go osobiście" (k. 491-492).</p>
<p>Oceniając zeznania pozwanego <span class="anon-block">L. S.</span> należy wskazać, iż Sąd uznał te zeznania w przeważającym zakresie za niewiarygodne. Zeznania pozwanego w znacznej części były sprzeczne z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Przede wszystkim Sąd nie uwzględnił zeznań pozwanego w zakresie, w jakim wskazał na fakt wspólnego zamieszkiwania pozwanego w lokalu mieszkalnym z <span class="anon-block">K. K. (1)</span>. Okolicznościom tym przeczą zeznania <span class="anon-block">K. K. (1)</span> złożone na rozprawie w dniu 20 września 2017 r., w których <span class="anon-block">K. K. (1)</span> oświadczył, że sam zamieszkuje lokal mieszkalny. Dalej, oceniając wiarygodność zeznań pozwanego w tej części Sąd miał na względzie, iż w piśmie z dnia 31 października 2013 r. stanowiącym pozew w niniejszej sprawie <span class="anon-block">K. K. (1)</span> oznaczył miejsce zamieszkania <span class="anon-block">L. S.</span> jako: <span class="anon-block">G.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Na rozprawie w dniu 20 października 2014 r. Przewodniczący poinformował strony, że podane w pozwie adresy zamieszkania pozwanych są nieaktualne oraz zobowiązał <span class="anon-block">K. K. (1)</span> do wskazania aktualnych adresów pozwanych. Na sali rozpraw obecny był wówczas <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, słyszał zatem zobowiązanie Sądu i w żadnym momencie rozprawy nie wskazał, że adres zamieszkania <span class="anon-block">L. S.</span> jest mu znany i jest to adres: <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Podkreślić należy, że mając na uwadze zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, gdyby <span class="anon-block">K. K. (1)</span> znał adres zamieszkania pozwanego <span class="anon-block">L. S.</span> i byłby to faktycznie adres, pod którym sam zamieszkuje to z całą pewnością podałby go Sądowi mając na względzie że wpłynęło by to na przyspieszenie zakończenia postępowania sądowego. Podkreślić należy, że <span class="anon-block">K. K. (1)</span> wielokrotnie prosił o przyśpieszenie rozpoznania sprawy. Pełnomocnik powoda w toku postępowania zwrócił się do Centrum Personalizacji Dokumentów MSW, gdzie uzyskał informację, że <span class="anon-block">L. S.</span> zamieszkuje pod adresem <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span>, jednakże okolicznościom tym stanowczo zaprzeczył <span class="anon-block">K. K. (1)</span> wskazując, że nie jest mu znany adres zamieszkania <span class="anon-block">L. S.</span>. Wyżej wymienione okoliczności skutkowały ustanowieniem dla pozwanego <span class="anon-block">L. S.</span> kuratora procesowego (postanowienie – k. 327-328).</p>
<p>Jak już wskazano powyżej, <span class="anon-block">K. K. (1)</span> podczas składania ustnego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w dniu 03 kwietnia 2015 r., podobnie jak podczas przesłuchania w niniejszej sprawie – wskazał, iż lokal zamieszkuje sam (k.540-541v).</p>
<p>Sąd nie uwzględnił zeznań pozwanego <span class="anon-block">L. S.</span> również w zakresie w jakim wskazał, że nigdy nie poznał <span class="anon-block">Z. R.</span>, nie zna takiej osoby. Okolicznościom tym przeczy choćby dołączony do akt sprawy akt notarialny z dnia 09 sierpnia 2010 r., na podstawie którego <span class="anon-block">Z. R.</span> sprzedał pozwanemu <span class="anon-block">L. S.</span> nieruchomość lokalową położoną w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Powyższe potwierdza, że już w 2010 r., a zatem w tym samym czasie, w którym została zawarta umowa sprzedaży z <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, pozwani znali się (mieli ze sobą kontakt), co więcej przedmiotowa sprzedaż odbyła się na zasadach zbliżonych jak w przypadku <span class="anon-block">K. K. (1)</span>.</p>
<p>Odnosząc się do oceny zeznań pozwanego <span class="anon-block">D. J. (1)</span> należy wskazać, iż zasady doświadczenia życiowego nie pozwalają na uznanie zeznań pozwanego za prawdziwe i wiarygodne. Na taką ocenę zeznań pozwanego wskazuje przede wszystkim zestawienie jego zeznań składanych w toku postępowania karnego w sprawie XIV K 150/11, w których pozwany nie orientował się w cenach nieruchomości, nie potrafił podać wartości za jakie nabywał i sprzedawał nieruchomości. Natomiast w niniejszej sprawie, pozwany <span class="anon-block">D. J. (1)</span> zgłosił się do sprawy i brał w niej czynny udział dopiero po śmierci <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, choć o toczącym się postępowaniu wiedział co najmniej w lutym 2015 r., kiedy to do postępowania przystąpił jego pełnomocnik adw. <span class="anon-block">S. S.</span>. Zeznania pozwanego w toku postępowania karnego były nieprecyzyjne, podczas gdy w niniejszej sprawie pozwany złożył obszerne zeznania, których treść - jak sam wskazał - bardzo dobrze przemyślał. Co więcej pozwany starał się w sposób logiczny wyjaśnić jak została skalkulowana cena spornej nieruchomości, przedstawiając szczegółowe wyliczenia i tok rozumowania. Podkreślić należy stanowczo, że te szerokie wyjaśnienia nie korespondują z zeznaniami złożonymi w postępowaniu karnym zarówno przez pozwanego <span class="anon-block">D. J. (1)</span> jak i <span class="anon-block">Z. R.</span>, który w jeszcze inny sposób wyjaśniał jak doszło do transakcji z <span class="anon-block">K. K. (1)</span>. Zaznaczenia wymaga, iż Sąd nie dał wiary zeznaniom pozwanego <span class="anon-block">L. S.</span>, na które powoływał się <span class="anon-block">D. J. (1)</span> aby uprawdopodobnić swoją wersję zdarzeń. W ocenie Sądu, w myśl zasad logicznego rozumowania, trudno doszukiwać się przypadku, że podobną transakcję, między tymi samymi stronami - co do której toczy się postępowanie karne - <span class="anon-block">D. J. (1)</span> zawarł w odniesieniu do nieruchomości położonej w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Nadto Sąd zważył, iż zeznania pozwanego pozostają niekonsekwentne w stosunku do formułowanych przez niego oświadczeń zawartych w pismach procesowych składanych w toku niniejszej sprawy. W piśmie procesowym z dnia 24 sierpnia 2016 r. pozwany wskazywał, że w dniu podpisywania przez niego umowy sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego w <span class="anon-block">S.</span>, nie miał wiedzy o okolicznościach zbycia w/w prawa przez <span class="anon-block">K. K. (1)</span> na rzecz <span class="anon-block">Z. R.</span>. Natomiast podczas składanych w dniu 24 czerwca 2020 r. zeznań pozwany wskazał, iż podczas przygotowywania dokumentów do sporządzenia umowy sprzedaży lokalu tj. w dniu 23 października 2010 r. dowiedział się, że właścicielem lokalu jest nie <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, a <span class="anon-block">Z. R.</span>, co więcej z zeznań wynika że Panowie <span class="anon-block">R.</span> i <span class="anon-block">J.</span> byli ze sobą w kontakcie.</p>
<p>Zeznania świadka <span class="anon-block">L. S.</span> (notariusza) Sąd uznał ze wiarygodne, jednak nie miały one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy - były ogólnikowe a świadek nie pamiętał okoliczności sporządzenia aktów notarialnych, o które był pytany.</p>
<p>Sąd uznał za mało przekonujące zeznania świadka <span class="anon-block">M. L.</span>. Jak wskazał pełnomocnik pozwanego <span class="anon-block">L. S.</span> miały one pomóc w zweryfikowaniu wiarygodności zeznań pozwanego <span class="anon-block">L. S.</span>. Jednak zeznaniom <span class="anon-block">L. S.</span> Sąd z znacznej mierze odmówił wiarygodności.</p>
<p>Analogicznie należało ocenić zeznania świadka <span class="anon-block">K. R.</span>. Co do okoliczności związanych ze stanem psychicznym i umysłowym <span class="anon-block">K. K. (1)</span> należy zwrócić uwagę, że wymagały one wiedzy specjalnej i w tym zakresie brak było podstaw do dokonania oceny na podstawie zeznań w/w świadka.</p>
<p>Sąd zważył, że wg <span class="anon-block">M. L.</span> i <span class="anon-block">K. R.</span> mogło być tak, że <span class="anon-block">L. S.</span> mieszkał około roku 2013 z <span class="anon-block">K. K. (1)</span>. W ocenie Sądu nawet gdyby tak było, okoliczność ta nie miała istotnego znaczenia dla sprawy w świetle przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 6;art. 10)">art 6 i 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece</a>, skoro miała miejsce już po dokonaniu sprzedaży udziałów w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu na rzecz <span class="anon-block">L. S.</span>.</p>
<p>Sąd uznał żądanie powodów za uzasadnione w stosunku do pozwanych <span class="anon-block">D. J. (1)</span> oraz <span class="anon-block">L. S.</span>.</p>
<p>W odniesieniu do pozwanego <span class="anon-block">Z. R.</span> powództwo należało oddalić z uwagi na brak legitymacji procesowej biernej.</p>
<p>W niniejszej sprawie powodowie jako następcy prawni <span class="anon-block">K. K. (1)</span> domagali się uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie z działu II <span class="anon-block">księgi wieczystej o nr (...)</span> prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Sopocie dla spółdzielczego własnościowego prawa do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, wpisanych jako właścicieli <span class="anon-block">D. J. (1)</span> w udziale 51/100 części i <span class="anon-block">L. S.</span> w udziale 49/100 części i wpisane w ich miejsce jako właścicieli powodów – <span class="anon-block">P. K.</span> oraz <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, każdego z nich w udziale 1/2.</p>
<p>Na gruncie przedmiotowej sprawy w pierwszym rzędzie należy zwrócić uwagę na kwestię legitymacji procesowej w sprawach o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistych stanem prawnym.</p>
<p>O istnieniu czy też braku legitymacji procesowej decyduje prawo materialne związane z konkretną sytuacją będącą przedmiotem sporu między stronami. Strona ma legitymację procesową wówczas, gdy na podstawie przepisów prawa materialnego jest uprawniona do występowania w określonym procesie cywilnym w charakterze powoda lub pozwanego, to jest gdy z wiążącego strony procesu stosunku prawnego wynika zarówno uprawnienie powoda do zgłoszenia konkretnego żądania, jak również obowiązek pozwanego do jego spełnienia. Dlatego też fakty, z których wywodzone jest dochodzone roszczenie (tworzące prawo podmiotowe), powinien co do zasady dowieść powód.</p>
<p>Legitymacja procesowa stanowi przesłankę materialnoprawną, sąd dokonuje oceny jej istnienia w chwili orzekania co do istoty sprawy (wyrokowania), a brak legitymacji procesowej – czynnej bądź biernej – prowadzi do oddalenia powództwa (por.<em>
<!-- --> wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z 09.05.2014r. w sprawie II Ca 1255/13</em>).</p>
<p>W rozpoznawanej sprawie powód, a w dalszej kolejności jego następcy prawni winni nie tylko wykazać swoje prawo, ale także skierować pozew przeciwko podmiotowi, który - na dzień orzekania - przynajmniej potencjalnie stwarza zagrożenie dla ich prawnie chronionych interesów. W procesie o ustalenie nie można bowiem pozywać kogokolwiek, lecz tylko podmiot, który jest prawnie zainteresowany wynikiem postępowania (<em>
<!-- -->zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 18 czerwca 2009 r., II CSK 33/09; z dnia 6 grudnia 2013 r., I CSK 146/13</em>).</p>
<p>Sporna nieruchomość posiada urządzoną księgę wieczystą, w związku z czym należy przyjąć, że osobami prawnie zainteresowanymi wynikiem tego postępowania są osoby ujawnione w niej jako właściciele nieruchomości.</p>
<p>Na dzień orzekania, w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> dotyczącej lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> jako właściciele nieruchomości lokalowej widnieją <span class="anon-block">D. J. (1)</span> oraz <span class="anon-block">L. S.</span>. Pozwany <span class="anon-block">D. J. (1)</span> nabył przedmiotową nieruchomość od pozwanego <span class="anon-block">Z. R.</span> na podstawie umowy sprzedaży z dnia 27 października 2010 r., po czym na podstawie umowy sprzedaży z dnia 24 stycznia 2013 r. sprzedał na rzecz <span class="anon-block">L. S.</span> udział 49/100 w spółdzielczym własnościowym prawie do ww. lokalu mieszkalnego.</p>
<p>Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało przyjąć, że pozwany <span class="anon-block">Z. R.</span> utracił legitymację procesową bierną do występowania w niniejszej sprawie po stronie pozwanej w momencie sprzedaży lokalu mieszkalnego, które nastąpiło jeszcze przed zainicjowaniem niniejszego postępowania. Powyższa okoliczność sama z siebie stanowi wystarczającą podstawę do oddalenia dochodzonego powództwa w stosunku do pozwanego <span class="anon-block">Z. R.</span>, o czym Sąd orzekł w pkt. I wyroku.</p>
<p>W stosunku natomiast do pozostałych pozwanych tj. <span class="anon-block">D. J. (1)</span> oraz <span class="anon-block">L. S.</span> powództwo wytoczone przez powodów opierało się na treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 10;art. 10 ust. 1)">art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece</a> (Dz.U.2019.2204, dalej: u.k.w.i.h.) zgodnie z którym, w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.</p>
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 (art. 5)">art. 5</a> u.k.w.i.h., w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawo rzeczowe</a> (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych).</p>
<p>Zdarzają się sytuacje, gdy osoba nieuprawniona do rozporządzania rzeczą, ale wpisana do księgi wieczystej jako uprawniona, zbywa tę właśnie rzecz albo dokonuje innego rozporządzenia rzeczą (np. ustanawia na niej ograniczone <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawo rzeczowe</a>). Powstaje w takiej sytuacji pytanie o skutki czynności prawnej rozporządzającej dokonanej przez osobę nieuprawnioną do rozporządzania rzeczą, bowiem jedną z podstawowych zasad prawa cywilnego, także polskiego, jest ukształtowana jeszcze w prawie rzymskim zasada, zgodnie z którą nikt nie może przenieść więcej praw, niż sam posiada (nemo plus iuris in alium transferre potest, quam ipse habet).</p>
<p>Polski ustawodawca uznał, że większe znaczenie ma ochrona dobrej wiary nabywcy, a tym samym pewności obrotu, co skutkowało wprowadzeniem instytucji rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5).</p>
<p>Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych jest instytucją prawa cywilnego mającą podstawę w teorii legitymacji zbywcy, umożliwiającą nabycie przez osobę w dobrej wierze nieruchomości bądź prawa od osoby nielegitymowanej materialnie do rozporządzania, lecz legitymowanej formalnie przez jej ujawnienie w księdze wieczystej jako uprawnionej. Działanie rękojmi skutkuje tym, że możliwe jest nabycie prawa od podmiotu, któremu prawo to nie przysługuje, z przełamaniem zasady nemo plus iuris.</p>
<p>Rękojmia działa z mocy prawa, ze względu na domniemanie dobrej wiary oraz rozkład ciężaru dowodu to strona przecząca działaniu rękojmi musi wykazać złą wiarę nabywcy bądź nieodpłatność rozporządzenia wyłączające działanie rękojmi. (<em>
<!-- -->por. Pisuliński Jerzy (red.), Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece, [w:] Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Przepisy o postępowaniu wieczystoksięgowym. Komentarz, LexisNexis 2014).</em>
</p>
<p>W myśl art. 6 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy, rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni rozporządzeń nieodpłatnych albo dokonanych na rzecz nabywcy działającego w złej wierze. W złej wierze jest ten, kto wie, że treść księgi wieczystej jest niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym, albo ten, kto z łatwością mógł się o tym dowiedzieć.</p>
<p>Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, regulacja zawarta w art. 6 ust. 2 u.k.w.i.h. pozwala przypisać nabywcy nieruchomości złą wiarę jedynie w sytuacji, w której mógł on dowiedzieć się o niezgodności stanu ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym z łatwością, tzn. podejmując czynności mieszczące się w granicach staranności, jakiej każdy powinien dołożyć przy prowadzeniu własnych spraw. Dokonując wykładni sformułowania „z łatwością mógł się o tym dowiedzieć” trzeba mieć na względzie, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych stanowi wyjątek od zasady nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse habet, skorzystanie zatem z dobrodziejstwa rękojmi pociąga za sobą utratę prawa przez osobę, której prawo to w rzeczywistości przysługiwało, chociaż nie była ona ujawniona w księdze. Nie można zatem dokonywać wykładni prowadzącej do zbyt szerokiego przyjmowania dobrej wiary po stronie nabywcy. Z drugiej zaś strony, księgi wieczyste stanowią urzędowe rejestry nieruchomości prowadzone w celu ustalenia ich stanu prawnego, treść ksiąg jest jawna, a ponadto obowiązuje domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje (art. 1, art. 2, art. 3 u.k.w.i.h.). Nie można więc przyjmować, że same tylko wątpliwości co do zgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym uzasadniają przypisanie nabywcy złej wiary. Powstanie podejrzeń i wątpliwości co do przysługiwania zbywcy praw wynikających z księgi powoduje, że nabywca powinien podjąć czynności zmierzające do ich wyeliminowania. Nie chodzi tu o czynności wymagające szczególnej staranności, lecz o czynności mieszczące się w granicach przeciętnej staranności; wyższa staranność wymagana jest jednak od profesjonalnego nabywcy. (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 14 maja 2010 r. II CSK 66/10, Legalis nr 381534). Przy przenoszeniu własności nieruchomości - ze względu na zasadę uczciwego obrotu i brak konstytutywnego charakteru wpisu - można i należy wymagać, aby nabywca nieruchomości, zapoznał się, chociażby we własnym dobrze rozumianym interesie, nie tylko z treścią księgi wieczystej, ale także z tym, w czyim posiadaniu nieruchomość się znajduje. Trzeba bowiem mieć na uwadze to, że nieaktualne wpisy w wielu księgach wieczystych nie są zjawiskiem rzadkim, ponieważ pozaksięgowe zmiany właściciela są rezultatem szeregu zdarzeń, a powszechność ksiąg wieczystych nie istnieje. Dlatego można wymagać od nabywcy, który chce skorzystać z rękojmi, aby dochował nie tylko zwykłej staranności, ale także, gdy wymagają tego okoliczności, zasięgnął informacji np. w organach administracji rządowej lub samorządowej. (wyrok SN z dnia 23 września 2004 r., III CK 459/03 Legalis nr 76042).</p>
<p>Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zdaniem Sądu należało przyjąć, że w sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające nabycie przez pozwanych – <span class="anon-block">D. J. (1)</span> i <span class="anon-block">L. S.</span> własności nieruchomości w świetle przepisów o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 u.k.w.i.h). Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie skutecznie obalił domniemanie dobrej wiary ustanowione na rzecz osób nabywających prawo w okolicznościach przewidzianych w art. 5 u.k.w.i.h.</p>
<p>Sąd zważył, iż ocena poszczególnych czynności podejmowanych przez pozwanych <span class="anon-block">L. S.</span> i <span class="anon-block">D. J. (1)</span> w zakresie sprzedaży i kupna spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> dają podstawy do stwierdzenia, iż obaj pozwani działali w złej wierze.</p>
<p>Sąd miał na względzie sekwencje umów sprzedaży spornego lokalu mieszkalnego, które po kolei były zawierane i w konsekwencji których w dziale II KW nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">D. J. (1)</span> widnieje jako właściciel w udziale 51/100 własności, natomiast <span class="anon-block">L. S.</span> w udziale 49/100. Co do pozwanego <span class="anon-block">Z. R.</span> Sąd nie miał wątpliwości, iż zawarcie zarówno umowy przedwstępnej sprzedaży z dnia 08 kwietnia 2010 r. sporządzonej przez notariusz <span class="anon-block">L. W.</span> Rep A 2195/2010 jak również umowy sprzedaży z dnia 03 września 2010 r. sporządzona przez notariusza <span class="anon-block">L. R.</span>. A <span class="anon-block"> (...)</span> stanowiły realizację przez pozwanego <span class="anon-block">Z. R.</span> przestępstwa określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> Powyższe znalazło odzwierciedlenie w wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2012 r. wydanym w sprawie XIV K 150/11, w którym <span class="anon-block">Z. R.</span> został uznany za winnego tego, że działając z góry powziętym zamiarem w celu uzyskania korzyści majątkowej doprowadził <span class="anon-block">K. K. (1)</span> do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w postaci mieszkania położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o wartości nie mniejszej niż 440.811,00 zł w ten sposób, że wyzyskując niezdolność do należytego pojmowania przedsiębranego działania zawarł w dniu 08.04.2010 r. w <span class="anon-block">G.</span> umowę przedwstępną sprzedaży ww. mieszkania i udzielił pełnomocnictwa dla <span class="anon-block">Z. R.</span> do zawarcia umowy sprzedaży na rzecz samego siebie bądź innych osób przez niego wskazanych, po czym w dniu 03.09.2010 r. zawarł umowę z samym sobą, na podstawie której nabył własność mieszkania za kwotę 73.700 zł, której to kwoty nie uiścił.</p>
<p>Oceniając postępowanie pozwanego <span class="anon-block">D. J. (1)</span> w świetle treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 6;art. 6 ust. 2)">art. 6 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> Sąd miał na względzie okoliczności zawarcia umowy przedwstępnej i możliwość oceny stanu psychicznego/zachowania <span class="anon-block">K. K. (1)</span> nie tylko przez <span class="anon-block">Z. R.</span> ale i przez pozwanego <span class="anon-block">D. J. (1)</span>. <span class="anon-block">D. J. (1)</span> w toku postępowania konsekwentnie wskazywał, że w jego ocenie <span class="anon-block">K. K. (1)</span> w trakcie podejmowanych czynności był w pełni władz umysłowych i żadne z jego zachowań nie dało pozwanemu podstaw do przypuszczeń, że jest osobą niezdolną do samodzielnego działania. Tymczasem twierdzenia pozwanego <span class="anon-block">D. J. (1)</span> na okoliczność stanu zdrowia psychicznego <span class="anon-block">K. K. (1)</span> nie korelują w żadnej mierze z pozostałymi dowodami zebranymi na potrzeby niniejszego postępowania w postaci zeznań świadków – pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w <span class="anon-block">S.</span> przesłuchanych w sprawie XIV K 150/11 oraz opinii biegłych sądowych wydanych na potrzeby wskazanego postępowania. Jak wynika z zeznań pracowników MOPS w <span class="anon-block">S.</span> (Anna Kowalska, <span class="anon-block">B. W.</span>, <span class="anon-block">K. M.</span>), <span class="anon-block">K. K. (1)</span> od 2008 roku korzystał z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w <span class="anon-block">S.</span> w związku ze znacznymi problemami w prowadzeniu spraw związanych z codziennym funkcjonowaniem, w tym z urzędowymi procedurami. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> poszukiwał pomocy w ośrodku między innymi w związku z kłopotami finansowymi. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> często zawierał niekorzystne umowy z bankami czy pożyczkodawcami. Miał także zaległości w Spółdzielni Mieszkaniowej. Podczas spotkań w ośrodku często nie pamiętał i nie rozumiał treści zawieranych umów, był zdziwiony gdy odbierał urzędową korespondencję, w tym wezwania do zapłaty. W ocenie pracowników ośrodka udzielających porad nie był on w stanie w sposób racjonalny ocenić podejmowanych przez siebie działań, przede wszystkim w zakresie formalno – prawnym. Uwagę zwracają także zeznania świadków – pracowników MOPS, z których wynika, że przy pierwszym kontakcie <span class="anon-block">K. K. (1)</span> wydawał się osobą ekscentryczną, można było wyczuć że „coś jest z tym Panem nie tak”, mimo że sprawiał wrażenie osoby wykształconej, elokwentnej jednak nie radził sobie ze sprawami urzędowymi. W ocenie Sądu zeznania te oddają sposób zachowania się <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, co Sąd stwierdził z urzędu – prowadząc niniejszą sprawę a także inne sprawy przeciwko <span class="anon-block">K. K. (1)</span> związane niekorzystnymi dla niego umowami.</p>
<p>Okoliczności w/w zostały potwierdzone również w opiniach sądowo – psychologiczno – psychiatrycznych sporządzanych przez biegłych sądowych na potrzeby postępowania karnego XIV K 150/11. Biegła psycholog stwierdziła, iż z punktu widzenia psychologicznego <span class="anon-block">K. K. (1)</span> nie jest w stanie, szczególnie w aspekcie życia społecznego, funkcjonować samodzielnie. Wymagał on pomocy i wsparcia osób drugich do prowadzenia swoich spraw, co zapewne pozwoliłoby uniknąć podejmowania przez <span class="anon-block">K. K. (1)</span> niekorzystnych dla niego decyzji finansowych. Biegły psychiatra stwierdził, że <span class="anon-block">K. K. (1)</span> w 2000 roku prezentował znacznie nasilone objawy zespołu psychoorganicznego, które uniemożliwiały mu racjonalne i adekwatne prowadzenie swoich spraw życiowych, w tym świadome podejmowanie decyzji formalno – prawnych zarówno w postaci działania jak i jego zaniechania. Przy czym jego stan zdrowia psychicznego ulegał dalszemu, stopniowemu pogorszeniu ze względu na upływ czasu, nadużywanie substancji psychoaktywnych i być może miażdżycę. W chwili sporządzania opinii badany prezentował znaczne nasilenie zaburzeń psychicznych a rokowanie na przyszłość biegły określił jako niepomyślne. Według opinii sądowo psychiatrycznej z dnia 11 czerwca 2011 r. wyjściowo funkcje intelektualne <span class="anon-block">K. K. (1)</span> mieściły się orientacyjnie w granicach wysokiej normy, uległy jednak wtórnemu osłabieniu. U opiniowanego stwierdzono objawy zespołu psychoorganicznego w postaci organicznych zaburzeń osobowości i funkcji poznawczych o złożonej etiologii (przebyte prawdopodobnie nadużywanie alkoholu i leków nasennych, naturalne procesy związane z wiekiem badanego). Objawy nasilonych zaburzeń o tym obrazie opisywano również w opinii z 2003 r. w latach poprzednich poziom zaburzeń prezentowanych przez opiniowanego był na tyle wysoki, ze Sądy we Francji podjęły decyzję o zastosowaniu kurateli (kuratela zwykła i wzmożona odpowiada ubezwłasnowolnieniu częściowemu). Stopień kurateli podniesiono mimo stosowanego leczenia, świadczy to pośrednio o miernych efektach leczenia i postępującej niezdarności <span class="anon-block">K. K. (1)</span>. W opinii wskazano, że zaburzenia te mają charakter przewlekły, postępujący w sposób wyraźny wpływając na funkcjonowanie opiniowanego, sprowadzając wyraźne ograniczenia w funkcjonowaniu a w szczególności wyraźnie obniżony krytycyzm – opiniowany mimo wyjściowo niewątpliwie wysokiego intelektu nie potrafi właściwie odnieść się do swojej sytuacji prawnej, skonfrontować się z rzeczywistością prawną, nie jest zainteresowany ważnymi aspektami prawnymi swego życia, snuje mało realne plany na przyszłość. W zakresie aspektu prawnego swej sytuacji życiowej opiniowany jest w stanie podać oderwane szczegóły, nie udaje się osiągnąć syntezy ani głębszej refleksji nad faktami z przeszłości. Biegły stwierdził jednoznacznie, iż zdolność pokierowania swym postępowaniem w rozumieniu racjonalnego i adekwatnego prowadzenia swoich spraw życiowych, świadomego podejmowania decyzji formalno-prawnych oraz zdolności do szczegółowej analizy faktów prawnych z przewidywaniem ich dalekosiężnych skutków była u <span class="anon-block">K. K. (1)</span> zniesiona. Biegły wyjaśnił, iż <span class="anon-block">K. K. (1)</span> jest zdolny do samoobsługi, pomoc osób drugich dotyczyć powinna głównie aspektów prawnych i finansowych oraz działań długookresowych wymagających planowania i analizy złożonych sytuacji.</p>
<p>Zdaniem Sądu, ocena powyższych okoliczności winna prowadzić do niebudzących wątpliwości wniosków, że pozwany <span class="anon-block">D. J. (1)</span> mógł z łatwością dostrzec, że <span class="anon-block">K. K. (1)</span> nie jest w stanie racjonalnie prowadzić swoich spraw życiowych. Zeznania pozwanego <span class="anon-block">D. J. (2)</span> zakresie odnoszącym się do sposobu bycia i zachowania się <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, jego przebiegłości w podejmowanych działaniach Sąd uznał za niewiarygodne.</p>
<p>W dalszej części, oceniając postawę pozwanych <span class="anon-block">D. J. (1)</span> oraz <span class="anon-block">L. S.</span>, Sąd miał na względzie, iż na mocy umowy z dnia 27 października 2010 r. <span class="anon-block">Z. R.</span> dokonał sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> na rzecz <span class="anon-block">D. J. (1)</span> wraz z wkładem budowlanym za cenę 75.700 zł. Wskazana kwota w rażącym stopniu nie odpowiadała realnej wartości spółdzielczego własnościowego prawa do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. Potwierdzeniem powyższych okoliczności są również wnioski opinii sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości sporządzonej na potrzeby postępowania XIV K 150/11, w której to opinii biegły na podstawie oględzin nieruchomości wycenił wartość lokalu na kwotę 596.000,00 zł. i dodatkowo w uzupełniającej opinii oszacował wartość tej nieruchomości z uwzględnieniem ewentualnej służebności na rzecz <span class="anon-block">K. K. (1)</span> na kwotę 440.811,00 zł. Z samego już porównania kwoty za jaką <span class="anon-block">Z. R.</span> dokonał sprzedaży prawa do lokalu <span class="anon-block">D. J. (1)</span> na mocy umowy z dnia 27 października 2010 r. (75.700 zł) a realnej wartości lokalu wskazanej przez biegłego (co najmniej 440.811,00 zł) wynika, iż cena ta daleko odbiegała od realnej wartości tego prawa. W ocenie Sądu zarówno pozwany <span class="anon-block">Z. R.</span> jak i <span class="anon-block">D. J. (1)</span> mieli świadomość jaką realnie wartość sprzedawany lokal przedstawia. Z zebranego materiału dowodowego wynika, odmiennie niż przedstawiali to pozwani, że <span class="anon-block">Z. R.</span> od dłuższego czasu znał się z <span class="anon-block">D. J. (1)</span>. <span class="anon-block">K.</span> współpracowali przy obrocie nieruchomościami. <span class="anon-block">Z. R.</span> był pośrednikiem w kupnie bądź sprzedaży około dziesięciu transakcji z udziałem <span class="anon-block">D. J. (1)</span>. Były to mieszkania i działki znajdujące się na terenie <span class="anon-block">T.</span> m.in. mieszkanie w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, mieszkanie w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o powierzchni ok. 60 m<sup>
<!-- -->2</sup>, jak również dom w <span class="anon-block">W.</span>, działki w <span class="anon-block">R.</span> i gospodarstwo rolne. W części transakcji uczestniczył także ich znajomy - pozwany <span class="anon-block">L. S.</span>. Sąd nie miał żadnych wątpliwości, że zarówno <span class="anon-block">D. J. (1)</span> jako kupujący, a <span class="anon-block">Z. R.</span> jako sprzedający byli świadomi rażąco zaniżonej ceny, za jaką dokonują transakcji i że wskazana cena nie odpowiada w żadnej mierze realnej wartości własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.</p>
<p>W ocenie Sądu już sama sekwencja zawartych umów powinna budzić uzasadnione wątpliwości pozwanego <span class="anon-block">D. J. (1)</span>, który przecież jak sam wskazywał w swoich zeznaniach, zajmował się obrotem nieruchomościami i posiadał wiedzę w tym zakresie. Należy zauważyć, iż umowa przedwstępna sprzedaży <span class="anon-block">D. J. (1)</span> lokalu mieszkalnego z dnia 15 lipca 2010 r. została zawarta zanim jeszcze <span class="anon-block">Z. R.</span> stał się właścicielem tego lokalu. Nie mogło umknąć uwadze Sądu, iż <span class="anon-block">Z. R.</span> i <span class="anon-block">D. J. (1)</span> brali udział w innych podobnych transakcjach, które budzą wątpliwości i są w kręgu zainteresowania organów ścigania. W szczególności chodzi tutaj o nieruchomość położoną w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p>
<p>Do podobnych wniosków należy dojść, gdy przeanalizuje się treść umowy sprzedaży zawartej pomiędzy <span class="anon-block">L. S.</span> a <span class="anon-block">D. J. (1)</span> w dniu 21 kwietnia 2013 r. W tym przypadku, na mocy wskazanej umowy <span class="anon-block">D. J. (2)</span> dokonał sprzedaży udziału wynoszącego 49/100 części w spółdzielczym własnościowym prawie do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego numer (...)</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> wraz z odpowiednim udziałem we wkładzie budowlanym za cenę 75.000,00 zł na rzecz <span class="anon-block">L. S.</span>. Podobnie jak we wcześniej omawianej umowie sprzedaży z dnia 27 października 2010 r. cena ww. udziału została określona na rażąco niską kwotę 75.000,00 zł, podczas gdy wartość nieruchomości została określona na kwotę 596.000,00 zł a co najmniej 440.811,00 zł w razie uwzględnienia służebności dla <span class="anon-block">K. K. (1)</span>. Dodatkowo, już sama konstrukcja sprzedaży udziału 49/100 udziału budzi uzasadnione wątpliwości Sądu, bowiem niespotykanym jest nabywanie udziału mniejszościowego w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu. W ocenie Sądu za zupełnie nieprawdopodobne uznać należy wyjaśnienia pozwanego co do przyczyn nabycia udziału 49/100 we własności lokalu. Całokształt okoliczności sprawy wskazuje na konieczność podzielenia stanowiska strony powodowej, że transakcja sprzedaży spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w udziału 49/100 na rzecz pozwanego <span class="anon-block">L. S.</span> miała na celu utrudnienie dochodzenia roszczeń przez powoda, a w dalszej kolejności przez jego spadkobierców, zwłaszcza że transakcja między pozwanym <span class="anon-block">D. J. (1)</span> a <span class="anon-block">L. S.</span> miała miejsce już po zainicjowaniu postępowania cywilnego przez <span class="anon-block">K. K. (1)</span> i bezpośrednio po zakończeniu postępowania karnego, w którym został skazany <span class="anon-block">Z. R.</span>. Należy zwrócić uwagę, iż Sąd nie miał wątpliwości, że zeznania pozwanego <span class="anon-block">L. S.</span> nie były zgodne z prawdą. Sąd zważył, iż <span class="anon-block">L. S.</span> w tym samym okresie (rok 2010) zawarł podobną transakcję wspólnie ze <span class="anon-block">Z. R.</span> przed tym samym notariuszem, podczas gdy w swoich zeznaniach pozwany twierdził że nigdy nie poznał pozwanego. Okolicznościom tym przeczą zebrane w sprawie dokumenty. Jak wynika z nadesłanych do akt sprawy aktów notarialnych – umów sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, w dniu 27 października 2010 r. <span class="anon-block">Z. R.</span> w imieniu Rozkwity <span class="anon-block">M. K. (2)</span> dokonał sprzedaży na swoją rzecz lokalu mieszkalnego za cenę 32,400 zł, w dniu 08 sierpnia 2010 r. sprzedał ww. nieruchomość na rzecz pozwanego <span class="anon-block">L. S.</span> za cenę 32.400 zł, po czym pozwany dokonał sprzedaży ww. lokalu na rzecz osoby trzeciej. Transakcja ta również była poniżej wartości rynkowej tej nieruchomości. W ocenie Sądu występował tutaj podobny mechanizm sprzedaży lokalu mieszkalnego jak w przypadku <span class="anon-block">K. K. (1)</span>. Sąd nie miał wątpliwości, że pozwani wszyscy się znali i działali w porozumieniu, wykorzystując położenie <span class="anon-block">K. K. (1)</span>.</p>
<p>Jeszcze raz należy podkreślić, że z licznych opinii psychiatrycznych wynika, że <span class="anon-block">K. K. (1)</span> od lat leczył się psychicznie, u <span class="anon-block">K. K. (1)</span> zniesiona była zdolność pokierowania swoim postępowaniem w rozumieniu racjonalnego i adekwatnego prowadzenia swoich spraw życiowych, świadomego podejmowania decyzji formalno-prawnych oraz zdolność do szczegółowej analizy faktów prawnych z przewidywaniem ich dalekosiężnych skutków. Nie może być wątpliwości, że umowa sprzedaży z dnia 8.04.2010 r. zawarta między <span class="anon-block">K. K. (1)</span> a <span class="anon-block">Z. R.</span> była nieważna, sprzeczna z ustawą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art 58 par 1 k.c.</a>), nie ma wątpliwości, że <span class="anon-block">Z. R.</span> zawierając tą umowę dopuścił się przestępstwa, za które został prawomocnie skazany.</p>
<p>W takiej sytuacji nabycie własności spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego przez <span class="anon-block">D. J. (1)</span> od <span class="anon-block">Z. R.</span> należy uznać za nabycie pochodne prawa od osoby nieuprawnionej do rozporządzenia tym prawem - zbywca rozporządza prawem, które mu nie przysługuje, natomiast swoją legitymację do rozporządzenia nim czerpie z faktu wpisu do księgi wieczystej. Osoba nabywająca prawo w konsekwencji działania rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych nabywa co do zasady dokładnie takie samo prawo, jakie przysługiwało faktycznie uprawnionemu. Co więcej – przy w/w konstrukcji prawnej - jest to dokładnie to samo prawo, a jedynie stroną umowy jest inna osoba niż ta, której prawo w rzeczywistości przysługuje, gdyż ma miejsce skuteczne rozporządzenie przez nieuprawnionego prawem przysługującym osobie trzeciej. Wynika z tego wniosek, że co do zasady nabywca jest następcą prawnym osoby, której prawo faktycznie przysługiwało, a nie tej, z którą zawarł umowę (tak też M. Pyziak-Szafnicka, w: <em>
<!-- -->System PP</em>, t. 1, red. M. Safjan, 2007, s. 763; B. Jelonek-Jarco, <em>
<!-- -->Rękojmia</em>..., s. 512 i n.).</p>
<p>W ocenie Sądu - mając na uwadze powyższe rozważania - <span class="anon-block">D. J. (1)</span> nie tylko działał w złej wierze ale i należy stwierdzić, że nabycie przez niego od <span class="anon-block">Z. R.</span> spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> stanowiło czynność prawną sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, która w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 §2 k.c.</a> jest nieważna. W ten sam sposób należy ocenić umowę sprzedaży udziałów w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu między <span class="anon-block">D. J. (1)</span> i <span class="anon-block">L. S.</span>.</p>
<p>W ocenie Sądu przytoczone okoliczności pozwalają stwierdzić, że zarówno pozwany <span class="anon-block">D. J. (1)</span> jak i <span class="anon-block">L. S.</span> działali w złej wierze i w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.</p>
<p>W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zachodzą podstawy do uwzględnienia powództwa w stosunku do pozwanych <span class="anon-block">D. J. (1)</span> oraz <span class="anon-block">L. S.</span> i orzekł jak w pkt. 1 wyroku uzgadniając treść <span class="anon-block">księgi wieczystej o nr (...)</span> w ten sposób, że w dziale II księgi wieczystej nakazano wykreślenie <span class="anon-block">D. J. (1)</span> oraz <span class="anon-block">L. S.</span> i wpisanie jako właścicieli następców prawnych <span class="anon-block">K. K. (1)</span>: <span class="anon-block">P. K.</span> oraz <span class="anon-block">M. K. (1)</span> – każdego z nich w udziale ½.</p>
<p>O kosztach procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>, zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.</p>
<p>Wobec uwzględnienia powództwa w stosunku do pozwanych <span class="anon-block">D. J. (1)</span> oraz <span class="anon-block">L. S.</span>, stroną wygrywającą proces byli powodowie. A zatem pozwani powinni zwrócić na ich rzecz koszty przez nich poniesione. Sąd zważył nadto, iż powodowie byli reprezentowani przez tego samego pełnomocnika, niemniej jednak w istocie roszczenie każdego z powodów ujmować należy jako dwie odrębne sprawy. Dlatego też Sąd zasądził koszty procesu osobno dla każdego z powodów.</p>
<p>Na koszty poniesione przez powodów składały się: koszty zastępstwa procesowego w kwocie po 1.800 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Wynagrodzenie pełnomocnika powodów ustalono na podstawie § 6 pkt. 6 w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 8;§ 8 pkt. 8)">§ 8 pkt. 8 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a>, obowiązującego w dacie wniesienia pozwu. Przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia Sąd wziął pod uwagę wartość przedmiotu sporu w wysokości oznaczonej w sprawie I C 458/10 (z której wyłączono sprawę o uzgodnienie treści księgi wieczystej) i przyjął ją w wysokości 73.700 zł (pkt. III i IV wyroku).</p>
<p>Wobec oddalenia powództwa w stosunku do pozwanego <span class="anon-block">Z. R.</span>, uznać należało, iż w tej części to powodowie przegrali proces i winni zwrócić pozwanemu koszty przez niego poniesione. Na koszty te składało się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w kwocie 1.800 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Wynagrodzenie pełnomocnika zostało ustalone na podstawie § 6 pkt. 6 w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 8;§ 8 pkt. 8)">§ 8 pkt. 8 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a>, obowiązującego w dacie wniesienia pozwu (pkt. V wyroku).</p>
<p>
<span class="anon-block">K. K. (1)</span> w toku postępowania był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata. Wynagrodzenie pełnomocnika zostało ustalone na kwotę 6.642 zł (w tym VAT) na podstawie § 2 w zw. z § 6 pkt. 6 w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 8;§ 8 pkt. 8)">§ 8 pkt. 8 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a>, obowiązującego w dacie wniesienia pozwu, w wysokości trzykrotności stawki minimalnej (1800 x 3). Nadmienić należy, iż orzekając o kosztach pomocy prawnej z urzędu Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika <span class="anon-block">adw. G. B.</span> o przyznanie wynagrodzenia w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej. Wpływ na taką decyzję sądu miała analiza nakładu pracy pełnomocnika - liczba złożonych pism procesowych, ilość terminów posiedzeń sądowych oraz przyczynienie się pełnomocnika powoda do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. W ocenie Sądu znaczną część czynności istotnych dla sprawy dokonał wyznaczony z urzędu poprzednik <span class="anon-block">adw. G. B.</span>, tj r.pr. <span class="anon-block">M. U.</span> (który otrzymał wynagrodzenie w sprawie I C 458/10), rozpoznanie niniejszej sprawy nie wymagało znacznego nakładu pracy od <span class="anon-block">adw. G. B.</span> a długość postępowania była związana z poszukiwaniem pozwanych, ustalaniem ich miejsca zamieszkania i problemami z przeprowadzeniem dowodu z przesłuchania stron, koniecznością zawieszenia postępowania, nie wynikała ze stopnia skomplikowania sprawy (pkt. VI wyroku).</p>
<p>Postanowieniem z dnia 05 września 2018 r. kuratorem dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego <span class="anon-block">L. S.</span> wyznaczono pracownika Sądu Rejonowego w Sopocie – <span class="anon-block">J. N.</span>. Kurator podjął w sprawie szereg czynności, w tym zmierzających do ustalenia adresu pobytu pozwanego. Mając na względzie nakład pracy kuratora należało przyznać kuratorowi wynagrodzenie w kwocie 1.800 zł na podstawie § 5 pkt. 8 w zw. z § 2 pkt. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ) w zw. z § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U.2018.536).</p>
<p>W pkt. VIII i IX Sąd nakazał ściągnąć od pozwanych <span class="anon-block">D. J. (1)</span> i <span class="anon-block">L. S.</span> kwoty po 1880 zł i 1806 zł tytułem nieuiszczonej opłaty od pozwu.</p>
<p>W przypadku pozwu wniesionego przeciwko pozwanemu <span class="anon-block">D. J. (1)</span> wartość przedmiotu sporu określono na kwotę 37.587 zł (73.700 zł z 51/100 udziału) zatem opłata od pozwu wynosi 1880 zł (37.587 zł x 5 %). W przypadku pozwu wniesionego przeciwko pozwanemu <span class="anon-block">L. S.</span> wartość przedmiotu sporu została określona na kwotę 36.113 zł (73.700 zł z 49/00 udziału) zatem Sąd Rejonowy uznał, że opłata od pozwu wynosi 1806 zł (36.113 zł x 5 %). Z uwagi na fakt, iż opłaty od pozwu nie zostały uiszczone przez powoda, który korzystał ze zwolnienia od kosztów Sąd nakazał ściągnięcie opłat od pozwu od pozwanych.</p>
<p>W pkt. IX Sąd – na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> – nakazał ściągnąć od pozwanego <span class="anon-block">L. S.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Sopocie kwotę 3.600 zł tytułem kosztów sądowych tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa. Na koszty te składało się przyznane 2 kuratorom ustanowionym dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego wynagrodzenie w kwocie po 1.800 zł.</p>
<p>W pkt. XI wyroku Sąd przejął na Skarb Państwa kwotę 123,85 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych wynagrodzenia tłumacza języka hiszpańskiego.</p>
<p>SSR Anna Olszewska - Kowalska</p>
</div>