IV SO/Wr 30/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 26 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku O. V. o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Pismem z dnia 27 lipca 2022 r. skarżący wystąpił o wymierzenie Wojewodzie D. grzywny za nieprzekazanie Sądowi w terminie skargi z dnia 14 czerwca 2022 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia. Strona podała, że w dniu 20 czerwca 2022 r. do organu wpłynęła jego skarga, której mimo upływu prawnie wyznaczonego okresu nie przekazano Sądowi. W odpowiedzi na wniosek skarżącego organ wniósł o jego oddalenie. Wyjaśniał, że skargę do Sądu nadano w dniu 29 sierpnia 2022 r., zaś opóźnienie w jej przekazaniu było spowodowane aktywnością strony. W stosunkowo krótkim okresie złożono ponaglenie, wniosek o wydanie zaświadczenia, wniosek o wgląd w akta sprawy, dwie skargi (jedną wniesioną bezpośrednio do Sądu, drugą za pośrednictwem organu). Stronę w dniu 23 sierpnia 2022 r. poinformowano o wszczęciu postępowania i trybie dostępu do informacji o sprawie. Nadto organ wskazał na nadzwyczajną sytuację związaną napływem ogromnej liczby cudzoziemców, sprowokowanej wybuchem w dniu 24 lutego 2022 r. konfliktu zbrojnego na Ukrainie. Wymagało to oddelegowania wielu pracowników do punktów recepcyjnych, co wpłynęło na wydłużenie okresu procedowania w sprawach legalizacji pobytu. Problem ten dostrzegł ustawodawca przewidując w art. art. 100c ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r., poz. 583 ze zm.) zawieszenie terminów na rozpoznanie spraw dotyczących udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oraz wyłączenie dopuszczalności wywodzenia środków prawnych dotyczących opieszałego działania organu, jaki wymierzania organowi grzywny i zasądzania sum pieniężnych. Zatem skoro podjęto takie środki to zasądzenie grzywny za kilkudniowe opóźnienie w przekazaniu skargi jest niezasadne. Sądowi z urzędu wiadomo, że skarga z dnia 14 czerwca 2022 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia, której dotyczy wniosek Strony o wymierzenie grzywny wpłynęła do organu w dniu 20 czerwca 2022 r. i została przekazana Sądowi w dniu 29 sierpnia 2022 r. Sprawę zarejestrowano pod sygn. akt IV SAB/Wr 831/22. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek podlega oddaleniu. Stosownie do art. 54 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Z kolei w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wymierzenie grzywny za niedochowanie przez organ administracji wymogów wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., ma na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego. W doktrynie podkreśla się, że wskazany środek stanowi gwarancję procesową nadania biegu sprawie. Ma on skutecznie przeciwdziałać "przetrzymywaniu" skarg przez administrację (J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, str. 108). Przy czym ze sposobu formułowania art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, że orzeczenie w przedmiocie grzywny ma charakter fakultatywny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w ustawie. Sąd podziela przy tym pogląd sformułowany w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2007 r. (sygn. akt I OSK 652/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), zgodnie z którym, dla wymierzenia organowi administracji grzywny nie wystarczy jedynie opóźnienie w przekazaniu sądowi skargi. Niezbędne jest także dodatkowe ustalenie obciążających organ przyczyn w zaistnieniu tego faktu. Odpowiedzialność organu z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest odpowiedzialnością rodzącą się w sposób automatyczny, lecz wymaga każdorazowego rozważenia przez sąd, zasadności zastosowania omawianego środka. Innymi słowy ustalenie, iż w sprawie nastąpiło nieterminowe przekazanie skargi, nie przesądza o konieczności zastosowania sankcji wobec organu, który tego uchybienia się dopuścił. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny, nie wymierza jej automatycznie, lecz bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p,p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 274/09). Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy niespornie doszło do uchybienia terminowi wynikającemu z ustawy na przekazania skargi oraz związanej z nią dokumentacji Sądowi. Jednakże uchybienie to nie było znaczące. Jak wynika z posiadanych przez Sąd informacji skarga złożona w organie w dniu 20 czerwca 2022r. została przekazana Sądowi 29 sierpnia 2022 r., a zatem z uchybieniem 39 dni. Uzasadniając opóźnienie organ wskazał na okoliczności, które uniemożliwiały mu realizację obowiązków w zastrzeżonym terminie. I o ile wskazane przez organ działania procesowe strony nie stanowią usprawiedliwienia, o tyle pozostałe fakty związane z napływem uchodźców i koniecznością bieżącego reagowania na zaistniałą sytuację w pełni uzasadniają twierdzenia organu. Przy czym zastrzeżenia wymaga, że powołane przez organ w odpowiedzi na skargę regulacje prawne nie mają zastosowania w tej sprawie, gdyż jak wynika z akt sprawy wniosek strony o legalizacje pobytu został złożony w organie na długo przed data 24 lutego 2022 r. zatem sytuacja będąca przedmiotem orzekania nie mieści się w zakresie wskanowanej przez organ ustawy. Okoliczności wzięte pod uwagę przez Sąd w tej sprawie odnoszą się do konieczności podejmowania przez organ szeregu działań leżących w zakresie obowiązków organu, a związanych z napływem uchodźców po dniu 24 lutego 2022 r. Tym samym w zaistniałej sytuacji, opinii Sądu, brak podstaw do wymierzenia organowi administracji grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Tym bardziej, że podstawowy cel, jakim jest przekazanie akt do Sądu, został zrealizowany.