III Ca 694/20

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Ca 694/20</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2019 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi- Widzewa w Łodzi w sprawie z powództwa <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> przeciwko <span class="anon-block">M. S.</span> o zapłatę:</p> <p>1.  zasądził od pozwanego <span class="anon-block">M. S.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 3.913,43 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 26 maja 2014 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty;</p> <p>2.  zasądził od pozwanego <span class="anon-block">M. S.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 717 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Apelację od powyższego orzeczenia wniósł pozwany, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez dokonanie dowolnej, nie zaś jak nakazuje stosowny przepis swobodnej, interpretacji zgromadzonego materiału dowodowego. Ponadto zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie dyspozycji przepisów postępowania cywilnego poprzez zignorowanie powagi rzeczy osądzonej – tj. zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 ust. 3)">art. 379 ust. 3 k.p.c.</a> poprzez zignorowanie jego dyspozycji.</p> <p>W konsekwencji podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zwrot wszelkich kosztów sądowych, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie jest zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Ustalenia faktyczne Sądu I instancji, istotne dla rozstrzygnięcia, nie budzą żadnych wątpliwości. Stąd te ustalenia Sąd odwoławczy w pełni podziela i przyjmuje za podstawę własnego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy zastosował także właściwe przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej interpretacji, uwzględniając stan faktyczny sprawy.</p> <p>Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 3)">art. 379 pkt 3 k.p.c.</a> należy stwierdzić, że jest niezasadny.</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 366)">art. 366 k.p.c.</a> wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. W orzecznictwie panuje ugruntowane stanowisko, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 366)">art. 366 k.p.c.</a> wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. W literaturze i w orzecznictwie (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2007 r., I CSK 479/06 i z dnia 30 listopada 2007 r., IV CSK 267/07, niepubl.) przyjmuje się, że przytoczony przepis zakłada przedmiotową oraz podmiotową tożsamość dwóch orzeczeń i dopiero kumulacja tych elementów uzasadnia stwierdzenie powagi rzeczy osądzonej. Z powagi rzeczy osądzonej korzysta sentencja wyroku. Motywy rozstrzygnięcia istotne są natomiast dla określenia granic powagi rzeczy osądzonej, co ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy powództwo zostało oddalone w całości albo części (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2004 r., V CK 528/03 i z dnia 13 października 2005 r., I CK 217/05, niepubl.). Nie budzi też wątpliwości zarówno w doktrynie, jak i judykaturze stanowisko, że z powagi rzeczy osądzonej korzystają jedynie prawomocne orzeczenia merytoryczne (wyroki i postanowienia co do istoty sprawy). Z powagi rzeczy osądzonej nie korzystają natomiast postanowienia kończące postępowanie w sprawie, które nie rozstrzygają istoty sprawy, np. postanowienie o odrzuceniu pozwu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199)">art. 199 k.p.c.</a>) czy postanowienie o umorzeniu postępowania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 1967 r., II CZ 68/67 i z dnia 22 grudnia 2000 r., II CK 1400/00, niepubl.) (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2012, I CSK 550/11, LEX nr 1164438).</p> <p>Postanowienie o umorzeniu postępowania jest wydawane w razie zaistnienia przeszkód o charakterze procesowym. Nie stanowi ono merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Powaga rzeczy osądzonej jest zaś cechą orzeczeń o charakterze merytorycznym. Już tylko z tego powodu propozycja nadania temu orzeczeniu takiej mocy prawnej rodzi poważne wątpliwości. Okoliczność, że w trakcie umorzonego postępowania były zgłaszane i rozpatrywane merytoryczne twierdzenia i zarzuty stron, nie może mieć znaczenia dla oceny charakteru postanowienia o umorzeniu postępowania. Zdarza się bowiem, że postępowanie jest umarzane dopiero po wydaniu merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 332;art. 332 § 2)">art. 332 § 2 k.p.c.</a>), ale postanowienie o umorzeniu takiego postępowania nie posiada waloru powagi rzeczy osądzonej.</p> <p>Przekładając powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że postępowanie w sprawie sygn. akt VIII C 4033/13, w którym skarżący dopatruje się powagi rzeczy osądzonej, zostało umorzone postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014 r. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(37);art. 505(37) § 1;art. 505(37) § 1 zd. 2)">art. 505^{<!-- -->37}§ 1 zd. 2 k.p.c.</a> z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych pozwu. W tych okolicznościach należy wskazać, że w sprawie nie zapadło merytoryczne rozstrzygnięcie, a wydane orzeczenie miało charakter procesowy. Zatem w świetle powyższych argumentów należy uznać, iż postanowienie o umorzeniu postępowania z dnia 16 kwietnia 2014 r. wydane w sprawie VIII C 4033/13 nie korzysta z przymiotu powagi rzeczy osądzonej, a zatem w niniejszej sprawie nie zaszła nieważność postępowania.</p> <p>Zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> również okazał się nietrafny.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów, według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.</p> <p>Naruszenia dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> skarżący dopatruje się w zignorowaniu całości dokumentacji zgromadzonej w sprawie, która toczyła się pod sygn. akt VIII C 4033/13.</p> <p>Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 stycznia 1999 r. w sprawie II CKN 798/97 (publ. Legalis nr 46206) nie jest dopuszczalne przeprowadzenie „dowodu z akt”, gdyż - wbrew dosłownej treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 224;art. 224 § 2)">art. 224 § 2 k.p.c.</a> - dowód taki nie istnieje. Nie jest to bowiem także „inny środek dowodowy niż wymieniony w artykułach poprzedzających” przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 309)">art. 309 k.p.c.</a>. Istotą przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 224;art. 224 § 2)">art. 224 § 2 k.p.c.</a> jest jedynie unormowanie dopuszczalności zamknięcia rozprawy, a nie wprowadzenie do katalogu dowodów, przewidzianych w odpowiednich, im poświęconych przepisach Kodeksu, nowego rodzaju dowodu. Akta sprawy czy postępowania przed organami państwowymi nie mogą stanowić dowodu w swojej całości dlatego, że stanowią jedynie zbiór różnego rodzaju dokumentów. Możliwe jest więc jedynie przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach określonej sprawy przez ich odczytanie i zamieszczenie w protokole posiedzenia „wyników postępowania dowodowego” w tym zakresie przez odnotowanie istotnych ustaleń wynikających z treści (lub także formy) dokumentu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 158;art. 158 § 1;art. 158 § 1 pkt. 2)">art. 158 § 1 pkt 2 k.p.c.</a>). W niniejszym postępowaniu pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty złożył wniosek o załączenie akt sprawy o sygn. VIII C 4033/13 ze szczególnym uwzględnieniem postanowienia z dnia 16 kwietnia 2014 r. na okoliczność istnienia w sprawie powagi rzeczy osądzonej. Sąd Rejonowy załączył akta sprawy VIII C 4033/13 i przeprowadził analizę wskazanego postanowienia na okoliczność zaistnienia <em> <!-- -->res iudicata</em>, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd <em> <!-- -->meriti </em>nie miał obowiązku przeprowadzać dowodu z innych dokumentów załączonych do akt sprawy VIII C 4033/13, bowiem strony nie składały w tym zakresie żadnych wniosków. Należy podkreślić, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232;art. 232 zd. 1)">art. 232 zd. 1 k.p.c.</a> ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, a strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Nie jest rzeczą sądu wyręczanie strony w jej obowiązkach procesowych, zatem słusznie Sąd I instancji nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia dopuszczenia dowodu z urzędu, mając na względzie zasady kontradyktoryjności i równości stron. W tych okolicznościach stawiany przez skarżącego zarzut okazał się bezzasadny.</p> <p>Natomiast podnoszony przez apelującego zarzut zignorowania przez Sąd Rejonowy wpłat dokonanych przez stronę w przeszłości należy uznać za gołosłowny, bowiem analiza akt sprawy doprowadziła do przekonania, że pozwany nie wykazał, by jakiekolwiek wpłaty na poczet wierzytelności będących przedmiotem niniejszego postępowania zostały dokonane.</p> <p>Podsumowując powyższy wywód stwierdzić należy, iż wywiedziona przez pozwanego apelacja nie zawierała zarzutów, mogących podważyć rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego, w związku z czym, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>.</p> </div>